Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στη Συρία: μια ιστορία καταστροφής και θάρρους
AP PHOTO / OLA AL RIFAN
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στη Συρία: μια ιστορία καταστροφής και θάρρους

  • A-
  • A+

Την τελευταία φορά που επισκέφθηκα τον καταυλισμό προσφύγων του Γιαρμούκ, στη Δαμασκό, ήρθα αντιμέτωπος με ένα μέγεθος καταστροφής που δεν έμοιαζε με οτιδήποτε άλλο είχα δει εργαζόμενος για τρεις δεκαετίες σε εμπόλεμες ζώνες σε όλο τον κόσμο.

Μπροστά σε αυτό το πεδίο από ερείπια, είδα παντού σημάδια από το φρικτό ανθρώπινο κόστος μιας ανελέητης σύγκρουσης, η οποία συνέτριψε τις ζωές εκατομμυρίων Σύρων. Θυμήθηκα επίσης τι είναι αυτό που κάνει την τραγωδία των Παλαιστίνιων προσφύγων στη Συρία τόσο ιδιαίτερα μοναδική.

Οι νεαροί Παλαιστίνιοι που μεγάλωναν στο Γιαρμούκ πριν από τον πόλεμο θα είχαν περάσει τα πρώτα χρόνια της ζωής τους προσπαθώντας να καταλάβουν την ιστορία της οικογένειάς τους και τις ιστορίες εξόδου από πόλεις των οποίων τα ονόματα γνωρίζουν αλλά δεν έχουν δει ποτέ. Θα άκουγαν τις αναμνήσεις των γονέων και των παππούδων τους και θα λαχταρούσαν για μια δίκαιη λύση στα βάσανά τους.

Θα γνώριζαν επίσης καλά ότι, στην προπολεμική Συρία, οι γονείς τους ήταν αξιοπρεπείς υπάλληλοι ή είχαν τις δικές τους επιχειρήσεις, δηλαδή ήταν σε μεγάλο βαθμό αυτάρκεις και κάλυπταν τις ανάγκες τους μόνοι τους. Θα έστελναν τα παιδιά τους σε σχολεία της UNRWA και θα χρησιμοποιούσαν τα κέντρα υγείας μας, αλλά δεν θα χρειαζόταν καμία ανθρωπιστική ή επείγουσα βοήθεια.

Οταν ξεκίνησε ο πόλεμος και οι μάχες περικύκλωσαν αρκετές από τις γειτονιές στις οποίες ζούσαν οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες επί δεκαετίες, έγιναν ακόμη μία γενιά Παλαιστινίων που έπρεπε να υπομείνει το τραύμα του εκτοπισμού και της εκδίωξης. Στις ιστορίες των οικογενειών τους το 1948 και το 1967, οι νεότεροι Παλαιστίνιοιπρόσφυγες θα πρόσθεταν τώρα τις δικές τους δραματικές ιστορίες για την απώλεια συγγενών, φίλων, γειτόνων, σπιτιών και νοικοκυριών.

Από τους 160.000 Παλαιστίνιους πρόσφυγες που ζούσαν στο Γιαρμούκ το 2011, μόνο γύρω στους οκτώ χιλιάδες ζούσαν ακόμα στον καταυλισμό τους τελευταίους μήνες της μάχης για τον έλεγχό του το 2018. Τόσο υπερήφανοι ήταν γι’ αυτό που είχαν χτίσει και τόσο σημαδεμένοι από αυτό που δεν υπήρχε πια, που οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγεςαναφέρονταν στο Γιαρμούκ ως η «μικρή μας Παλαιστίνη».

Η σύγκρουση στη Συρία έπληξε τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες και σε άλλα μέρη της Συρίας. Παλιά υπήρχαν 560.000 σε όλη τη χώρα, κυρίως στο Χαλέπι, τη Χομς, τη Χάμα, τη Λαττάκεια, τη Δαμασκό και την Νταράα. Σήμερα, περίπου 440.000 Παλαιστίνιοιπρόσφυγες παραμένουν στη Συρία, περισσότεροι από τους μισούς είναι εκτοπισμένοι εσωτερικά και σχεδόν όλοι χρειάζονται συνεχή ανθρωπιστική βοήθεια. Κατά προσέγγιση, 120.000 Παλαιστίνιοι πρόσφυγες έχουν εγκαταλείψει τη Συρία από το 2011 για τον Λίβανο και την Ιορδανία, την Τουρκία και αλλού. Στη Συρία, η UNRWA συνέχισε το έργο της όποτε αυτό ήταν δυνατόν, μέσα στη φρίκη του πολέμου, προσαρμοζόμενη στη συνεχώς μεταβαλλόμενη φύση της σύγκρουσης. Το θάρρος και η αφοσίωση που έδειξαν τα μέλη του προσωπικού μας, τα οποία κράτησαν τα σχολεία και τις κλινικές ανοιχτά στις πιο κρίσιμες φάσεις, είχαν υψηλό τίμημα, με 18 συναδέλφους της UNRWA νεκρούς και περίπου 28 αγνοούμενους από την αρχή του πολέμου.

Είναι εντυπωσιακό ότι, εν μέσω της καταστροφής, μαθαίνουμε τις πιο εκπληκτικές ιστορίες επιβίωσης και επιτυχίας. Το 2018, μια νεαρή μαθήτρια στα σχολεία της UNRWA, η Aya Abbas, είχε την καλύτερη επίδοση στις εθνικές εξετάσεις σε όλη τη Συρία. Η Aya γεννήθηκε στο Γιαρμούκ και έπρεπε να εγκαταλείψει μικρή τον καταυλισμό μαζί με την οικογένειά της. Παρά τις τεράστιες αντιξοότητες, συνέχισε, μελέτησε σκληρά και αρίστευσε.

Από πολλές πλευρές, η ιστορία της είναι η ιστορία των Παλαιστινίων προσφύγων: συχνά αντιμετωπίζουν ατομικά και συλλογικά βάσανα μεγάλης κλίμακας και όμως δεν είναι ποτέ έτοιμοι να το βάλουν κάτω. Αποτελεί επίσης παράδειγμα του δεσμού των Παλαιστίνιων προσφύγων με την εκπαίδευση, έναν τομέα στον οποίο συνεχίζουν να διαπρέπουν και να αποτελούν έμπνευση.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου στη Συρία, η UNRWA έχει δείξει την ισχυρή αποφασιστικότητά της και τη δέσμευσή μας για τη συνέχιση της παροχής εκπαίδευσης σε περιόδους μεγάλης έκτακτης ανάγκης. Οταν δεν υπήρχε πρόσβαση στα σχολεία, διανείμαμε υλικό αυτοδιδασκαλίας ή προβάλαμε εκπαιδευτικά προγράμματα από τηλεοπτικό σταθμό στη Γάζα.

Ακόμη και όταν, πέρυσι, η UNRWA αντιμετώπισε τη χειρότερη οικονομική κρίση στην περήφανη ιστορία της, ήμασταν αποφασισμένοι να μην εγκαταλείψουμε τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες στη Συρία. Ηταν μια στιγμή πραγματικού εορτασμού, όταν με την εξαιρετική υποστήριξη των εταίρων και των δωρητών μας εγκαινιάσαμε το σχολικό έτος εγκαίρως για 50.000 αγόρια και κορίτσια τον Σεπτέμβριο του 2018.

Σήμερα στο Γιαρμούκ, όπως και σε άλλους καταυλισμούς στη Συρία, οι Παλαιστίνιοιπρόσφυγες λαχταρούν να επιστρέψουν σταδιακά στα σπίτια τους όπως τα γνώριζαν. Στο πλαίσιο των συζητήσεων για την ασφαλή και οικειοθελή επιστροφή των προσφύγωνστη Συρία, η UNRWA θα εξετάσει το ενδεχόμενο να ανοικοδομήσει ή να αποκαταστήσει σχολεία, κέντρα υγείας και άλλες εγκαταστάσεις στο Γιαρμούκ, επειδή είτε έχουν καταστραφεί εντελώς είτε έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές από τις μάχες. Το έχουμε κάνει με μεγάλη επιτυχία σε άλλους καταυλισμούς και θα εξαντλήσουμε κάθε ευκαιρία για να βελτιώσουμε τη ζωή της κοινότητας που πλήττεται τόσο πολύ από τις συγκρούσεις.

Το οφείλουμε στην Aya και σε τόσους άλλους. Απλά δεν μπορούμε να τα παρατήσουμε.

*Γενικός επίτροπος της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες (UNRWA)

ΑΠΟΨΕΙΣ
«O tempora, o mores»
Πολλά λέγονται, πολλά ακούγονται και περισσότερα γράφονται, τόσο από μιντιακά συγκροτήματα όσο και από γνωστούς και μη δημοσιογράφους, οι οποίοι συμπεριφέρονται σαν αυλοκόλακες και υποχείρια μιντιακών - και...
«O tempora, o mores»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κύπρος: σταυρόλεξο για γερούς λύτες
Με έκθεσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Αντόνιο Γκουτέρες αφήνει σοβαρές αιχμές για τις ευθύνες του παρατεταμένου αδιεξόδου και επιφυλάσσεται να αποφανθεί ώς το τέλος του χρόνου περί του αν αξίζει...
Κύπρος: σταυρόλεξο για γερούς λύτες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μήπως φταίει και ο λαός;
Το μέγιστο μερίδιο της ευθύνης όντως βαραίνει την ελίτ που διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι αντιδράσεις μας. Χωρίς όμως τούτο να σημαίνει ότι δεν οφείλει και ο λαός να κάνει την αυτοκριτική...
Μήπως φταίει και ο λαός;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πέρα από το κυνικό και το ηθικό
Εχουν περάσει σχεδόν δέκα χρόνια από την τελευταία διεθνή δράση αλληλεγγύης της ελληνικής κοινωνίας προς την Παλαιστίνη. Αλλα τόσα από την ανοιχτή στροφή του κράτους προς τη στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ.
Πέρα από το κυνικό και το ηθικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρώτα ήρθαν για τον Ασάνζ
Τούτη τη στιγμή, ο Τζούλιαν είναι κλειδωμένος σε υπόγειο κελί στο Βρετανικό Γκουαντάναμο, όπως αποκαλούν οι ίδιοι οι Βρετανοί τη φυλακή ύψιστης ασφάλειας Μπέλμαρς, περιμένοντας την έκδοσή του στις ΗΠΑ με την...
Πρώτα ήρθαν για τον Ασάνζ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Άλλη μια φορά για το τυρί και τη φάκα
Η σύλληψη Λυκουρέζου δεν έρχεται σε μια ανύποπτη πολιτική συγκυρία. Βρισκόμαστε σε πολλαπλή και χρονικά εκτεταμένη προεκλογική περίοδο, πλήρη ανάπτυξη του «δόγματος Πολάκη», σκανδαλοθηρία, σκανδαλολογία και...
Άλλη μια φορά για το τυρί και τη φάκα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας