Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τι καπνό φουμάρεις;
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τι καπνό φουμάρεις;

  • A-
  • A+

Η οικονομική κρίση προκάλεσε, δικαιολογημένα, πολλές αλλαγές στις συνήθειες. Μία απ’ αυτές ήταν η μύηση στο στριφτό τσιγάρο. Αυτό πρόσθεσε περισσότερα τελετουργικά στοιχεία στην προετοιμασία. Εγινε κεντίδι το άνοιγμα της χάρτινης σακούλας, το πατίκωμα του καπνού, το σάλιωμα και η φωτιά.

Να πω την αμαρτία μου, χάζευα τα επιδέξια χέρια που μαστόρευαν την καπνική απόλαυση. Το χάζευα ως θέαμα, είχα πριν από πολλά χρόνια αποσκιρτήσει από την ομάδα των καπνιστών.

Πολύ γρήγορα, το στριφτό πέρασε σε μορφή ημιπαρανομίας. Δημιουργήθηκε ένα δίκτυο προμήθειας καπνού από παραγωγούς. Βαρύ χόρτο, λέγανε. Αλλά και φτηνό. Χωρίς το πανωπροίκι των φόρων. Δεν είμαι βέβαιος αν ήταν μόνο η αδυναμία αγοράς τσιγάρων.

Η βίαιη μείωση των εισοδημάτων προκάλεσε πανικό και αναδιάταξη των οικογενειακών και προσωπικών προϋπολογισμών. Οι εργαζόμενοι άρχισαν να ειδικεύονται στην κοπτική ραπτική. Ηταν επιπλέον και ο ίλιγγος από την ανατροπή του τρόπου ζωής. Οι Ελληνες για πρώτη φορά, μετά από πολλές δεκαετίες, ένιωσαν το έδαφος να υποχωρεί.

Το στριφτό, εκτός των άλλων, έγινε και σύμβολο αντίστασης σε κάτι που τρόμαζε. Τότε μπήκε στη ζωή όσων κατοικούσαν πέριξ του Αμβρακικού -και όχι μόνο- ο καπνός του Αγρινίου. Σακούλες χωρίς τις ετικέτες της νομιμότητας. Χωρίς την καταβολή της φορολογίας του καπνού στα κρατικά ταμεία.

Αυτή η προσχώρηση στον καπνό που διακινούνταν χέρι χέρι δεν κράτησε πολύ. Εμπειρική είναι η γνώση μου. Το Αγρίνιο όμως και ο καπνός του επέστρεψαν μ’ ένα σπουδαίο βιβλίο που εκδόθηκε με ενίσχυση του Δήμου Αγρινίου. Το επιμελείται η Κωνσταντίνα Μπάδα («Ιστορία και μνήμη του καπνού στον 20ό αιώνα», Παρασκήνιο), χρόνια στο κουρμπέτι της έρευνας.

Με αγάπη για τον τόπο της που δεν γίνεται ευκολία και χάιδεμα αυτιών. Εχει τη γνώση και την εμπειρία να βλέπει με καθαρό μάτι. Χρειάζεται, όμως, και η συνδρομή των τοπικών αρχών.

Για να ανοίξουν τα αρχεία. Να ανοίξουν τα στόματα. Κι αυτό είναι δίκοπο μαχαίρι όταν δουλεύεις στον τόπο σου. Οι κάτοικοι είναι παντού ίδιοι. Σε μεγάλο βαθμό. Δυσκολεύονται να χωνέψουν τις αλήθειες που χαλάνε την εικόνα της πόλης τους. Δυσκολεύονται να ψάξουν πίσω απ' αυτό που φαίνεται.

Ο «καπνός» ήταν ο κόσμος και η ελπίδα της περιφέρειας για πολλές δεκαετίες. Αγώνες εργατικοί και πολιτικοί. Κόποι και χαμένες ζωές. Ιστορίες για γυναίκες που μαράθηκαν στα χωράφια σαν τα φύλλα του καπνού που μάζευαν. Ελπίδες για καλές τιμές που έγιναν φρούδες. Εμποροι που πατούσαν στον λαιμό τους αδύναμους καλλιεργητές. Καπνέμποροι που δεν ορρωδούσαν προ ουδενός. Ζωές που έγιναν κομποσκοίνι στις καπναποθήκες.

Αυτές οι ζωές γίνονται το προζύμι για το βιβλίο. Ελπίδες και απογοητεύσεις που γίνονται το ζυμάρι μιας ιστορίας που συχνά ξεχνιέται. Που δεν γίνεται σοφία.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Λελούδω κι ο Μπουκάλας
Η αξιοσύνη του Μπουκάλα διασταυρώθηκε με το κλίμα της εποχής. Στα μνημονιακά χρόνια δοκιμάστηκαν πολλά. Υποδόρια ξαναθυμηθήκαμε τα πολιτισμικά μας ασημικά που καταχωνιάστηκαν στις αποθήκες της συλλογικής μας...
Η Λελούδω κι ο Μπουκάλας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πεζοκουβέντες
Τι καλά που θα ήταν αν οι υποψήφιοι αυτοδιοικητικοί δεν υπόσχονταν τα μεγάλα και τα τρανά. Κι άρχιζαν από τα μικρά. Αν γινόταν ένας ημιμαραθώνιος στους δήμους της Αθήνας για υποψήφιους δημοτικούς και...
Πεζοκουβέντες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να μιλάς, να γράφεις
Δεν είναι αλήθεια ότι όποιος μιλάει καλά γράφει και καλά. Από τη στιγμή που η γραφή δεν είναι ένα απλό αποτέλεσμα της ομιλίας, αλλά κάτι πολύ πιο σύνθετο, δηλαδή το αποτέλεσμα ενός συστήματος σκέψης...
Να μιλάς, να γράφεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μπρεξιτισμός
Λέξη κι αυτή! Με την πρώτη ματιά μπορεί να προκαλέσει σύγχυση. Μπρέξιτ ή να κάτσουμε στα αυγά μας; Αυτό συχνά γίνεται πιο περίπλοκο καθώς εξελίσσεται σε τρίλιζα. Να βγούμε από την Ευρώπη, να μείνουμε, ή να...
Μπρεξιτισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Φίλια
Την ουσία της ζωής δεν τη βλέπουμε με τα μάτια. Είναι η καρδιά που όταν έχει εκπαιδευτεί σωστά παρακάμπτει αυτό που φαίνεται. Πηγαίνει απευθείας στην ουσία. Επικοινωνεί με τις άλλες καρδιές. Η Φίλια που μας...
Η Φίλια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ξουραφιές
Φήμες τον θέλουν στενά συνδεδεμένο με τον Μιχαήλ Μπακούνιν και ένθερμο κομμουνάριο στο Παρίσι το 1871. Αντιγράφω από το Αναρχικό Λεξικό του Γιάννη Φούντα (Εκδόσεις των Συναδέλφων, 2014): «Αβλιχος Μικέλης....
Ξουραφιές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας