Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εναλλακτική θητεία, δίκαια και δικαιώματα

(EUROKINISSI/ΓΕΣ)

Εναλλακτική θητεία, δίκαια και δικαιώματα

  • A-
  • A+

Μετά την λήξη  του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου, ενός πολέμου που αιματοκύλησε την ανθρωπότητα, προκειμένου να αποφευχθούν στο μέλλον πιθανές αγριότητες και κτηνωδίες, αποφασίστηκε από την διεθνή κοινότητα  η δημιουργία ενός «χάρτη» δικαιωμάτων, τα οποία αποτέλεσαν, το 1948, την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Κάποια βασικά άρθρα της αναφέρουν ότι:

  • (α) «όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα [...] και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης» (άρθρο 1).
  • (β) «κάθε άτομο έχει το δικαίωμα στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας [...]». (Άρθρο 18)
  • (γ) «κάθε άτομο έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει το να εκφράζει τις απόψεις του χωρίς να υφίσταται δυσμενείς συνέπειες, καθώς και το να αναζητά, να παίρνει και να διαδίδει πληροφορίες και ιδέες, με οποιοδήποτε μέσο έκφρασης και οπουδήποτε στον κόσμο». (Άρθρο 19)

Παρά τα θεωρητικά αναφαίρετα αυτά δικαιώματα, τα οποία έχουν καθολική ισχύ για όλους τους πολίτες της οικουμένης, παρατηρείται συχνά η καταστρατήγησή τους, όπως συμβαίνει λ.χ με την περίπτωση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.

Παρόλ' αυτά, σε δημοκρατικά καθεστώτα δίνεται η δυνατότητα σε όσους για λόγους συνείδησης - βάσει της γενικότερης αντίληψής τους για τη ζωή και των ευρύτερων θρησκευτικών, φιλοσοφικών ή ηθικών πεποιθήσεών τους - αρνούνται να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλαδή όσους αναγνωρίζονται ως αντιρρησίες συνείδησης, να προσφέρουν εναλλακτική κοινωνική θητεία.

Οι αντιρρησίες συνείδησης τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες υφίστανται σημαντικές παραβιάσεις και στερήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους, όπως καταγγέλλουν επί δεκαετίες οι διεθνείς φορείς, όπως λ.χ. συμβαίνει με την Γενική Γραμματεία Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία έχει γίνει, πολλάκις, δέκτης καταγγελιών σχετικά με αυθαιρεσίες της στρατιωτικής ηγεσίας με την απαράδεκτη αιτιολόγηση ότι στον στρατό τα πάντα επιτρέπονται, μην λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη πως βάσει του Ελληνικού Συντάγματος (άρθρο 4 παράγραφος 6) έμμεσα αλλά, ταυτόχρονα, με σαφήνεια οι ένοπλες δυνάμεις υπόκεινται στα συνταγματικά όρια και τους νόμους της χώρας.

Οι ποινές για τους αντιρρησίες συνείδησης είναι ανακήρυξη λιποταξίας με ό,τι κι αυτό συνεπάγεται, αλλεπάλλης δίκες και καταδίκες, αλλά και φυλακίσεις και υπέρογκα ποσά ως χρηματικό πρόστιμο.

Αίτημα όλων των αντιρρησιών συνείδησης είναι να γίνονται ανά τον κόσμο σεβαστές οι απόψεις τους για τους λόγους άρνησής τους να στρατευτούν, καθώς πρόκειται για ανθρώπινο δικαίωμα και αλλά και πολύτιμη συμβολή στην επιβολή της ειρήνης και την κατάργησης της βίας.

Γι' αυτό και η κοινωνική υπηρεσία, την οποία ζητούν και δέχονται να εκτίσουν, εδράζεται στην αλληλεγγύη, την προσφορά στο σύνολο και την ειρηνική και αρμονική συνύπαρξη.

Χαρακτηριστικό, όσον αφορά την αλληλεγγύη και την προσφορά στο σύνολο, είναι και το παράδειγμα του Αμερικανού Ντέσμοντ Ντος, ο οποίος για θρησκευτικούς λόγους, μιας και ανήκε στην Εκκλησία των Αντβεντιστών της Εβδόμης Ημέρας, αρνήθηκε να κρατήσει όπλο και να σκοτώσει, αλλά κατετάγη εθελοντικά και προσέφερε τα μέγιστα στο πεδίο της μάχης, αναλαμβάνοντας πόστο νοσηλευτή, από το οποίο αντί να αφαιρεί ζωές, τις έσωζε.

Μάλιστα, σε μια από τις φονικότερες για τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μάχη, αυτή στην Οκινάουα, όπου οι Αμερικάνοι είχαν περίπου 65.000 απώλειες, ο Ντος ρισκάροντας την ζωή του έτρεχε στο πεδίο της μάχης για να μεταφέρει τους τραυματισμένους στρατιώτες. Για την συνολική του προσφορά κέρδισε δυο χάλκινα μετάλλια, αλλά και το ανώτατο μετάλλιο τιμής, καθιστώντας τον εαυτό του τον μοναδικό αντιρρησία συνείδησης που έλαβε τιμητική διάκριση.

Εστιάζοντας, όμως, στην ελληνική πραγματικότητα αξίζει να αναφερθεί κανείς στις, τιμωρητικού τύπου, συμβάσεις εναλλακτικής θητείας που αντιμετωπίζουν όλοι όσοι αρνούνται να καταγούν στον στρατό και να συμμορφωθούν με τις στρατιωτικές επιταγές. Μεταξύ αυτών των συμβάσεων, αξίζει να αναφερθούν:

  • (α) η προβληματική διαδικασία εξέτασης των αιτούντων να αναγνωριστούν για τους δικούς τους, κάθε φορά, λόγους ως αντιρρησίες συνείδησης
  • (β) οι διακρίσεις και τα στρατοδικεία, τα οποία υφίστανται οι αντιρρησίες συνείδησης άνω των 35 ετών, σχετικά με την εξαγορά της εναλλακτικής υπηρεσίας
  • (γ) η δυσανάλογη και καθόλου ευκαταφρόνητη οικονομική επιβάρυνση η οποία τους υποβάλλεται από την στιγμή που σε όλες περιπτώσεις η υπηρεσία στην οποία τοποθετούνται είναι μακριά από τον τόπο διαμονής τους, εν αντιθέσει με τις παροχές που λαμβάνουν οι φαντάροι, οι οποίοι κι αυτοί με την σειρά τους κατατάσσονται σε διαφορετικές από τον τόπο διαμονής τους περιοχές.
  • (δ) το πενιχρό ποσό που λαμβάνουν ως μισθό
  • (ε) το σαφέστατα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προσφοράς υπηρεσίας σε σχέση με τους υπηρετούντες στρατιωτική θητεία


Αίτημα όλων των αντιρρησιών συνείδησης, με άλλα λόγια, δεν είναι η άρνηση υπηρεσιών προς την πατρίδα τους, ούτε η αποφυγή κοινωνικής προσφοράς για το σύνολο. Η άρνηση έγκειται σε υποταγή σε κάθε εξουσιαστικό και καταπιεστικό μηχανισμό του στρατού, ο οποίος τύποις στοχεύει στην εκπαίδευση και στην αναστολή του φόβου, όταν σε κάποια δεδομένη στιγμή θα σηκώσουν το όπλο και θα δολοφονήσουν τον απέναντί τους, γνωρίζοντας τις συνέπειες που κάθε πόλεμος, παγκόσμιος ή εμφύλιος επιφέρει.

Αίτημά τους είναι η προσφορά και η υπηρεσία, αλλά όχι με τιμωρητικούς όρους. Αίτημά τους είναι να συμβαδίσει η ελληνική νομοθεσία, όσον αφορά την εναλλακτική θητεία, με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή και τους κανόνες που προασπίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

*Φιλόλογος

στρατός
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ρήγας: Τακτοποίηση ανυπότακτων, μειώσεις στη στρατιωτική θητεία
Στη στρατιωτική θητεία των πολυτέκνων, των ανυπότακτων και των αντιρρησιών συνείδησης αναφέρθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Άμυνας Παναγιώτης Ρήγας.
Ρήγας: Τακτοποίηση ανυπότακτων, μειώσεις στη στρατιωτική θητεία
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αποσυνδέονται τα «βύσματα»
Σημαντικές αλλαγές στο στράτευμα, όπως η καθιέρωση συστήματος μοριοδότησης στις μεταθέσεις και τις τοποθετήσεις των φαντάρων, η αποποινικοποίηση των ανυπότακτων και των αντιρρησιών συνείδησης και η ίδρυση...
Αποσυνδέονται τα «βύσματα»
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αλλαγές στη θητεία με 69 άρθρα
Μειώσεις στη θητεία των στρατιωτών πολύτεκνων και τρίτεκνων οικογενειών, επέκταση των Οπλιτών Βραχείας Ανακατάταξης (ΟΒΑ) και τροποποίηση σε...
Αλλαγές στη θητεία με 69 άρθρα
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κλίνατε επί... το δημοκρατικότερον και διαφανέστερον
Σημαντικές αλλαγές φέρνει στις Ενοπλες Δυνάμεις το νομοσχέδιο που προωθεί η ηγεσία του υπουργείου Αμυνας, η οποία στοχεύει στην προάσπιση των δικαιωμάτων τόσο των φαντάρων όσο και των χαμηλά ιστάμενων στη...
Κλίνατε επί... το δημοκρατικότερον και διαφανέστερον
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ανέλαβε και επίσημα τα καθήκοντά του ο νέος ΓΕΕΘΑ
Πραγματοποιήθηκε στη Σχολή Ναυτικών Δοκιμών στον Πειραιά η τελετή παράδοσης-παραλαβής καθηκόντων αρχηγού/ΓΕΕΘΑ, με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Βαγγέλη Αποστολάκη να παραδίδει στον πτέραρχο Χρήστο Χριστοδούλου.
Ανέλαβε και επίσημα τα καθήκοντά του ο νέος ΓΕΕΘΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας