Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η φούστα, ο Πάγκαλος και ο Μυριβήλης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η φούστα, ο Πάγκαλος και ο Μυριβήλης

  • A-
  • A+

Στις 30 Νοεμβρίου 1925 ο δικτάτορας Πάγκαλος εξέδωσε αστυνομική διάταξη σύμφωνα με την οποία το κατώτατο άκρο της φούστας επιτρεπόταν να απέχει από το έδαφος 30 εκατοστά. Η εφαρμογή άρχισε από τις 15 Δεκεμβρίου.

Ο Μυριβήλης εμπνέεται και την απαγόρευση την κάνει θέμα σε έξι χρονογραφήματα, δημοσιευμένα από τις αρχές Δεκεμβρίου 1925 μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου 1926. Στις 4 Δεκεμβρίου γράφει τη «Γαμπονομία».

Λέει για τον Πάγκαλο πως μία από τις «λιακαδοχαρείς ημέρας έκαμε τον περίπατό του […] είδε τας Ατθίδας να διέρχονται τροτάζουσαι επί της ασφάλτου. Και επρόσεξεν ότι όλες είχαν το φουστάνι ψαλισμένο πάνω από το γόνατο». Κι έτσι έβγαλε τη σχετική διάταξη. Αναρωτιέται «αν θα τα καταφέρει να βάλει σε θεογνωρία τις γάμπες των Ελληνίδων» και προέβλεψε σωστά το τέλος «για αυτό ας μου επιτραπεί να αμφιβάλω ολίγον», καθώς θα αναπτυχθούν «κινήματα αντικαθεστωτικά, κινήματα προ πάντων… ανατρεπτικά!» και η διάταξη «θα πολεμηθεί υπό κάθε… κόμματος».

Οταν επιτρέπεται το μήκος να είναι 35 πόντους από το έδαφος, γράφει την «Ηττα του Παγκάλου», στις 8 Ιανουαρίου 1926. Ο Πάγκαλος νικήθηκε, γιατί «ενόμισε πως αρκεί το ότι είχεν όπισθέν του τον Στρατόν και τον Στόλον διά να τα βάλει έτσι στα καλά καθούμενα με την γυναικείαν γάμπαν». «Ηττήθη ήτταν δεινήν από την αήττητον γυναικείαν γάμπαν, εναντίον της οποίας τόσον αφελώς εξεστράτευσε μεθ’ όλων των κατά ξηράν και θάλασσαν δυνάμεων της Ελλάδος. Ας επέμενε αν του βαστούσε».

Προτρέπει τη γυναίκα «όχι τριάντα πέντε αλλά πενήντα πόντους ας ενεγείρει την φούσταν της υπέρ το έδαφος, με την βεβαίωσιν ότι θα εύρει προθύμους υπερασπιστάς της ιεράς αυτής υποθέσεως άπαντας τους πόντους της Ελλάδος». Συνεχίζει υπερθεματίζοντας «ας αφήσει την φούσταν της να ανέλθει εις όλα τα υψίπεδα τα οποία είναι δυνατόν να ονειροπολήσει η αναρριχητική της ικανότης».

Κανένας δικτάτορας δεν θα μπορέσει να παρέμβει, ακόμα «και όταν επί τέλους φθάσει να δένεται η μέση της φούστας περί τον γυναικείον τράχηλον, ο δε ποδόγυρός της να φθάνει μόλις την γυναικείαν μέσην». Και συνεχίζει «ας υψωθεί, αν έχει όρεξιν, ακόμη περισσότερον. Ας ανεγερθεί επί κοντού το φλογισμένο φουστάνι, διά να δυνηθείτε, αγαπητή μου επιστολογράφος, να το υψώσετε υπέρ την κεφαλήν σας ως λάβαρον αήττητον».

Περιπαικτικά διαμαρτύρεται, στις 13 Ιανουαρίου, με το χρονογράφημα «Διαμαρτύρομαι διατόρως», όταν διαπιστώνει ότι η διάταξη εφαρμόζεται στο Παρθεναγωγείο, αλλά στο Γυμνάσιο οι μαθήτριες «συντηρούν ποδόγυρον αφελέστατα περιιπτάμενον περί το γόνυ και δεν χρειάζεται παρά ολίγη κάμψις του κορμού διά να ίδη κανείς την συνέχειαν του ενδιαφέροντος γραμμικού αναγνώσματος».

Με τα αποσπάσματα αυτά διαπιστώνουμε πόσο δίκιο είχε ο Ασημάκης Πανσέληνος όταν έγραφε για τον χρονογράφο Μυριβήλη: «Για το Θεό. Μην πέσω στο χρονογραφικό σου τεριακλίκι».

* συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
«To Σύνταγμα της Ηδονής»
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης, με το ποίημα «Το Σύνταγμα της Ηδονής» (που έχει συμπεριλάβει ο Γ.Π. Σαββίδης στον τόμο με τίτλο «Κρυμμένα Ποιήματα 1877-1923», εκδόσεις Ικαρος), ίσως πριν από την ψυχανάλυση...
«To Σύνταγμα της Ηδονής»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γραφή και αφήγηση
Τελικά μπορώ να μάθω ποια είναι τα μυθιστορήματα που σου αρέσουν; -με ρωτά με απότομο ύφος ένας νεαρός μου φίλος, εκνευρισμένος από τον ελάχιστο ενθουσιασμό μου για μερικά μυθιστορήματα αρκετά εγκεφαλικά που...
Γραφή και αφήγηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η παράδοση και το πνεύμα της εποχής
Δεν είναι εύκολο να συλλάβεις την αλήθεια του καιρού σου, γιατί αυτή η αλήθεια διαρκώς χειραγωγείται. Αρκεί να σκεφτούμε τη γλώσσα των ιδεολογιών, που κυριάρχησε τις τελευταίες δεκαετίες, τη γλώσσα της...
Η παράδοση και το πνεύμα της εποχής
ΑΠΟΨΕΙΣ
H ποίηση και ο ρόλος των ποιητών
Μια προφανής ερώτηση που τίθεται είναι αν έχει ακόμη θέση η ποίηση σ’ έναν κόσμο όπως ο δικός μας, απογυμνωμένος από τις μεγάλες ουτοπίες. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι παρά καταφατική. Πόσο μάλλον που έχει...
H ποίηση και ο ρόλος των ποιητών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λογοτεχνικές βόλτες
Ξεκινώντας από τον Αριστοτέλη με την περιπατητική σχολή μέχρι τον Δάντη που έκανε τη βόλτα του με τον Βιργίλιο στον άλλο κόσμο, ο περίπατος είχε πάντα μια σημαντική θέση στη λογοτεχνία, και η βόλτα ήταν πάντα...
Λογοτεχνικές βόλτες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανέκδοτα
Σκιά του περιγράμματος στο σκουριασμένο μάρμαρο/Σκιά μελλισουργού το δειλινό, στον Κιθαιρώνα/Τώρα, σε υποθετικές προτάσεις, δεν απαντάς/Με έγκλιση προστακτική τον αναγνώστη σου/στην Τράπεζά σου της μονής. Τον...
Ανέκδοτα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας