Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ζωή σε παράλληλα σύμπαντα

Dreamstime

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ζωή σε παράλληλα σύμπαντα

  • A-
  • A+

Παράλληλο σύμπαν είναι μια αντίληψη για τη καθημερινότητα που δεν έχει -αν έχει- παρά ελάχιστες σχέσεις με τη βιωμένη καθημερινότητα πολλών ανθρώπων.

Παραδοσιακά το παράλληλο σύμπαν συνιστούσε μια διαφυγή από την εκλαμβανόμενη καθημερινότητα και αυτό γινόταν με μια θεμελιωμένη πίστη σε κάτι εντελώς εκτός πραγματικότητας (συνήθως σε κάτι μυθικό ή επιβεβλημένο μέσα από κάποιο ανεδαφικό δόγμα) ή, για πολλούς, με τη χρήση παραισθησιογόνων, κάτι αρκετά συνηθισμένο σε σχεδόν όλες τις κουλτούρες.

Τις περισσότερες φορές εστιαζόταν στη χρήση παραισθησιογόνων. Στις μέρες μας έχουμε και (μετα)μοντέρνες εκδοχές παραισθησιογόνων, όπως είναι η εκτεταμένη χρήση των μέσων (δήθεν) κοινωνικής δικτύωσης και η γενικευμένη χρήση ψεμάτων (καταλήγοντας στα fake news) που αφηγούνται μια ιστορία η οποία δεν σχετίζεται σε κανένα επίπεδο με αυτό που όντως συμβαίνει, ωστόσο συνιστά μια κάποια ερμηνεία της πραγματικότητας με βάση αυτό που θέλει να προωθήσει ο δημιουργός της αφήγησης για τους δικούς του λόγους. Για παράδειγμα, οι ομάδες αλήθειας διαμορφώνουν ένα είδος παραισθησιογόνου για τη διαμόρφωση μιας άλλης εικόνας για την πραγματικότητα.

Συνήθως τα παράλληλα σύμπαντα ευδοκιμούν σε περιόδους μεγάλων, κοσμοϊστορικών, αλλαγών, κατά τη διάρκεια των οποίων σημαντικά τμήματα του πληθυσμού νιώθουν να τραβιέται το χαλί κάτω από τα πόδια τους, μην μπορώντας να ερμηνεύσουν το τι συμβαίνει μπροστά στα μάτια τους (εφόσον δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν -σχεδόν τίποτα- πέρα από τη μύτη τους).

Για παράδειγμα ο Σαλαζάρ -δικτάτορας της Πορτογαλίας για πολλά χρόνια- θεωρούσε ότι οι Πορτογάλοι δεν χρειαζόταν να προχωρήσουν πέρα από το Δημοτικό. Αλλά σε έναν κόσμο που αλλάζει πάνω από δύο φορές τη μέρα, κάθε μέρα, η γνώση της μεγάλης εικόνας βασίζεται σε εκτεταμένες γνώσεις πολύ πέρα από το Δημοτικό. Ετσι λοιπόν οι ανεξήγητες αβεβαιότητες σύμφωνα με τον ακόμα ζωντανό ντετερμινισμό οδηγούν στη παράνοια, στο ψέμα, στην παράκρουση και στην παραίσθηση.

Στις χώρες τής -ιδιαίτερα πλέον- προβληματικής Δύσης οι νέες ηλικίες είναι βουτηγμένες στα διάφορα Fakebook και Twitter που, ενώ διαφημίζονται ότι προωθούν την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων, είναι απλά χαφιεδίστικοι μηχανισμοί, όπως δείχνει ανοιχτά η επιβολή λογοκρισίας σε ιστότοπους από αυτούς.

Ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες είναι μέσα στο σύννεφο των ψεύτικων δημο(σ)κοπήσεων και των fake news, που διαμορφώνουν μια πραγματικότητα σύμφωνα με τις επιθυμίες των ελίτ της Δύσης. Ετσι ο πληθυσμός ζει (σε μεγάλο βαθμό) μέσα σε μια φούσκα και όλοι γνωρίζουμε τι συμβαίνει όταν σκάνε οι φούσκες, επιστρέφοντας στην πάντοτε σκληρή και αδέκαστη καθημερινότητα.

*ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το παράδοξο της επικοινωνίας και ο ΣΥΡΙΖΑ
Η επικοινωνία των εκλογών φανέρωσε την εσωτερική του αμηχανία, όπως η γλώσσα του σώματος αποκαλύπτει τις αντιφατικές διεργασίες του νου. Το ακροατήριο εντοπίζει ενστικτωδώς τις τρύπες του αφηγήματος, όπως και...
Το παράδοξο της επικοινωνίας και ο ΣΥΡΙΖΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην εποχή της μεταδημοκρατίας
Οι καλοπληρωμένοι εγκέφαλοι της προπαγάνδας άλλαξαν ρεπερτόριο, καθώς ο σημερινός πρωθυπουργός κατελήφθη εγκλωβισμένος στο ψέμα του για το προσφυγικό και ανίκανη η κυβέρνησή του για στοιχειώδη διαχείριση, και...
Στην εποχή της μεταδημοκρατίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δηλώνουν κατηγορηματικά... και μετά ανακαλούν
Είναι πάμπολλα τα γεγονότα-fake news από επώνυμα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος, αλλά και από φιλοκυβερνητικούς δημοσιογράφους, με ένα κοινό στοιχείο: όλα στρέφονται κατά του ΣΥΡΙΖΑ, κατά της Αριστεράς.
Δηλώνουν κατηγορηματικά... και μετά ανακαλούν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εχουμε να δώσουμε μια μάχη για την επόμενη μέρα
Ως ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία οφείλουμε να δημιουργήσουμε την εναλλακτική εκείνη πρόταση για το νέο παραγωγικό μοντέλο και την 4η βιομηχανική επανάσταση, για την κλιματική αλλαγή και την εξάντληση των φυσικών...
Εχουμε να δώσουμε μια μάχη για την επόμενη μέρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενημέρωση (;) και επιστήμη
Μόνο ελάχιστες εφημερίδες διαθέτουν λίγες σελίδες την εβδομάδα για να αναδείξουν με κατανοητό τρόπο επιστημονικά θέματα, για τα οποία πολλοί άνθρωποι δεν είχαν καν ακούσει στο σχολείο τους.
Ενημέρωση (;) και επιστήμη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πολιτική και επικοινωνία: μια θυελλώδης σχέση
Η ποιότητα της δημοκρατίας που θα έχουμε αύριο εξαρτάται απολύτως από την ποιότητα της ροής της πληροφορίας, από την αλήθεια ή το ψέμα της κυρίαρχης είδησης.
Πολιτική και επικοινωνία: μια θυελλώδης σχέση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας