Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Μαδούρο, ο Τραμπ και το χρέος της διεθνούς κοινότητας
(AP Photo/Ariana Cubillos, File)
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Μαδούρο, ο Τραμπ και το χρέος της διεθνούς κοινότητας

  • A-
  • A+

Είναι αδιαμφισβήτητα αλήθεια πως η Βενεζουέλα βρίσκεται σε πολύ κακή οικονομική κατάσταση εδώ και χρόνια. Η οικονομική διαχείριση του Μαδούρο είναι σίγουρα κακή και οι βάσεις του οικονομικού πειράματος του Τσάβες αποδεικνύονται ελλιπείς λόγω της σημαντικής εξάρτησης της μπολιβαριανής οικονομίας από την τιμή του πετρελαίου. Υπάρχουν και σημαντικά πολιτικά προβλήματα, καθώς η νέα συνέλευση που ίδρυσε ο Μαδούρο το 2017 δεν έχει ξεκάθαρη δημοκρατική και συνταγματική βάση και η κυβερνητική καταστολή διαδηλωτών έχει υπάρξει υπερβολικά βίαιη σε ορισμένες περιπτώσεις. Επιπλέον, είναι χυδαίο να βλέπεις τον πρόεδρο μιας χώρας με τέτοιες οικονομικές δυσχέρειες να ποζάρει σε πανάκριβα μαγαζιά στην Τουρκία.

Αλλά:

 Η οικονομική κρίση είναι σε σημαντικό βαθμό αποτέλεσμα της αμερικανικής πολιτικής. Οι εμπορικές κυρώσεις έχουν καταπνίξει τις εξαγωγές και ιδιαιτέρως του πετρελαίου, στο οποίο βασίζεται η οικονομία.

Η εξάρτηση της οικονομίας από την τιμή του πετρελαίου δεν είναι καθόλου καινούργιο φαινόμενο. Από το 1920 που η Βενεζουέλα άρχισε να εκμεταλλεύεται τα αποθέματα πετρελαίου της εξάγοντάς τα, έως και τώρα, η οικονομία της παραμένει εξαιρετικά εξαρτημένη. Αυτό είναι ένα γενικευμένο φαινόμενο των χωρών με πλούσια αποθέματα «μαύρου χρυσού». Η κυβέρνηση Τσάβες κατάφερε να μειώσει την εξάρτηση (τα φορολογικά έσοδα έφτασαν στα ίδια επίπεδα με τα κρατικά έσοδα από την εκμετάλλευση πετρελαίου), αλλά όχι επαρκώς. Οσο επιτυχημένη και εκτενής κι αν ήταν η διαφοροποίηση της οικονομίας, όταν η τιμή του βαρελιού έπεσε από τα $110 στα $28, πράγμα πρωτοφανές, οι οικονομικές επιπτώσεις ήταν φυσικά τεράστιες.

Υποστηρίζεται πως η πτώση της τιμής του πετρελαίου δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός, αλλά μέρος της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και συγκεκριμένα της διατήρησης του δόγματος της Ουάσινγκτον. Οπως έχει αποδειχθεί πως έγινε επί Ρέιγκαν για να καταπνιγεί η σοβιετική οικονομία, έτσι και τώρα, η Αμερική πίεσε τη Σαουδική Αραβία σε υπερπαραγωγή πετρελαίου, με αποτέλεσμα τη ραγδαία πτώση της τιμής του. Η πολιτική αυτή είχε στο στόχαστρο κράτη όπως η Ρωσία, το Ιράν και η Βενεζουέλα, εχθρικά προς την Αμερική και εξαρτημένα οικονομικά από το πετρέλαιο. Εξάλλου, είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί αλλιώς η συνεχής υπερπαραγωγή πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, τη στιγμή που της δημιουργούσε σημαντικά δημοσιονομικά προβλήματα. Εντούτοις, αυτό παραμένει απλώς μια θεωρία.

Οι επιτυχίες της μπολιβαριανής επανάστασης είναι τεράστιες και πολύ μεγάλης σημασίας. Ο τσαβισμός εξακολουθεί να είναι βασικός πυλώνας κριτικής του νεοφιλελευθερισμού, που κατακρεούργησε κοινωνικά δικαιώματα λαών της Λατινικής Αμερικής, και των πολιτικών λιτότητας, που εξακολουθούν να κυριαρχούν στην Ευρώπη. Η φτώχεια, η ανισότητα, ο αναλφαβητισμός, η ανεργία, η έλλειψη στέγης, η απουσία περίθαλψης και πολλές άλλες μάστιγες της Λατινικής Αμερικής και του υπόλοιπου κόσμου υποχώρησαν με μεγάλη ταχύτητα και επιτυχία με την εφαρμογή του μοντέλου του «σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» του Τσάβες. Πιο συγκεκριμένα: η ανισότητα μειώθηκε κατά 54%, η φτώχεια κατά 44%, ο αναλφαβητισμός εξαλείφθηκε, 96% του πληθυσμού είχε πρόσβαση σε πόσιμο νερό, το ποσοστό των γιατρών επί του πληθυσμού τετραπλασιάστηκε…

Το αντικαθεστωτικό κίνημα έχει υπάρξει εξαιρετικά βίαιο, με πραξικοπηματικές τάσεις εξ αρχής, στενά συνδεδεμένο με την ολιγαρχία της Βενεζουέλας, ακροδεξιό και με στενές σχέσεις με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Μην ξεχνάμε το πραξικόπημα κατά του Τσάβες το 2002, την άρνηση της αντιπολίτευσης για συμμετοχή στις εκλογές, τον βομβαρδισμό κρατικών κτιρίων, την πυρπόληση οπαδών του Τσάβες στους δρόμους του Καράκας. Επίσης, όπως επιβεβαιώνει και ο πρώην πρωθυπουργός της Ισπανίας Θαπατέρο, ο οποίος έχει πρωτοστατήσει σε εκτενή προσπάθεια για μια πολιτική, αναίμακτη και δημοκρατική λύση στον διχασμό της Βενεζουέλας, η αντιπολίτευση αρνείται να συνεργαστεί, καθώς μπλοκάρει μετριοπαθείς συμφωνίες και αρνείται -χωρίς λογική- να συμμετάσχει στις εκλογές.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για τη δημοκρατικότητα των εκλογών. Δεν τίθεται θέμα νοθείας. Το εκλογικό σύστημα της Βενεζουέλας, όπως επιβεβαιώνει και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ, είναι από τα δημοκρατικότερα και πιο εξελιγμένα στον κόσμο, καθώς είναι πλήρως ηλεκτρονικό. Αυτό έχει επιβεβαιωθεί και από πολλούς διεθνείς παρατηρητές (π.χ. ΟΗΕ).

Η συνεχής άρνηση της αντιπολίτευσης να συμμετάσχει οφείλεται στο ότι α) θέλουν να βλάψουν την εικόνα των σοσιαλιστών διεθνώς αλλά και εντός της Βενεζουέλας και β) ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του λαού υποστηρίζει την μπολιβαριανή επανάσταση, οπότε μια εμφανής ήττα της αντιπολίτευσης θα έβλαπτε το παραμύθι της αντιδημοκρατικότητας του καθεστώτος. Εξ ου και όταν δήλωσε υποψηφιότητα να ηγηθεί της αντιπολίτευσης ο Φαλκόν στις τελευταίες προεδρικές εκλογές (2018, Μαδούρο 68% των ψήφων, με 46% προσέλευση), απειλήθηκε επανειλημμένα γιατί θα τους τα χάλαγε…

Οσον αφορά την εθνοσυνέλευση, δεδομένου ότι οι συνθήκες χαρακτηρίζονται από σοβαρότατη πολιτική αστάθεια, εξωτερικό παρεμβατισμό, γενικευμένη βία και διχασμό, αρκεί μόνο να αναρωτηθούμε πώς θα είχαν αντιδράσει δυτικές, δημοκρατικότερες κυβερνήσεις. Βλέποντας τη Γαλλία την εποχή των «κίτρινων γιλέκων», είμαι βέβαιος πως η αντίδραση θα ήταν εφαρμογή στρατιωτικού νόμου (martial law), καταπάτηση βασικών δικαιωμάτων και υπερβολική βία από εθνικά στρατεύματα. Ο Μαδούρο είχε το συνταγματικό δικαίωμα να καλέσει καινούργια συνέλευση, όμως ο τρόπος και η ταχύτητα με την οποία έγινε αυτό αφήνουν σοβαρά ερωτήματα περί συνταγματισμού και δημοκρατικότητας. Απειλείται έτσι, ex post facto, όλη η δημοκρατική βάση της επανάστασης και δίνεται σημαντικό πάτημα στην αντιπολίτευση.

Η κατάσταση σήμερα, με τον αυτοανακηρυχθέντα πρόεδρο Γουαϊδό και τα τελεσίγραφα των Ευρωπαίων, είναι αποτέλεσμα μιας μακράς προσπάθειας αποσταθεροποίησης και ανατροπής της μπολιβαριανής επανάστασης.

Για λόγους παραδειγματισμού για όποιον σηκώνει κεφάλι καταγγέλλοντας τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και εφαρμόζοντας οικονομική πολιτική που βλάπτει τα συμφέροντα των πολυεθνικών, αλλά και επειδή η Βενεζουέλα έχει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, επαναλαμβάνεται η ίδια γνωστή ιστορία παρεμβατισμού στα εσωτερικά χωρών της Λατινικής Αμερικής (βλ. Χιλή, Βραζιλία, Γουατεμάλα, Ελ Σαλβαδόρ, Νικαράγουα, Ονδούρα…).

Η κυβέρνηση Μαδούρο έχει υπάρξει πραγματικά κακή, αλλά μεγάλο ποσοστό των πολιτών της Βενεζουέλας εξακολουθεί να πιστεύει στον τσαβισμό. Η ντε φάκτο εγκαθίδρυση μιας κυβέρνησης-μαριονέτα, ενώ ο στρατός υποστηρίζει τον Μαδούρο, είναι συνταγή για πολύ αίμα, ακόμη μεγαλύτερο διχασμό και πιθανώς και εμφύλιο. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να αντιδράσει (όπως έκανε και ο πρωθυπουργός…).

*Δευτεροετής φοιτητής Πολιτικών Επιστημών, Φιλοσοφίας και Οικονομικών στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου (UCL)

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πολιτική παρακμή των ΗΠΑ
Για πρώτη φορά ίσως στην αμερικανική ιστορία οι φυλετικές, ρατσιστικές και νεοφασιστικές απόψεις έχουν δικό τους πρόεδρο. Δικαιολογημένα μεγάλες και έγκριτες εφημερίδες των ΗΠΑ αναφέρουν ότι «το έθνος μπορεί...
Η πολιτική παρακμή των ΗΠΑ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δύο ξένα εκλογικά σώματα και ο θρίαμβος του λαϊκισμού
Η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ κατέδειξε για ακόμα μία φορά πως όσο οι πολιτικές ελίτ αδυνατούν να προσεγγίσουν και να παράσχουν εχέγγυα στις επισφαλείς λαϊκές μάζες τόσο αυτές γίνονται πιο ευεπίφορες σε έναν...
Δύο ξένα εκλογικά σώματα και ο θρίαμβος του λαϊκισμού
Χουάν Γουαϊδό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Βενεζουέλα και οι «φίλοι» της
Όποιος κάθεται ανάμεσα στον θύτη και το θύμα είναι αντικειμενικά με τον θύτη. Όποιος «νίπτει τας χείρας του» είναι Πόντιος Πιλάτος. Όποιος παίρνει ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον Τραμπ και τον Μαδούρο είναι με...
Η Βενεζουέλα και οι «φίλοι» της
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επικίνδυνη αυταπάτη του Τραμπ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ χτίζει τείχη προστασίας και επιβάλλει δασμούς εισαγωγής στο ατσάλι και το αλουμίνιο, στο όνομα της προστασίας της εγχώριας παραγωγής. Κι όλα αυτά χωρίς την παραμικρή συνεννόηση στους κόλπους...
Η επικίνδυνη αυταπάτη του Τραμπ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το γερμανικό ζήτημα
Με το διογκούμενο πλεόνασμά της, η Γερμανία αποσπά από τον υπόλοιπο κόσμο περισσότερα από 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως... Οι διεθνείς ανισορροπίες -είτε ελλείμματα είτε πλεονάσματα- αναγνωρίζονται ως...
Το γερμανικό ζήτημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην εποχή του Τραμπ*
Οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ενωση από σύμμαχοι κατά την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μετατράπηκαν σε σκληρούς ανταγωνιστές ενός επικίνδυνου Ψυχρού Πολέμου, με μικρές περιόδους ύφεσης. Η στρατηγική του Ψυχρού...
Στην εποχή του Τραμπ*

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας