Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Τραβέρσο ανάποδο»*
© Ilkin Guliyev | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Τραβέρσο ανάποδο»*

  • A-
  • A+

«Φτιάξαμε την Ιταλία. Καιρός να φτιάξουμε και τους Ιταλούς!», δήλωνε σκωπτικά ο πολιτικός και καλλιτέχνης Massimo d’ Azeglio στα 1860 μιλώντας για την ανάγκη να δημιουργηθεί η μαζική εικόνα των πεπαιδευμένων, μα και «γενναίων ανίκητων». Ο τρόπος που οι κοινωνίες οργανωμένα «θυμούνται» και οι εθνικές και κομματικές Ιστορίες καταγράφουν, συχνά σε ανταγωνισμό με εναλλακτικές αφηγήσεις, δεν είναι ποτέ ανεξάρτητος από τις πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συντεταγμένες και το είδος του κοινωνικού υποκειμένου που θέλουν να δομήσουν.

Ισα ίσα η συγκρότηση της ιστορικής μνήμης, ένα διακύβευμα άμεσα συνδεδεμένο με ένα κοινωνικό υποκείμενο επιθετικό στην αδύναμη ετερότητα κι όμως ευνουχισμένο μπροστά στη δύναμη, που ταυτίζει σχεδόν μονοσήμαντα τον ηρωισμό με την επίθεση και τη συνοχή ή τη σωτηρία με την επικράτηση των δυνατών, αφήνει αλώβητες δομές που αποκόβουν τον άνθρωπο από το ανθρώπινο.

Κι όμως μία από τις εμβληματικότερες πράξεις ηρωισμού που συνέβη στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αφορούσε μια πράξη συνύπαρξης και θα αποτελεί πάντα υπόμνηση (και παρ' όλο που δεν μπορούμε να καταδικάζουμε ποτέ συλλήβδην κάθε πράξη επίθεσης αποκόβοντάς την από το πλαίσιό της) πως η ανθρώπινη Ιστορία θα μπορούσε συστηματικότερα να γράφεται αλλιώς.

Αρχές Φλεβάρη του 1943: Στα παγωμένα νερά της Γριλανδίας το αμερικανικό μεταγωγικό καράβι Dorchester χτυπιέται από γερμανική τορπίλη. Πάνω στο καράβι υπάρχει πλήθος νέων στρατιωτών και κάποιοι εφημέριοι, που τόσο συμβολικά για την πολυπολιτισμική κοινωνία από την οποία προέρχονται, δεν ανήκουν σε μία μόνο θρησκεία. Οταν γίνεται φανερό πως τα σωσίβια δεν επαρκούν για όλους στο βυθιζόμενο μεταγωγικό, ο βαρύς κλήρος του χαμού πέφτει στους απλούς κι ανώνυμους στρατιώτες.

Και τότε συνέβη η τόσο σπάνια, η τόσο άβολη για τους «αναντικατάστατους» πολιτικούς, θρησκευτικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς «άρχοντες» και τόσο υποτιμημένη στην προβολή και στην παιδαγωγική χρήση της επιλογή: τέσσερις από τους εφημέριους που συνοδεύουν το καράβι (και στους οποίους ως ένδειξη σεβασμού και… δημοσίων σχέσεων με το Θείο είχαν δοθεί «αυτονόητα» σωσίβια) αποφασίζουν να τα δώσουν σε τέσσερις νεαρούς και φοβισμένους στρατιώτες.

Παρ’ όλο που από τους 700 απλούς φαντάρους δεν γλίτωσε ούτε το ένα τρίτο, τα ονόματα των τεσσάρων ανθρώπων (μεθοδιστών, ρεφορμιστών, Εβραίων και καθολικών στο θρήσκευμα) που δίχως να επιτεθούν στον φασισμό έκαναν μια τόσο βαθιά αντιφασιστική πράξη δίνοντας τη σειρά τους όχι στους δυνατούς μα στους αναλώσιμους αδύναμους αξίζει να μνημονεύονται: George L. Fox, Alexander D. Goode, Clark V. Poling και John P. Washington.

Λοιπόν… «Φτιάξαμε (σαν τα μούτρα μας) την ανθρωπότητα. Καιρός να φτιάξουμε και τους ανθρώπους».

*Νίκος Καββαδίας

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Γεροσύνη και μπερεκέτια
Γεροσύνη και μπερεκέτια. Τι καλύτερο να ζητήσει κανείς από το νεογνό 2019. Το σώμα πρώτα. Την υγεία. Είναι αυτό που κρατάει όρθιους ακόμη κι αυτούς που νιώθουν το βάρος της αρρώστιας. Η ευχή σπάει τα δεσμά της...
Γεροσύνη και μπερεκέτια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πύλες υψώνονται σωρό
Η πύλη αυτή φυλάει ένα άταφο πτώμα. Οσο αυτό ζούσε, χιλιάδες εργάτες το έθρεφαν με τον ιδρώτα, το μυαλό και το αίμα τους. Ομως κανένα μνημείο, ούτε ένα τόσο δα εικονοστάσι δεν έχει στηθεί «μέσα» στο τεράστιο...
Πύλες υψώνονται σωρό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδεολογικός μεσαίωνας
Στα ημέτερα, παρούσα και αρκούντως προπαγανδιζόμενη η θεωρία των «δύο άκρων», σκανδαλωδώς και κατά τρόπο εξόχως αντιεπιστημονικό παραγνωρίζουσα ότι ο φασισμός υπηρέτησε πιστά την αριστοκρατία και τη...
Ιδεολογικός μεσαίωνας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ανθρωπιά είναι το προ-ιστορικό απωθημένο της ανθρωπότητας
Η ανθρωπότητα κινείται από τη βούληση των πιο αντιφατικών προθέσεων. Και η ανθρωπιά εδραιώνεται μονάχα από τις υπερβάσεις και τα συγχωροχάρτια που αφήνονται δίχως υπογραφή αποστολέα. Η ανθρωπιά είναι το...
Η ανθρωπιά είναι το προ-ιστορικό απωθημένο της ανθρωπότητας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η δυνατότητα του «άλλου»
Η Ιστορία δεν είναι ένα μεγάλο παιχνίδι με μηδενικό άθροισμα, που χαρακτηρίζεται από μια ορισμένη ποσότητα αγαθών, η διανομή των οποίων καθορίζεται από τη γνώση των νόμων της Ιστορίας. Αντίθετα, η Ιστορία...
Η δυνατότητα του «άλλου»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απαράδεκτο μέλλον
Φαίνεται πως η σκέψη δεν προλαβαίνει πια τα γεγονότα. Καθώς στον επικοινωνιακά βασανιζόμενο πλανήτη το ένα γεγονός επηρεάζεται από κάποιο άλλο, που με τη σειρά του σχετίζεται με πολλά ακόμα, η σκέψη ερμηνεύει...
Απαράδεκτο μέλλον

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας