Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η εκστρατεία του Ερντογάν ενάντια στον Τύπο
Presidential Press Service via AP
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η εκστρατεία του Ερντογάν ενάντια στον Τύπο

  • A-
  • A+

Η εξουσία ελέγχει τον Τύπο στην Τουρκία και η χώρα μπήκε ξανά στον κατήφορο του 1980 και του 1990. Ο Ερντογάν με την κυβέρνησή του, και ειδικά μετά την αλλαγή του πολιτεύματος σε προεδρικό, έχει προκρίνει στη διακυβέρνησή του μια μορφή δικτατορίας. Είναι αυτός που αποφασίζει για όλα έχοντας βάλει σε διακοσμητική θέση το κοινοβουλευτικό σύστημα.

Μια (αμφισβητούμενη;) απόπειρα πραξικοπήματος έδωσε το έναυσμα στον Ερντογάν να σαρώσει σαν ολετήρας κάθε δημοκρατικό δικαίωμα και θεσμό.

Οι αλλαγές και οι μεταρρυθμίσεις επί τα χείρω ξεκινούν από την Αγκυρα και απλώνονται σαν σκοτεινό μανιτάρι πάνω από όλη τη χώρα. Στο πλαίσιο αυτών των μεταρρυθμίσεων ο Ερντογάν «καθάρισε» δεκάδες δήμους (κυρίως στο κομμάτι του Κουρδιστάν), στέλνοντας τους αιρετούς δημάρχους στις φυλακές και τοποθετώντας τους πιστούς «ημετέρους», και «διέλυσε» στρατό, αστυνομία, χωροφυλακή και μυστικές υπηρεσίες.

Μέσα σε μία νύχτα έχρισε υπουργό Αμυνας τον αρχηγό του ΓΕΕΘΑ, Χουλουσί Ακάρ, ο οποίος αμέσως μόλις ανέλαβε άρχισε να αναζητά τη «γαλάζια πατρίδα».

Και τώρα ήρθε η σειρά των μεταρρυθμίσεων στον Τύπο από τον άνθρωπο που έχει χαρακτηριστεί ο μεγαλύτερος διώκτης του. Οι δημοσιογράφοι ενοχλούν. Ανακατεύονται στις κυβερνητικές αποφάσεις, χώνουν τη μύτη τους στον τρόπο πλουτισμού των κυβερνητικών, ελέγχουν με την πένα τους την εξουσία και τους πολιτικούς και στέκονται εμπόδιο στις προεδρικές μεταρρυθμίσεις και αλλαγές κανονισμών.

«Αν και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης με έχουν βλάψει από καιρό σε καιρό, πάντα αγωνίζομαι και θα εξακολουθώ να αγωνίζομαι για να διασφαλίσω ότι οι διαφορετικές φωνές θα είναι σε θέση να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους» δήλωσε ο Ερντογάν και γι’ αυτό ξεκίνησε να ελέγχει ο ίδιος πια ποιος μπορεί να είναι δημοσιογράφος ή όχι.

Η «προστασία» της διαφορετικής άποψης ξεκίνησε από την κίτρινη δημοσιογραφική ταυτότητα και τις προϋποθέσεις κατοχής της. Αυτή λοιπόν πλέον θα θεωρείται, θα εγκρίνεται από το κράτος. Γι’ αυτό καταργήθηκε το προηγούμενο υπουργείο Τύπου και δημιουργήθηκε ένα καινούργιο «υπουργείο Τύπου» παρά τω προέδρω- ουσιαστικά ένα γραφείο μέσα στο προεδρικό μέγαρο που θα αποφασίζει ποιος δικαιούται να έχει την κίτρινη ταυτότητα.

Είναι το σημαντικότερο μέτρο πίεσης προς όλους τους δημοσιογράφους, τις αντιπολιτευτικές εφημερίδες και βεβαίως για τους Κούρδους συναδέλφους.

Αυτή η κίνηση του Ερντογάν ήταν αναμενόμενη μετά τις σαρωτικές αλλαγές που αποφάσισε στη Γενική Διεύθυνση Τύπου και Πληροφοριών, μόλις πέρασε η Τουρκία στο προεδρικό σύστημα.

Η δημιουργία αυτού του γραφείου Τύπου δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, όπου γίνεται σαφής αναφορά στον τρόπο έκδοσης της δημοσιογραφικής ταυτότητας και διευκρινίζεται πως αυτή ισχύει μόνο εφόσον φέρει την υπογραφή του προέδρου της Δημοκρατίας και είναι αυτός που κατά την κρίση του μπορεί να την ακυρώσει. Αυτή φυσικά δεν μπορεί να δίνεται ούτε να διατηρείται από άτομα που έχουν δικαστικές εκκρεμότητες για δημοσιεύσεις που έχουν κάνει.

Δεν γίνονται ασφαλώς σαφή τα κριτήρια. Μάλλον ένα είναι το κριτήριο: πόσο ενοχλείται ο πρόεδρος από το δημοσίευμα. Εκείνος θα κρίνει αν υπονομεύονται μέσω ενός άρθρου η ασφάλεια του κράτους, η δημόσια τάξη, αν το δημοσίευμα στρέφει την κοινωνία κατά της δημοκρατίας. Και δεν χρειάζεται καμία δικαστική απόφαση.

Με τον νέο κανονισμό μένουν εκτός εκατοντάδες δημοσιογράφοι που απασχολούνται ή συνεργάζονται με τον διαδικτυακό Τύπο. Αυτοί δεν αναγνωρίζονται ως δημοσιογράφοι, άρα δεν δικαιούνται να έχουν δημοσιογραφική ταυτότητα.

Και βεβαίως δεν μπορεί να έχει την ταυτότητα όποιος δημοσιογράφος έχει κατηγορηθεί σύμφωνα με τον αντιτρομοκρατικό νόμο, αν δηλαδή έχει κατηγορίες για υποκίνηση ή για διάπραξη εγκληματικών ενεργειών, για κατασκοπία ή υπονόμευση του τουρκικού κράτους.

Στο προηγούμενο καθεστώς την απόφαση κατοχής δημοσιογραφικής ταυτότητας την έπαιρνε μια επιτροπή που μέλη της ήταν εκπρόσωποι των δημοσιογραφικών ενώσεων.

Τώρα μέσα στο καινούργιο «υπουργείο» θα λειτουργεί επιτροπή που τα μέλη της επιλέγει ο πρόεδρος της Δημοκρατίας. Αυτοί και πάλι θα είναι εκπρόσωποι που θα προέρχονται από κάποιο δημοσιογραφικό συνδικάτο, αλλά δεν θα υπολογίζεται (από τον πρόεδρο) ούτε η αριθμητική δύναμη του συνδικάτου ούτε σε πόσες πόλεις της Τουρκίας δραστηριοποιείται και έχει μέλη.

Οι εργαζόμενοι σε αυτό το «υπουργείο» θα είναι κάτοχοι της δημοσιογραφικής ταυτότητας έστω και αν είναι απλοί υπάλληλοι, χωρίς δηλαδή καμία γνώση ή δραστηριότητα στον Τύπο. Επίσης για να αποκτήσει κάποιος την κίτρινη ταυτότητα, και έχοντας πανεπιστημιακό πτυχίο, αρκεί να έχει δουλέψει ως δημοσιογράφος έξι μήνες, ενώ με τον προηγούμενο κανονισμό χρειαζόταν ένας χρόνος.

Οι δημοσιογραφικές ενώσεις αντέδρασαν έντονα σε όλα αυτά. Το Συνδικάτο Τύπου της Τουρκίας με γραπτή ανακοίνωση ζήτησε να ακυρωθεί αυτή η προεδρική μεταρρύθμιση και δηλώνει κατηγορηματικά πως είναι λάθος η επιτροπή που θα αποφασίζει για την παροχή της δημοσιογραφική ταυτότητας να αποτελείται από εννιά άτομα (πριν ήταν 15) και από αυτά μόνον τρία να είναι μέλη δημοσιογραφικών ενώσεων. Αυτά δε τα τρία άτομα θα είναι και πάλι επιλογής του Τούρκου προέδρου.

Στην ίδια ανακοίνωση υπογραμμίζεται πως όλα αυτά αποφασίζονται, ενώ στην Τουρκία υπάρχει σοβαρό θέμα με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης τη στιγμή που 144 δημοσιογράφοι βρίσκονται στις φυλακές. Και μάλιστα με απόφαση ενός και μόνο προσώπου…

Η Ενωση Σύγχρονων Δημοσιογράφων λέει ότι η μόνη σχέση που έχουν αυτές οι μεταρρυθμίσεις με τον Τύπο είναι η πρώτη τους λέξη: «Τύπος».

Τα υπόλοιπα δεν αφορούν καθόλου τον κλάδο. Και τελικώς ότι «είναι ένας αυτός που κρατάει το σπαθί πάνω από το κεφάλι της δημοκρατίας».

Το ίδιο αντέδρασαν και οι Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα και αναφέρονται στην έκθεση της μη κυβερνητικής οργάνωσης «Article 19», που βρίσκεται στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο αριθμός των δημοσιογράφων στην Τουρκία που δέχονται απειλές κατά της ζωής τους αυξάνεται συνεχώς.

Το 2017, 78 δημοσιογράφοι δολοφονήθηκαν. Σε όλο τον κόσμο, από τις 194 χώρες, 326 δημοσιογράφοι είναι στη φυλακή λόγω δημοσιευμάτων τους που ήταν κατά του κράτους.

Από αυτούς οι 174 στην Τουρκία. Το 90% των εγκληματικών ενεργειών κατά δημοσιογράφων έχουν μείνει χωρίς τιμωρία. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια σε 48 χώρες η ελεύθερη έκφραση περιορίστηκε και η Τουρκία είναι η πρώτη χώρα μέσα σε αυτές.

Παρ’ όλες τις δηλώσεις του Ερντογάν και τις επιθέσεις… αγάπης προς τους δημοσιογράφους, η αλήθεια είναι ότι ο Τούρκος πρόεδρος τους απεχθάνεται όπως και την οποιαδήποτε αντιπολιτευτική φωνή.

Οταν η δημοσιογραφία έχει σχέση με οτιδήποτε κουρδικό, τότε τη μισεί. Και όσο υπάρχει το πρόβλημα της Συρίας, ο Ερντογάν θα γίνεται μέρα με τη μέρα πιο φονταμενταλιστής και τζιχαντιστής απέναντι στον κουρδικό λαό.

Ο βάλτος στη Συρία (το να μπαίνεις δηλαδή στον πόλεμο και να μην μπορείς να βγεις) και η οικονομική κρίση στην Τουρκία θα πνίξουν τον Ερντογάν.

Το γνωρίζει αυτό ο Τούρκος πρόεδρος και φοβάται ότι ο δρόμος του Μεντερές είναι και δικός του.

*Συγγραφέας και δημοσιογράφος

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ρόστερ και δημοσιογραφία
Στην πρωτόγνωρη για τους εργαζόμενους και ακόμα πιο σκληρή από το παρελθόν αυτή συνθήκη –την οποία προφανώς δεν είχε διανοηθεί ούτε η σημαντική εκείνη μερίδα δημοσιογράφων του ΔΟΛ και άλλων που είχε επενδύσει...
Ρόστερ και δημοσιογραφία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα εδώλιο περιμένει τον Λεβέντ στην Αγκυρα
Ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος και εκδότης Σενέρ Λεβέντ δεν είναι αμάθητος σε διώξεις, πολιτικές και δικαστικές. Από τον περασμένο μήνα, ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος και εκδότης, ένθερμος υποστηρικτής του...
Ενα εδώλιο περιμένει τον Λεβέντ στην Αγκυρα
ΕΥΡΩΠΗ
Κατα-κραυγή στον... βρόντο
«Πραξικόπημα κατά της δημοκρατίας» αποκάλεσε η εναπομείνασα συντακτική ομάδα της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας «Cumhuriyet» το χθεσινό μπαράζ συλλήψεων τουλάχιστον 11 δημοσιογράφων και στελεχών της, με την...
Κατα-κραυγή στον... βρόντο
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Ποιοι εφοδιάζουν το κράτος-υβρίδιο
Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν έγραψε στα παλαιά του υποδήματα απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τουρκίας να αποφυλακιστούν δύο δημοσιογράφοι-στελέχη της εφημερίδας «Τζουμχουριέτ», ήδη...
Ποιοι εφοδιάζουν το κράτος-υβρίδιο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τον Τύπο και τα προβλήματά του
Εδώ και πολλά χρόνια ο Μάρξ στο «Διαμάχες για την ελευθερία του Τύπου» είχε γράψει: «Η πρωταρχική ελευθερία του Τύπου βρίσκεται στο ότι δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο εμπορικής δοσοληψίας». Θα μπορούσαμε...
Για τον Τύπο και τα προβλήματά του
MEDIA
Κοντά στο ιστορικό υψηλό ο αριθμός των φυλακισμένων δημοσιογράφων
Σε επίπεδο κοντά στο ιστορικό του υψηλό ανέρχεται ο αριθμός των δημοσιογράφων παγκοσμίως οι οποίοι βρίσκονται πίσω από τα σίδερα των φυλακών εξαιτίας της δουλειάς τους, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της...
Κοντά στο ιστορικό υψηλό ο αριθμός των φυλακισμένων δημοσιογράφων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας