Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Συνταγματικές τομές
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συνταγματικές τομές

  • A-
  • A+

Το Σύνταγμα μιας χώρας αποτυπώνει τον καταστατικό της χάρτη. Θέτει τους θεσμικούς κανόνες. Και πρωτίστως θεμελιώνει τον χαρακτήρα του δημοκρατικού πολιτεύματος. Βέβαια, πρέπει να υπόκειται σε αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να βρίσκεται σε αρμονία με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες και συνθήκες. Αλλωστε, λειτουργεί και ως δείκτης εμβάθυνσης και διεύρυνσης του ίδιου του πολιτικού μας συστήματος και ενίσχυσης των ελευθεριών και των δικαιωμάτων των πολιτών. Και πρωτίστως, εμπέδωσης του κράτους δικαίου.

Οι συνταγματικές μεταβολές που κατά περιόδους πραγματοποιούνται αντανακλούν την ποιότητα και την ωρίμανση της δημοκρατίας, καθώς συνδέονται με τους υπάρχοντες συσχετισμούς πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων. Ενα Σύνταγμα χαρακτηρίζεται συντηρητικό αν υπηρετεί αφυδατωμένες θεσμικές διαδικασίες, αρνούμενο να αλλάξει και να ανανεωθεί. Αντιθέτως, είναι προοδευτικό αν διαθέτει τη δυνατότητα να υπερβαίνει τους ξεπερασμένους φορμαλισμούς, προσδίδοντας πνοή στην πολιτική κοινότητα και στον κοινοβουλευτισμό.

Το Σύνταγμα της μεταπολιτευτικής περιόδου εξέφρασε την ανάγκη θεμελίωσης ενός νέου μοντέλου οργάνωσης και λειτουργίας της Πολιτείας. Οι αναθεωρήσεις που έγιναν όλα αυτά τα χρόνια δεν συνιστούσαν βαθιές τομές. Ούτε ξέφευγαν από τα στενά όρια συντηρητικών επιλογών. Περισσότερο αποτελούσαν διευθετήσεις για την αντιμετώπιση κάποιων δυσλειτουργιών.

Η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα να δρομολογήσει την αναθεώρηση καίριων ζητημάτων του Συντάγματος είναι πράξη υψηλής συμβολικής σημασίας, αλλά και ουσιαστικού περιεχομένου. Στην πραγματικότητα καταδεικνύει ότι η πρώτη φορά Αριστερά δεν περιορίζεται στη διαχείριση των οξυμένων προβλημάτων και αδιεξόδων που κληρονόμησε. Αντίθετα προωθεί μια σειρά συγκεκριμένων αλλαγών που θα αναζωογονήσουν θεσμούς και δομές.

Το κυριότερο δε είναι ότι συνδέει την αναθεώρηση με την ενδυνάμωση της Κοινωνίας των Πολιτών, καθιστώντας τη πρωταγωνίστρια των πολιτικών και κοινωνικών διεργασιών. Η καθιέρωση των δημοψηφισμάτων σ’ αυτό ακριβώς αποσκοπεί. Η θεσμοθέτησή τους είναι αναμφίβολα μεγάλη καινοτομία. Οι πολίτες οφείλουν να έχουν λόγο, συνδρομή και συμβολή. Να είναι ενεργοί σε όλα εκείνα τα σημαίνοντα θέματα που συνδέονται με την πορεία της χώρας, καθώς και με τα κοινωνικά, πολιτικά και ατομικά δικαιώματα. Ετσι επιτυγχάνεται η αναζωογόνηση της δημόσιας ζωής του τόπου.

Παράλληλα, οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες διευρύνονται. Εξίσου αξιόλογη είναι και η συνταγματική κατοχύρωση της απλής αναλογικής. Η σχέση της λαϊκής ψήφου με την εκλογική αντιστοιχία είχε υποστεί για πολλές δεκαετίες πρωτοφανή στρέβλωση. Οσοι αντιδρούν αποδεικνύουν ότι μοναδικό τους μέλημα είναι η υποταγή των πολιτών στα στενά κομματικά και πολιτικά τους παιχνίδια και συμφέροντα.

Ενα τρίτο μεγάλο βήμα συνιστά η απόφαση να μπει τέλος στην ασυλία των πολιτικών. Ο νόμος περί ευθύνης υπουργών είναι ντροπή για τα πολιτικά μας ήθη. Αντιστρατεύεται κατάφωρα τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Κι αυτό γιατί παρέχει προστασία ακόμη και σε πράξεις ανομίας. Η κατάργησή του αποδεικνύει ότι η Αριστερά δεν πρόκειται να παράσχει κάλυψη στην οποιαδήποτε κομματική ελίτ.

Η αναβάθμιση του Κοινοβουλίου επιτυγχάνεται και με την υποχρέωση οι νέες ανεξάρτητες δημόσιες αρχές να ιδρύονται μόνο όταν διασφαλίζουν την αυξημένη πλειοψηφία των 3/5 του συνόλου των βουλευτών. Ετσι μπαίνει φραγμός στις αυθαιρεσίες κυβερνήσεων και υπουργών.

Τέλος, η κυβέρνηση με τη συνταγματική αναθεώρηση που προωθεί αντιμετωπίζει για πρώτη φορά την αναγκαιότητα της αποδέσμευσης της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από τις όποιες διεργασίες συντελούνται σε πολιτικό και κυβερνητικό επίπεδο. Οι πρόνοιες που προβλέπονται εξυπηρετούν την αυθυπαρξία του θεσμού συνδυάζοντας τις διαδικασίες στο Κοινοβούλιο, ακόμη και με την προσφυγή στον λαό.

Με τις σημαντικές αλλαγές που εισάγει η κυβέρνηση της Αριστεράς επιχειρείται μια βαθιά τομή στο πολιτικό μας σύστημα. Αλλωστε η φθορά και η κρίση που αντιμετωπίζει καθιστούν ζωτική ανάγκη τις προωθούμενες μεταβολές.

* Πρόεδρος του Ενιαίου Συνδέσμου Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ), αντιδημάρχου Ανακύκλωσης και Καθαριότητας Ηρακλείου

  

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ριζικός μετασχηματισμός του κράτους
Ο κόσμος έχει αλλάξει και, δυστυχώς, όχι προς το καλύτερο. Η αισιόδοξη πεποίθηση πως κάθε γενιά θα ζει καλύτερα από την προηγούμενη, βασισμένη στην αντίληψη της προόδου του δεύτερου μισού του εικοστού αιώνα,...
Ριζικός μετασχηματισμός του κράτους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι πολιτικό στοίχημα
Το άρθρο 110 του Συντάγματος, ρυθμίζοντας τη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης, απαιτεί συναίνεση που θα παραμείνει σταθερή σε δύο διαδοχικές, ισοδύναμες Βουλές τόσο ως προς την ανάγκη όσο και ως προς την...
Η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι πολιτικό στοίχημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναθεώρηση του Συντάγματος (2)
«Η δημοκρατία δεν στηρίζεται στην αντίληψη ότι η γνώμη των πολλών είναι πάντοτε και η ουσιαστικά σωστότερη, αλλά ότι η λήψη των αποφάσεων βάσει της πλειοψηφίας είναι η μόνη ανθρώπινα θεμιτή και κοινωνικά σωστή...
Αναθεώρηση του Συντάγματος (2)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναθεώρηση του Συντάγματος
​Το Σύνταγμα είναι νομικό κείμενο που βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας του νομικού εποικοδομήματος του κράτους, τόσο από την άποψη της διακηρυκτικής του αξίας όσο και από την άποψη της νομικής ισχύος του. Η...
Αναθεώρηση του Συντάγματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σύνταγμα: επιχειρήματα και όχι συνθήματα
Είναι άραγε η συνταγματική αναθεώρηση το μείζον πρόβλημα της χώρας; Ας είμαστε σοβαροί. Το Σύνταγμά μας δεν ευθύνεται για τις αμαρτίες ενός διαβρωμένου πολιτικού κόσμου. Δεν φταίει το Σύνταγμα για την κρίση,...
Σύνταγμα: επιχειρήματα και όχι συνθήματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εμπειρία της αναθεώρησης του Συντάγματος το 1998
Η μόνη σοβαρή ρήξη εκσυγχρονιστικού χαρακτήρα που επιχειρήθηκε το 1998, και η οποία έφερε αναστάτωση στη Ν.Δ. αλλά και σε μερίδα του ΠΑΣΟΚ, ήταν η πρόταση που συνέταξα και από κοινού με συναδέλφους βουλευτές...
Η εμπειρία της αναθεώρησης του Συντάγματος το 1998

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας