Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αξιολόγηση και επιπτώσεις του Μηχανισμού Προθεσμιακών Προϊόντων (τύπου ΝΟΜΕ) στην αγορά ενέργειας και στη χώρα
EUROKINISSI / ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αξιολόγηση και επιπτώσεις του Μηχανισμού Προθεσμιακών Προϊόντων (τύπου ΝΟΜΕ) στην αγορά ενέργειας και στη χώρα

  • A-
  • A+

Παρακολουθώντας την πορεία της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς, καθώς και τις επανειλημμένες χωρίς επιτυχία ρυθμιστικές παρεμβάσεις από τη θέση σε ισχύ του Μηχανισμού Προθεσμιακών Προϊόντων (τύπου ΝΟΜΕ) τον Δεκέμβριο 2016 και μέχρι σήμερα, αποτελεί κοινή διαπίστωση ότι ο Μηχανισμός αδυνατεί να εξυπηρετήσει τους στόχους του για τους οποίους θεσπίστηκε.

Στο τέλος του 2018, το μερίδιο των τρίτων προμηθευτών στη χονδρεμπορική αγορά μόλις τους τελευταίους δύο μήνες έφτασε το 20% αντί του 37,76% βάσει των νομοθετικών ρυθμίσεων, με τους πελάτες υψηλής τάσης να εκπροσωπούνται σχεδόν στο σύνολό τους από τη ΔΕΗ και την Επιχείρηση να υφίσταται διαρκώς οικονομικές ζημιές, οι οποίες βαίνουν αυξανόμενες λόγω των αυξανόμενων δημοπρατούμενων Προθεσμιακών Προϊόντων (Π.Π.), συναρτήσει του γεγονότος ότι δεν αυξάνονται τα μερίδια των τρίτων προμηθευτών.

Είναι σαφές ότι η αύξηση των μεριδίων των τρίτων προμηθευτών (κατόχων Π.Π.) είναι αποκλειστικά ευθύνη τους και ο χαμηλός ρυθμός αύξησης των μεριδίων τους αποτελεί και μόνο εμπορική επιλογή τους, διότι οι δημοπρατούμενες ποσότητες τύπου ΝΟΜΕ, ενώ είναι μεγαλύτερες από τις ποσότητες που απορροφούν για τους πελάτες τους, με τιμές χαμηλότερες της χονδρεμπορικής αγοράς, οι ποσότητες αυτές δεν διοχετεύονται στην εγχώρια αγορά.

Αναζητώντας την αιτία είναι προφανές ότι οι τρίτοι προμηθευτές-κάτοχοι Π.Π. προτιμούν να εξάγουν μέρος των ποσοτήτων ΝΟΜΕ γιατί τους συμφέρει περισσότερο.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι αφενός τιμωρείται η ΔΕΗ λόγω της συμπεριφοράς των τρίτων με συνεχώς αυξανόμενες δημοπρατούμενες ποσότητες ενέργειας τύπου ΝΟΜΕ, οι οποίες κοστίζουν περισσότερο για να παραχθούν απ’ ό,τι δημοπρατούνται, και αφετέρου τιμωρείται η αγορά ενέργειας και η χώρα, διότι η μέχρι σήμερα λειτουργία του Μηχανισμού έχει επιφέρει τα εξής:

1. Η ύπαρξη των προθεσμιακών προϊόντων τύπου ΝΟΜΕ αναγκάζει τη ΔΕΗ να παρέχει προς δημοπρασία περί τις 14 TWh, δηλαδή να δημοπρατείται όλη η λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή της σε τιμές χαμηλότερες του κόστους παραγωγής της, με αποτέλεσμα να μην ανακτά τα σταθερά της κόστη μέσω αυτής της παραγωγής και να μένουν μόνο οι μονάδες φυσικού αερίου που με την παραγωγή τους, προφανώς, είναι αδύνατον να τα ανακτήσουν.

Δηλαδή, η Επιχείρηση υποχρεούται να δίνει το 57% του παραγωγικού της δυναμικού κάτω του κόστους, το εκμεταλλεύονται οι τρίτοι κατά το δοκούν χωρίς όμως να αυξάνουν τα μερίδιά τους κατ’ αντιστοιχία, με συνέπεια η Επιχείρηση να υφίσταται οικονομική ζημιά, μόνο για το έτος 2018, ύψους 230 εκατ. ευρώ.

2. Η ποσοστιαία χρήση των προθεσμιακών προϊόντων για εξαγωγές κυμαίνεται από 33% έως 57%, αποτυπώνοντας με ευκρίνεια την εκτεταμένη χρήση τους για εξαγωγές με αποτέλεσμα να επηρεάζεται το ετήσιο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας κατά 3,7 TWh, αυξάνοντας τις ανάγκες εγχώριας παραγωγής. Το γεγονός αυτό, όπως είναι προφανές, οδηγεί:

α) σε περαιτέρω εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενο καύσιμο (φυσικό αέριο) και σε μη ορθολογική εκμετάλλευση των παραγωγικών πόρων,

β) η παραγωγή ενέργειας γίνεται ολοένα και ακριβότερη διότι για να καλυφθούν αυτές οι ποσότητες στην εγχώρια Αγορά εντάσσονται ακριβότερες μονάδες στο Σύστημα.

Ετσι οδηγούμαστε σε αύξηση της Οριακής Τιμής Συστήματος (ΟΤΣ) (αυξάνοντας το περιθώριο κέρδους των κατόχων Π.Π.), ακριβαίνει η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα με επακόλουθο να αναδύεται άλλος ένας παράγοντας πίεσης για αύξηση των τιμολογίων της λιανικής αγοράς.

3. Προκαλείται ανορθολογική χρήση των διασυνδέσεων και των πόρων με την ακριβή παραγόμενη Η/Ε στην Ελλάδα να υποκαθιστά φθηνότερη παραγόμενη Η/Ε στις όμορες χώρες (πωλείται σε χαμηλότερες τιμές απ’ ό,τι έχει η ελληνική αγορά) δημιουργώντας έλλειμμα στο οικονομικό ισοζύγιο της χώρας, δεδομένου ότι δεν ανακτάται όλο το κόστος της εξαγόμενης ενέργειας από τις αγορές που εξάγεται. Ταυτόχρονα, ευνοούνται οι αγορές των όμορων χωρών δεδομένου ότι συμπιέζεται η τιμή τους με ευνοϊκές συνέπειες στα τιμολόγια λιανικής τους.

Συγκρίνοντας τις τιμές της ελληνικής αγοράς με εκείνες των γειτονικών χωρών το συμπέρασμα είναι ότι εξαγωγές δεν καθοδηγούνται από το διαφορικό τιμών μεταξύ των αγορών αλλά από τις χαμηλές τιμές των Π.Π. Το γεγονός αυτό επιτείνεται από την παρατηρούμενη συνεχή αύξηση των ποσοτήτων προθεσμιακών προϊόντων που χρησιμοποιούνται για εξαγωγές, με την αύξηση αυτή να αγγίζει, κατά μέσον όρο, τα 300 MW/h σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία του 2018.

Υπογραμμίζεται ότι κάθε 1 ευρώ διαφοράς τιμής μεταξύ της ελληνικής αγοράς και των χωρών που εξάγονται τα προθεσμιακά προϊόντα επιφέρει τουλάχιστον 3,7 εκατ. ευρώ έλλειμμα στο οικονομικό ισοζύγιο της χώρας.

4. Εκτιμάται ότι αν η ποσότητα αυτών των 300 MW, αντί για εξαγωγές, διοχετευόταν σε πελάτες στην εγχώρια αγορά:

α) το κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς θα μειωνόταν κατά 2-2,5 €/MWh, ήτοι κατά 100 εκατ. ευρώ, επ’ ωφελεία όλων των καταναλωτών και όχι μόνο των κατόχων προθεσμιακών προϊόντων,

β) θα αυξανόταν το μερίδιο αγοράς των τρίτων από το σημερινό 20% στο 28%, μειώνοντας την απόκλιση από το 37,76% που στοχεύει ο Μηχανισμός για το τέλος του 2018.

Συνεπώς, η λειτουργία του Μηχανισμού Προθεσμιακών Προϊόντων (τύπου ΝΟΜΕ) επιφέρει τις παρακάτω επιπτώσεις στη ΔΕΗ και στην Ελλάδα:

■ Οικονομική ζημιά 230 εκατ. ευρώ στη ΔΕΗ μόνο για το έτος 2018

■ Αυξάνει την τιμή της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς κατά 2-2,5 €/MWh εις βάρος όλων των καταναλωτών και επ’ ωφελεία των κατόχων προθεσμιακών προϊόντων.

■ Δημιουργεί αρνητικό οικονομικό ισοζύγιο στην Ελλάδα διότι παράγεται ενέργεια με υψηλότερο κόστος παραγωγής, η οποία εξάγεται σε αγορές με χαμηλότερο κόστος

■ Αυξάνεται η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενο καύσιμο

■ Οδηγεί σε στρέβλωση του διασυνοριακού εμπορίου και σε μη ορθολογική εκμετάλλευση των πόρων

■ Ο Μηχανισμός δεν εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκε.

Η Επιχείρηση, έχοντας ευθύνη έναντι των καταναλωτών, ενημερώνει για τις στρεβλώσεις στην αγορά Η/Ε και παράλληλα προχωρά σε αναγκαίες επιχειρηματικές αποφάσεις με γνώμονα την εξασφάλιση της υγιούς και εύρωστης λειτουργίας της στο παρόν και το μέλλον.

Τα καίρια ερωτήματα, που εγείρονται ευλόγως, είναι:

● Είναι δυνατόν να συνεχίζεται η εφαρμογή ενός Μηχανισμού που αποτυγχάνει ως προς την αύξηση των μεριδίων των τρίτων, όπως ορίζει ο θεμελιώδης ρυθμιστικός του στόχος, δίνοντας ταυτόχρονα λανθασμένα σήματα και προκαλώντας αρνητικές συνέπειες στην ελληνική αγορά;

● Κρίνοντας από τη μέχρι σήμερα, εκ μέρους των τρίτων προμηθευτών-κατόχων Π.Π., διαχείριση και διάθεση των δημοπρατούμενων ποσοτήτων ενέργειας, πώς είναι δυνατόν να διαμορφωθούν και να διατηρηθούν στα επιθυμητά επίπεδα τα μερίδιά τους στην ελληνική αγορά με τη λήξη του Μηχανισμού;

● Ο Μηχανισμός, από την έναρξή του μέχρι σήμερα, δεν επιτυγχάνει τον στόχο του ανοίγματος της Αγοράς Η/Ε. Γιατί δεν καταργείται;

*Διευθυντής της Διεύθυνσης Διαχείρισης Ενέργειας της ΔΕΗ
**Τομεάρχης Ρυθμιστικού Πλαισίου & Αγοράς

ΑΠΟΨΕΙΣ
Καθαρή ενέργεια από υβριδικές ΑΠΕ
Η ΔΕΗ ήταν η πρώτη που εγγυήθηκε τη βιωσιμότητα των νησιών. Σήμερα, στις νέες συνθήκες, η ΔΕΗ αποτελεί και πάλι την εγγύηση για την ανάπτυξη της αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας στα νησιά στο πλαίσιο των νέων...
Καθαρή ενέργεια από υβριδικές ΑΠΕ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δίκτυα: μοναδική ευκαιρία για ανάπτυξη
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει την αποκλειστική ευθύνη για την ανάπτυξη, συντήρηση και λειτουργία του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας σε ολόκληρη την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας των νησιών. Η βασική του...
Δίκτυα: μοναδική ευκαιρία για ανάπτυξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΔΕΗ: χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου
Η κυβέρνηση ευθύς μόλις ανέλαβε άρχισε να ψέγει και να απαξιώνει συστηματικά τη ΔΕΗ προετοιμάζοντας τις συνειδήσεις για να δοθεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βορά στα ιδιωτικά συμφέροντα.
ΔΕΗ: χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΔΕΗ: Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου
Η κυβέρνηση ευθύς μόλις ανέλαβε άρχισε να ψέγει και να απαξιώνει συστηματικά τη Δ.Ε.Η. προετοιμάζοντας τις συνειδήσεις για να δοθεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βορά στα ιδιωτικά συμφέροντα.
ΔΕΗ: Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κύριε Χατζηδάκη, μη διαλύσετε και τη ΔΕΗ όπως τον σιδηρόδρομο
Η χώρα μας είναι η προικισμένη με τον ήλιο, τους ανέμους και τις θάλασσες. Δεν μπορούν να αξιοποιηθούν από τη ΔΕΗ με τη μορφή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας; Πρέπει να έλθουν οι Γερμανοί να αξιοποιήσουν την...
Κύριε Χατζηδάκη, μη διαλύσετε και τη ΔΕΗ όπως τον σιδηρόδρομο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δεν βγαίνουν οι λογαριασμοί
Οσο κυλούν οι μέρες τόσο πιο πιεστικό προβάλλει το ερώτημα: Πότε ο κ. Μητσοτάκης θα ξεκινήσει να εφαρμόζει το περιεχόμενο της ατζέντας που έχει σε κάποιο συρτάρι του γραφείου του στο Μαξίμου;
Δεν βγαίνουν οι λογαριασμοί

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας