• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.1°C / 34.5°C
    3 BF
    43%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.7°C / 31.2°C
    2 BF
    47%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 29.0°C / 29.0°C
    2 BF
    41%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    2 BF
    53%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 28.5°C
    3 BF
    73%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 24.0°C / 29.0°C
    3 BF
    35%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    2 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    35°C 35.2°C / 35.2°C
    3 BF
    24%
  • Ηράκλειο
    Ασθενής ομίχλη
    27°C 25.8°C / 30.4°C
    2 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.5°C / 29.8°C
    2 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.7°C / 25.7°C
    2 BF
    78%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    4 BF
    48%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 30.1°C / 30.9°C
    2 BF
    30%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 27.5°C / 27.5°C
    2 BF
    21%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 27.8°C
    4 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.9°C / 33.2°C
    3 BF
    30%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 26.3°C
    3 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 23.9°C / 25.7°C
    3 BF
    68%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    29°C 28.7°C / 28.7°C
    2 BF
    29%

Θεσμοί: αναγκαιότητα ή σκοπιμότητα;

  • A-
  • A+

Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή αλλιώς ο αρχηγός του κράτους. Διορισμός του από τη Βουλή των Ελλήνων. Τρεις ψηφοφορίες κι αν δεν επιτευχθεί αποτέλεσμα ακολουθεί διάλυση της Βουλής και προκήρυξη εκλογών. Τη διαδικασία λίγο-πολύ τη γνωρίζουμε. Την είδαμε προσφάτως να εκτυλίσσεται. Αλλο μας προβληματίζει: όλη αυτή η κοινοβουλευτική και κυρίως πολιτική «αναστάτωση» -όπου γνωρίσαμε συγκρότηση ετερόκλητων «ιερών συμμαχιών», διασπάσεις ιστορικών συνεκτικών κομμάτων, ίντριγκες και υποψίες για εξαγορά συνειδήσεων- είναι συμβατή με την κατάληψη μιας πολιτειακής θέσης περισσότερο συμβολικής παρά ουσιαστικής;

Θα μου πείτε, βέβαια, ότι, παρά την «αποψιλωμένη» του δικαιοδοσία, ο Πρόεδρος κατά το Σύνταγμα διορίζει τον πρωθυπουργό και τα μέλη της κυβέρνησης, διαλύει τη Βουλή και φυσικά υπογράφει και εκδίδει ψηφισμένα απ’ τη Βουλή νομοσχέδια για να καταστούν νόμοι του κράτους. Με λίγα λόγια, ένας ανεύθυνος κατά το Σύνταγμα ανώτατος άρχοντας προσδίδει με την υπογραφή του κύρος, εξουσία και ευθύνη σε όργανα που έχει επιλέξει ο λαός.

Κάπως έτσι στη διάρκεια των χρόνων εφαρμογής των Μνημονίων, παρά τα δημοσιεύματα και τις καταγγελίες έγκριτων συνταγματολόγων για την αντισυνταγματικότητα πολλών εφαρμοστικών νόμων, βλέπαμε τον απερχόμενο Πρόεδρο να υπογράφει πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, χωρίς ούτε μία αναπομπή, σαν να ήταν όλα σε απόλυτη νομική τάξη.

Βέβαια, ο ίδιος και οι υποστηρικτές του πιθανώς θα είχαν να αντιλέξουν πως λόγω του κατεπείγοντος, των ειδικών έκτακτων συνθηκών και του δημόσιου συμφέρονοντος (άλλη ταλαιπωρημένη έννοια), ήταν δικαιολογημένη η παράκαμψη του Κοινοβουλίου. Αντικειμενικά ωστόσο και ανεξάρτητα απ’ το πόσο καλοπροαίρετη ήταν η βούληση του τέως Προέδρου, το βέβαιο είναι ότι με τη στάση του διευκόλυνε μια συγκεκριμένη πολιτική και οικονομική αντίληψη η οποία οδήγησε στα γνωστά αδιέξοδα.

Ετσι, όταν τις τελευταίες μέρες ο Πρόεδρος έπαψε ουσιαστικά να ασκεί τα καθήκοντά του (άλλωστε με την αλλαγή της κυβέρνησης δεν υπήρξε νομοθετικό αντικείμενο), αισθανθήκαμε, έστω και προσωρινά, ανακούφιση που το Σύνταγμα θα πάψει να δοκιμάζεται, τουλάχιστον από τον κύριο θεματοφύλακα της τήρησης και φύλαξής του. Ταυτόχρονα και μέχρι την επίσημη ανάληψη καθηκόντων από τον νέο Πρόεδρο, η «ηχηρή» απουσία του απερχόμενου μας έκανε να νιώσουμε αυτό που ενώ αποτελεί κάτι σαν «πολιτειακό ταμπού» θα μπορούσε να τροφοδοτήσει μέχρι και τη στήλη των «παραπολιτικών»: χρειάζεται αλήθεια να υπάρχει Πρόεδρος;

Και βέβαια μπορεί στις Βασιλευόμενες Δυτικές Δημοκρατίες τα ίδια ερωτήματα να τίθενται από πολίτες για τους «γαλαζοαίματους», όμως εκεί τουλάχιστον ο βασιλικός θεσμός υπηρετεί μια εθνική-πολιτειακή παράδοση αιώνων. Είναι κάτι σαν ένα λαμπερό δαπανηρό «φολκλόρ», όπως το δέντρο των Χριστουγέννων! Αλλά έστω και σε μια τέτοια βάση, υπάρχει «συναίνεση», μια γενική παραδοχή για έναν θεσμό που, προστατευμένος από κάθε απόπειρα φθοράς και αμφισβήτησης, κατοικοεδρεύει σ' έναν πύργο γυάλινο, μακριά από μικροκομματικά και πολιτικά παιχνίδια. Εξάλλου η μη αμφισβήτηση είναι εξασφαλισμένη, αφού τα κόμματα που τον στηρίζουν έχουν ορκιστεί ισόβια πίστη κι αφοσίωση.

Στη δική μας περίπτωση της Προεδρευόμενης Δημοκρατίας, τα πράγματα, από έναν στενά κομματικό βασιλικό θεσμό του παρελθόντος, πέρασαν απέναντι σε έναν «λαϊκό» Πρόεδρο που συνήθως εκλέγεται μέσα από το υπάρχον ή προϋπάρξαν πολιτικό προσωπικό. Ολα τα πρόσωπα που κατά καιρούς κατέλαβαν το ύπατο αξίωμα, με τον άλφα ή βήτα τρόπο, είτε κάποιοι εξ αυτών θεώρησαν την προώθησή τους στον ανώτατο θώκο μια φυσική «πολιτική προαγωγή», είτε είχαν φροντίσει να αποστασιοποιηθούν από την ασκούμενη πολιτική του χώρου τους, είτε είχαν αποτύχει ως επίδοξοι αρχηγοί κομμάτων. Και στις τρεις παραπάνω περιπτώσεις η «δεξαμενή» των μελλοντικών υποψήφιων Προέδρων δεν μπορούμε να ισχυριστούμε πως «αρδεύει» εθνικές αναγκαιότητες, όπως θα 'θελε ο κόσμος. Εξυπηρετεί μόνο σκοπιμότητες. Αναπόφευκτα λοιπόν εγείρονται πλείστα ερωτήματα σε σχέση με το πρόσωπο κάθε φορά του υποψηφίου, τη δικαιολογημένη αγωνία για το πώς θα λειτουργήσει και, το κυριότερο, πώς θα προχωρήσει η «συγκατοίκηση», μιας και, όπως τελευταία συνηθίζεται, προτείνεται ως Πρόεδρος πρόσωπο από αντίθετη παράταξη, άλλοτε για να εκφράσει την εθνική ενότητα κι άλλοτε για να «αδειάσει» ο προτείνων τον πολιτικό του αντίπαλο.

Με την ευκαιρία της εξαγγελθείσης συνταγματικής αναθεώρησης, νομίζουμε είναι καιρός να υπάρξει μια διορθωτική παρέμβαση. Η νέα κυβέρνηση δεν δικαιούται να διατηρεί θεσμούς που βρίσκονται σε αμφισβήτηση. Οφείλει να αποτολμά να αναμετριέται με την Ιστορία, να αφήνει πίσω τα καθιερωμένα και να ανοίγει καινούργιους δρόμους, προτού οι θεσμοί μετά την αμφισβήτηση καταλήξουν σε σιωπηρή απόρριψη.

Και επειδή δεν τολμούμε να μιλήσουμε για κατάργηση ενός παγιωμένου καθεστώτος (θα πέσει φωτιά να μας κάψει!), ούτε για αναβάθμιση του ρόλου του από τη Βουλή (λόγω του κινδύνου σκόπιμων υπερεξουσιών), ίσως μια ασφαλιστική δικλίδα θα ήταν η προσφυγή στον λαό για την άμεση εκλογή του. Πιθανόν με τον τρόπο αυτό να επανασυνδεθεί η λαϊκή βούληση με την αντίστοιχη του 1975 που κατάργησε τη Βασιλευόμενη και εγκαθίδρυσε την Προεδρευόμενη Δημοκρατία, ή έστω να διαφυλαχθεί ο θεσμός από την παραπέρα απαξίωσή του.

* ασκούμενη δικηγόρος

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιτέλους μόνοι
Και να που έφτασε η μέρα που βγαίνουμε από τα μνημόνια. Ολοι μας γνωρίζουμε τι πρέπει να γίνει διότι η χώρα μας είναι μικρή και όσο να ’ναι «γνωριζόμαστε». Ας ξαναθυμηθούμε τρεις σταθερές που είναι απαραίτητες...
Επιτέλους μόνοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Ένα καινοτόμο Σύνταγμα για την Ελλάδα»: Η συνταγματοποίηση του μνημονιακού καθεστώτος
Στην «Καθημερινή της Κυριακής» (5/6/2016) οι αξιότιμοι κύριοι Αλιβιζάτος, Βουρλούμης, Γεραπετρίτης, Κτιστάκις, Μάνος και Σπυρόπουλος κατέθεσαν στο τραπέζι του διαλόγου μια πρόταση ριζικής αναθεώρησης του...
«Ένα καινοτόμο Σύνταγμα για την Ελλάδα»: Η συνταγματοποίηση του μνημονιακού καθεστώτος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να απεμπλακεί από τα μνημόνια
Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί και πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί με ενότητα μέσα στη διαφορετικότητά του, όπως ήταν από τότε που ξεκίνησε την ενεργή συμμετοχή του στους κοινωνικούς αγώνες και τις πολιτικές προτάσεις του,...
Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να απεμπλακεί από τα μνημόνια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος φοβάται τη νεολαία
Σύμφωνα με τις αποφάσεις της απερχόμενης κυβέρνησης οι νέοι που την 1η Ιανουαρίου 2015 συμπλήρωσαν το 18ο έτος της ηλικίας τους δεν θα ψηφίσουν στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές. Μια τέτοια απόφαση, παρά...
Ποιος φοβάται τη νεολαία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεγάλη αναταραχή, υπέροχη κατάσταση
H αποτυχία εκλογής ΠτΔ και οι πρόωρες εκλογές αναδεικνύουν το ασφυκτικό αδιέξοδο στο οποίο είχε περιέλθει το συστημικό μπλοκ εξουσίας, από την κραυγαλέα αποτυχία και τις τραγικές κοινωνικές επιπτώσεις των...
Μεγάλη αναταραχή, υπέροχη κατάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κωμικός είναι μόνο ο Χαϊκάλης!
Αναρωτιούνται, φαντάζομαι, οι περισσότεροι, πώς γίνεται και οι πολιτικοί μας εξακολουθούν και κινούνται στον αστερισμό του γέλιου, παρά τις σοβαρές καταστάσεις μέσα στις οποίες μας έχουν αναγκάσει να ζούμε.
Κωμικός είναι μόνο ο Χαϊκάλης!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας