Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από το Κραν Μοντανά στο… πουθενά;

Για δεύτερη φορά θα μεταβεί στην Κύπρο λίγο μετά τα Χριστούγεννα η απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Aντόνιο Γκουτέρες, Τζέιν Χολ Λουτ

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από το Κραν Μοντανά στο… πουθενά;

  • A-
  • A+

Τι σχεδιάζει ο ΟΗΕ για το Κυπριακό στον εναπομείναντα ελάχιστο χρόνο; Η απεσταλμένη του γενικού γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες, Τζέιν Χολ Λουτ, μεταβαίνει λίγο πριν από τα Χριστούγεννα για δεύτερη φορά στην Κύπρο σε μια αποστολή με ημερομηνία λήξης.

Υστατη προθεσμία για πρόοδο και κατάληξη σε συμφωνία επίλυσης καθορίζεται η περίοδος ανανέωσης της εξάμηνης παρουσίας της Διεθνούς Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ (UNFICYP) που επιβλέπει τη νεκρά ζώνη στη γραμμή κατάπαυσης του πυρός από το 1974.

Η απόφαση θα ληφθεί στα τέλη Ιανουαρίου 2019 από το Συμβούλιο Ασφαλείας και μέχρι τότε θα έχουν συμπληρωθεί ακριβώς 18 μήνες από το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά.

Κανείς δεν γνωρίζει τις ακριβείς προθέσεις του Αντ. Γκουτέρες και την τύχη της UNFICYP στην περίπτωση που αποδειχθεί μάταιη η προσπάθεια της Τζ. Χ. Λουτ να συμφωνηθούν οι «όροι αναφοράς» για ταχεία επανάληψη των διαπραγματεύσεων. Ομως, η κ. Λουτ έχει οδηγίες από τον γενικό γραμματέα, με βάση την έκθεση που κατέθεσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας, να ξεκαθαρίσει το σκηνικό, χωρίς να επιτρέψει διαδικασίες που απαιτούν ατέρμονες συζητήσεις. Ως «όροι αναφοράς» καθορίζονται η επαλήθευση σημαντικών συγκλίσεων Αναστασιάδη - Ακιντζί, το πλαίσιο έξι σημείων που κατέθεσε ο Αντ. Γκουτέρες στο Κραν Μοντανά και οτιδήποτε εισηγηθούν τα μέρη και συμφωνηθεί για να γεφυρωθούν οι διαφορές τους.

Στην ουσία η κ. Λουτ θέλει να εξασφαλίσει ένα είδος προ-συμφωνίας. Την εβδομάδα που πέρασε είδε στις Βρυξέλλες την ύπατη εκπρόσωπο της Ε.Ε. Φεντερίκα Μογκερίνι και στις 13/12 θα συναντηθεί με τον αναπλ. ΥΠΕΞ της Ελλάδας Γιώργο Κατρούγκαλο, προτού ταξιδέψει στην Κύπρο. Ο Κύπριος ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε στο κρατικό ραδιόφωνο ΡΙΚ (6/12) ότι η κ. Λουτ «θα παραμείνει στην Κύπρο για αρκετές ημέρες προκειμένου να συγγράψει τους κοινούς όρους αναφοράς». Ο Ν. Χριστοδουλίδης έκανε λόγο για ετοιμότητα της Λευκωσίας να συζητήσει συμβιβαστικές φόρμουλες για τα ζητήματα που προσέκρουσαν σε διαφωνίες και οδήγησαν στο ναυάγιο του Κραν Μοντανά. Μίλησε για διαφωνίες που αφορούσαν, τότε, όχι μόνο το κεφάλαιο Εγγυήσεις - Στρατεύματα, αλλά και τη διακυβέρνηση, την αποτελεσματική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στο υπουργικό συμβούλιο και στον μηχανισμό επίλυσης αδιεξόδων.

Επί μήνες η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς για την «ιστορική ευκαιρία» –όπως υποστηρίζει ο ΟΗΕ– που χάθηκε στο Κραν Μοντανά εστίαζε στην απόλυτη άρνηση της Τουρκίας να αποδεχθεί κατάργηση εγγυήσεων και αποχώρηση στρατευμάτων. Ο πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης επέμενε σε αυτό το αφήγημα (2/12) λέγοντας ότι «δεν είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτή λύση με διατήρηση εγγυήσεων και τουρκική στρατιωτική βάση για 15 χρόνια ή 10 χρόνια αν είμαστε καλά παιδιά». Ο κ. Αναστασιάδης απαντούσε σε επικρίσεις για τους χειρισμούς του από την πλευρά του ΑΚΕΛ. Ο ηγέτης του αντιπολιτευόμενου ΑΚΕΛ Αντρος Κυπριανού κρατά στενή επαφή με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και την Φ. Μογκερίνι για να έχει πλήρη εικόνα, ενώ είχε την περασμένη εβδομάδα και συνάντηση πρόσωπο με πρόσωπο στην Αγκυρα με τον ΥΠΕΞ της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Με την ολοκλήρωση της αποστολής της, η Τζέιν Χολ Λουτ θα ενημερώσει τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ ο οποίος και θα λάβει τις αποφάσεις. Το Προεδρικό στη Λευκωσία θεωρεί ότι θα ανοίξει μια νέα διαδικασία, ενώ η τουρκοκυπριακή πλευρά αναμένει τελεσίδικες αποφάσεις για το τι θα γίνει σε περίπτωση νέας αποτυχίας. Παράλληλα η Τουρκία, διά του κ. Τσαβούσογλου, υποστηρίζει να εξεταστούν άλλες επιλογές, όπως τα δύο κράτη ή η συνομοσπονδία, δηλαδή οριστική διχοτόμηση.

Σε όλο αυτό το πλέγμα των συζητήσεων και της σύγχυσης γύρω από το Κυπριακό, μόνη σταθερά φαίνεται να είναι το πλαίσιο Γκουτέρες. Ο γ.γ. του ΟΗΕ είχε θέσει κατά πολύ συγκεκριμένο τρόπο έξι (6) κατευθυντήριες αρχές για να αντιμετωπιστούν τα τελευταία ζητήματα, ως πακέτο, του Κυπριακού και να υπογραφεί στρατηγική συμφωνία Αναστασιάδη - Ακιντζί.

Ειδικότερα (εντός εισαγωγικών το ακριβές κείμενο Γκουτέρες):

Στο κεφάλαιο «Ασφάλεια - Εγγυήσεις», υποστήριξε «ένα καινούργιο σύστημα εγγυήσεων, όχι τη συνέχιση του παλαιού» με «τερματισμό του μονομερούς επεμβατικού δικαιώματος και της Συνθήκης Εγγυήσεως».

Ο Γκουτέρες κατέθεσε και άτυπο έγγραφο για τον μηχανισμό εφαρμογής του συστήματος ασφάλειας που χαιρετίστηκε από τον τότε ΥΠΕΞ της Ελλάδας Νίκο Κοτζιά γιατί καθόριζε ως υπεύθυνο της εφαρμογής τον ΟΗΕ. Η Λευκωσία στο ζήτημα αυτό δεν ξεκαθάρισε τις θέσεις της, αν και θεωρεί μέγιστο κεκτημένο την κατάργηση των εγγυήσεων και του μονομερούς επεμβατικού δικαιώματος.

Το δεύτερο σημείο του Πλαισίου Γκουτέρες αφορούσε τα «Στρατεύματα»: «Θα πρέπει να υπάρξει δραστική μείωση από την πρώτη ημέρα. Και μετά σε έναν χαμηλό αριθμό, αντίστοιχο με αυτόν που προβλέπει η παλαιά Συνθήκη Συμμαχίας», δηλαδή 950 Ελλαδίτες (ΕΛΔΥΚ) και 650 Τούρκοι (ΤΟΥΡΔΥΚ). Στο σημείο αυτό η Λευκωσία δεν έδωσε έγκριση για συμμετοχή των πρωθυπουργών, ώστε να ξεκαθαριστεί κατά πόσο η παρουσία αυτών των αποσπασμάτων θα τερματιστεί με άμεση συμφωνία ή με ρήτρα επανεξέτασης.

Το τρίτο σημείο αφορούσε το «Εδαφικό» και καθόρισε ότι «η τουρκοκυπριακή πλευρά πρέπει να τροποποιήσει τον χάρτη» για να περιληφθεί και η Μόρφου, μια ελληνοκυπριακή κωμόπολη, όπως ζήτησε η ελληνοκυπριακή πλευρά. Σε ό,τι αφορά το «Περιουσιακό» (τέταρτο σημείο), ο Γκουτέρες υποστήριξε μια πρακτική λύση για να καλύψει τους εκτοπισμένους Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες του ’74 και τους απογόνους τους στις περιοχές που θα επιστραφούν στην ελληνοκυπριακή Πολιτεία, αλλά και τους χρήστες περιουσιών στις περιοχές που θα παραμείνουν στην τουρκοκυπριακή Πολιτεία.

Σε σχέση με τη μόνιμη διαμονή Ελλήνων και Τούρκων υπηκόων στο νησί («Ισότιμη Μεταχείριση»), εισηγήθηκε «ένα πλαφόν».

Αναφορικά με το θέμα της «Αποτελεσματικής Συμμετοχής», ο Αντ. Γκουτέρες ζήτησε να συμφωνηθούν η εκ περιτροπής προεδρία, η μία θετική ψήφος των Τουρκοκυπρίων στη λήψη απόφασης και οι σχετικοί μηχανισμοί επίλυσης αδιεξόδων.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυπριακό: ώρα μηδέν
Τις ημέρες αυτές ταξιδεύει στην Κύπρο η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ, Τζέιν Χολ Λουτ. Η εντολή που έχει από τον γενικό γραμματέα είναι να αξιοποιήσει το μικρό χρονικό διάστημα μέχρι τον Ιανουάριο του 2019, καθώς...
Κυπριακό: ώρα μηδέν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη μέγκενη των νέων τετελεσμένων
Ο πρόεδρος Αναστασιάδης βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα σοβαρό δίλημμα: είτε να επιστρέψει ταχέως σε συνομιλίες υπό τον ΟΗΕ, είτε να διολισθαίνει η Κύπρος σε νέα τετελεσμένα με ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης.
Στη μέγκενη των νέων τετελεσμένων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεατές στη σιωπηρή διχοτόμηση
Με το «άνοιγμα» των Βαρωσίων η Τουρκία δημιουργεί ακόμη ένα «ανέκκλητο τετελεσμένο», καθιστώντας όλο και πιο απίθανη την όποια επιστροφή εδαφών εάν αποτύχει και η τελευταία πρωτοβουλία του γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο...
Θεατές στη σιωπηρή διχοτόμηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «καυτό» καλοκαίρι της Κύπρου
Την ώρα που ελλοχεύει ο κίνδυνος πρόκλησης ενός σοβαρού περιστατικού στη θάλασσα με την Τουρκία, το Κυπριακό είναι ουσιαστικά «νεκρό» και οι μαρτυρίες από τις Βρυξέλλες διαψεύδουν τη φημολογία για «υπόγειες»...
Το «καυτό» καλοκαίρι της Κύπρου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Αγνωστη Κύπρος
Μιλάμε για την τραγωδία της Κύπρου το 1974, αλλά συχνά αποσιωπούμε ότι οι πράσινες γραμμές της διαίρεσης δημιουργήθηκαν στην Κύπρο μετά τις διακοινοτικές συγκρούσεις που ξέσπασαν τα Χριστούγεννα του 1963,...
Η Αγνωστη Κύπρος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυπριακό: τρεις ερμηνείες για τη νέα ελληνοκυπριακή στάση
Μετά την παταγώδη αποτυχία της Διάσκεψης του Κραν Μοντανά δεν προβλέπεται νέα πρωτοβουλία για επίλυση του Κυπριακού στο άμεσο μέλλον, δηλαδή εντός του 2017. Το μήνυμα από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ήταν...
Κυπριακό: τρεις ερμηνείες για τη νέα ελληνοκυπριακή στάση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας