Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα ταξικά χαρακτηριστικά της εξέγερσης των «κίτρινων γιλέκων»
AP Photo/Bob Edme
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα ταξικά χαρακτηριστικά της εξέγερσης των «κίτρινων γιλέκων»

  • A-
  • A+

Οι δραματικές εξελίξεις του Σαββατοκύριακου στη Γαλλία απέδειξαν πως το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» έχει αποκτήσει αδιαφιλονίκητα μία ταξική διάσταση.

Ο αγώνας αυτών των ανθρώπων (στην πλειονότητά τους είναι συνταξιούχοι και άνεργοι) και η μαζική διάσταση και κοινωνικοπολιτική «διαπερατότητα» των κινητοποιήσεών τους –παρά την αρχική προσπάθεια του Μακρόν να τους σπιλώσει, ταυτίζοντάς τους με την Ακροδεξιά– έπαψαν να θεωρούνται «αυθόρμητα» και φτάνουν να ταυτίζονται πια με το «γενικό συμφέρον» (interesse générale), που στη γλώσσα του Ζαν-Ζακ Ρουσό μετατρέπεται σε «γενική βούληση» (volonté générale). Και το βέβαιο είναι πως κλονίζει εκ βάθρων την κυβέρνηση του Μακρόν.

Μάλιστα η «χλιαρή» αντίθεση των άλλων εργαζομένων που θίγονται οικονομικά από τις εξεγέρσεις –οι οποίοι κατά βάση συμφωνούν με τους διαμαρτυρόμενους πολίτες και αρνούνται να επιδοθούν σε έναν «πόλεμο μεταξύ των φτωχών», όπως θα ήλπιζε η εξουσία– αποδεικνύει περίτρανα πως βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας τέτοιας έκφρασης ενός «γενικού πνεύματος συναίνεσης και βούλησης» της κοινωνίας απέναντι στην πολιτική Μακρόν. Και η χθεσινή απόφαση της κυβέρνησης να «παγώσει» για έξι μήνες τις αυξήσεις στα καύσιμα αποδεικνύει πως βρισκόμαστε ενώπιον της γέννησης ενός νέου πολιτικού υποκειμένου, αυτόνομου και μη κομματικού, που αρχίζει να «μαθαίνει» να αντιστέκεται στις επιταγές του νεοφιλελευθερισμού της αγοράς και των πολιτικών μεσολαβητών του.

Κάλλιστα κάποιος θα μπορούσε να διαβλέψει πως μέσα από τούτη τη νέα έκφραση της κοινωνικής δυσαρέσκειας μεθοδεύεται η σύσταση ενός νέου κοινωνικού σώματος, δυνητικά μιας pouvoir constituante (λαϊκής «συντακτικής εξουσίας»), με νέες μορφές οργάνωσης –που έχουν στενή σχέση με τις νέες μορφές οργάνωσης της κοινωνίας, της εργασίας και της επικοινωνίας–, οι οποίες «συνενώνουν το κοινωνικό με το πολιτικό», μέσα από μια δημοκρατική οργάνωση της βάσης και της κοινωνικής έκφρασης της πολιτικής απόφασης, που εκτροχιάζει και απονομιμοποιεί την αυθαιρεσία της εξουσίας.

Η έκρηξη του κινήματος των «κίτρινων γιλέκων» αποδεικνύει τη διαπίστωση του Οπεραϊστικού Κινήματος για τη διαρκή ύπαρξη της ταξικής και κοινωνικής εξέγερσης ως «ασυνεχούς συνέχειας», που πάντα υποβόσκει και που αναδύεται χωρίς κανονικότητα, ακόμη και όταν δεν προμηνύεται από τις περιστάσεις.

Επιπλέον, το γεγονός ότι η έκφραση της πολιτικής αυτής δυσαρέσκειας συναρτάται με την ευθεία διεκδίκηση καλύτερων συνθηκών ζωής, προσδίδει μία καθαρά ταξική διάσταση στην πάλη των πιο αδύναμων στρωμάτων του πληθυσμού που πλήττονται από την αύξηση της τιμής των καυσίμων.

Είναι εν γένει μία «βιοπολιτική» (κατά την έκφραση του Φουκό) εξέγερση καθώς εκπηγάζει από τους κατοίκους των προαστίων και της επαρχίας. Δηλαδή, εκείνων των στρωμάτων που σπρώχνονται εκτός της μητρόπολης, γιατί δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στα υψηλά ενοίκια, την ελιτίστικη πολυτέλεια της ζωής του κέντρου.

Η αύξηση της τιμής των καυσίμων θα πλήξει επίσης τους μετακινούμενους εργαζόμενους από τα προάστια και τις πόλεις-δορυφόρους και τους ηλικιωμένους συνταξιούχους, τους νέους «προλετάριους» της νεοφιλελεύθερης οικονομικής και πολιτικής οργάνωσης. Εκείνους δηλαδή που δεν έχουν άλλο τρόπο μετακίνησης στις δουλειές ή στις υπηρεσίες και τα εμπορικά, από το όχημά τους, καθώς τα γενικότερα δίκτυα μετακίνησης, στις συνθήκες της σύγχρονης αγοράς, είναι κατά βάση σχεδιασμένα για να συνδέουν την περιφέρεια με το κέντρο ή τις υπηρεσίες, και όχι για τη γενικότερη διασύνδεση των περιφερειών μεταξύ τους. Περιφερειών που συστηματικά και σταδιακά περιθωριοποιούνται.

Και όταν ακριβώς το επίπεδο της αντιπαράθεσης δεν είναι πλέον τα εξειδικευμένα συνδικαλιστικά συμφέροντα, αλλά η «βιοπολιτική» διάσταση της ζωής και του εξουσιασμού της, η μάχη δίνεται ακριβώς στον χώρο των δημόσιων υπηρεσιών, είτε στη «μητροπολιτική απεργία» είτε στον αποκλεισμό των δρόμων και των εμπορικών κέντρων, όπως επιχειρούν οι εξεγερμένοι των «κίτρινων γιλέκων».

Μέχρι χθες, η αντίδραση του Μακρόν ήταν η ίδια αλαζονική στάση που και άλλοι προκάτοχοί του στην εξουσία είχαν ακολουθήσει σε αντίστοιχες εξεγέρσεις, είτε αυτές γίνονταν το μακρινό 1986 και το 1995, είτε πολύ πιο πρόσφατα επί Σαρκοζί: προσποιούμαστε ότι «ακούμε» και «κατανοούμε», αλλά «δεν υποχωρούμε».

Ο Μακρόν ήδη από καιρό έχει αποδείξει πως προβάλλοντας μια «υπερκομματική» εικόνα, και με την επίφαση της δημοκρατικής επιλογής, έναντι της Ακροδεξιάς, υφάρπαξε την ψήφο των πολιτών που, κουρασμένοι από την ενδοτικότητα και την απραξία των πολιτικών κομμάτων και των συνδικάτων, πίστεψαν πως η νέα, δυναμική μορφή του προέδρου, που κονιορτοποίησε διαμιάς τη στερεότυπη εικόνα των τεχνοκρατών ή κομματικών πολιτευομένων, θα σήμαινε επιστροφή στην πραγματική πολιτική, που θα νοιάζεται για τους ανθρώπους και τη ζωή και όχι για την ευημερία των οικονομικών στοιχείων.

Πλην, όμως, ο Μακρόν απέτυχε να επιβάλει με την αυταρχικότητα που του επιτρέπει η κοινοβουλευτική πλειοψηφία του την οικονομική πολιτική των συμφερόντων που τον επέβαλαν. Τούτη τη φορά, οι εξεγερμένοι πολίτες με τα «κίτρινα γιλέκα» είναι δυνατόν –με την κατάλληλη πολιτική τους οργάνωση– να οργανώσουν, όπως θα έλεγε και ο Τόνι Νέγκρι, μία «πολιτική έξοδο» πλήρους «υλικότητας» (materialitá) από το «κατέχον» εκείνο της εξουσίας του Κράτους Λεβιάθαν, που εμποδίζει την έλευση του καλύτερου.

*δημοσιογράφος, δρ Φιλοσοφίας/Γλωσσολογίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι απολιτίκ τα «κίτρινα γιλέκα»;
Η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη, το νωπό παράδειγμα της Ισπανίας όπου νοσταλγοί του Φράνκο για πρώτη φορά εισέρχονται στο κοινοβούλιο της Ανδαλουσίας, δεν επιτρέπει εύκολα συμπεράσματα. Η Ευρώπη αλλάζει....
Είναι απολιτίκ τα «κίτρινα γιλέκα»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Κίτρινα γιλέκα» και CO2
Η εξέγερση των «κίτρινων γιλέκων» στη Γαλλία είναι σαν το αποτέλεσμα μιας μαθηματικής εξίσωσης: η «φορολογία άνθρακα» αφορά πολύ περισσότερο τα κατώτερα εισοδήματα, έρχεται να προστεθεί σε μια άνιση κατανομή...
«Κίτρινα γιλέκα» και CO2
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προεξόφληση ανάφλεξης
Με δεδομένη την εξάντληση των υποχωρήσεων και παροχών από την πλευρά Μακρόν, τίθεται πλέον το ερώτημα αν ο ένοικος του μεγάρου των Ηλυσίων θα μπορέσει να ολοκληρώσει κανονικά το δεύτερο ήμισυ της πενταετούς...
Προεξόφληση ανάφλεξης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εφιάλτης ή όνειρο; Από μας εξαρτάται
Τελικά, βεβαιωθήκαμε ότι υπάρχουν δύο κόσμοι που αντιπαρατίθενται. Οτι η πάλη των τάξεων ζει και βασιλεύει. Αν ο χρηματοπιστωτικός καπιταλισμός αντικατέστησε τον παραγωγικό καπιταλισμό, η τεχνοκρατική σκέψη...
Εφιάλτης ή όνειρο; Από μας εξαρτάται
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Το γιλεκάκι που φορείς...
Από την πρώτη κιόλας μέρα των κινητοποιήσεων των «κίτρινων γιλέκων», η κυβέρνηση Μακρόν-Φιλίπ προσπάθησε να στιγματίσει τους συμμετέχοντες, ταυτίζοντάς τους με την ανερχόμενη Ακροδεξιά της Μαρίν Λεπέν. Ομως,...
Το γιλεκάκι που φορείς...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ni Patrie, Ni Le Pen, Ni Patron, Ni Macron
Σήμερα, όμως τα παιδιά στο Παρίσι, που φωνάζουν «Ούτε Πατρίδα Ούτε Λεπέν Ούτε Αφεντικό Ούτε Μακρόν» παίρνουν σαφή θέση και ενάντια στην «κεντρώα» οικονομική Ακροδεξιά, που, χωρίς καμιά επιφύλαξη ή συστολή.
Ni Patrie, Ni Le Pen, Ni Patron, Ni Macron

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας