Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αναθεώρηση του Συντάγματος (2)
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αναθεώρηση του Συντάγματος (2)

  • A-
  • A+

Η δημοκρατία δεν στηρίζεται στην αντίληψη ότι η γνώμη των πολλών είναι πάντοτε και η ουσιαστικά σωστότερη, αλλά ότι η λήψη των αποφάσεων βάσει της πλειοψηφίας είναι η μόνη ανθρώπινα θεμιτή και κοινωνικά σωστή μέθοδος

Γεώργιος-Αλέξανδρος Μαγκάκης

Αρθρο 16

Τριάντα πέντε χρόνια «ευδόκιμης υπηρεσίας», όπως θα λέγαμε, στο δημόσιο Πανεπιστήμιο (ελληνικό και γερμανικό) μου δίνουν, φαντάζομαι, το δικαίωμα να ξεκινήσω την ανάπτυξη των σκέψεών μου από το άρθρο 16 του Συντάγματος.

Το ισχύον άρθρο 16 συμπυκνώνει ιστορικά τη θεσμική «ευγνωμοσύνη» της Ε’ Αναθεωρητικής Βουλής (και της μεταπολιτευτικής Νέας Δημοκρατίας τότε υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή) προς την ακαδημαϊκή κοινότητα για την εν γένει στάση της απέναντι στο στρατιωτικό καθεστώς της περιόδου 1967-1974.

Γι’ αυτό το άρθρο 16 μεταξύ άλλων προβλέπει ότι «η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση» και «ειδικός νόμος ορίζει όσα αφορούν τους φοιτητικούς συλλόγους και τη συμμετοχή των σπουδαστών σ’ αυτούς» και «οι καθηγητές των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων είναι δημόσιοι λειτουργοί» και «η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται».

Προσφάτως στη Βουλή υπήρξε απόπειρα σύγκρισης και ταύτισης (;) του δημόσιου Πανεπιστημίου με το ιδιωτικό Νηπιαγωγείο ή με το ιδιωτικό νοσηλευτήριο. Απρόσφορη βεβαίως, πέρα από τη γενική θυμηδία που προκάλεσε, γιατί το δημόσιο Πανεπιστήμιο εκτός από ευρύτατη επιστημονική γνώση και έρευνα παράγει και πολιτική ιδεολογία και μάλιστα πλουραλιστική πολιτική ιδεολογία και κοσμοθεωρία.

Τι είναι το άρθρο 16; «Η περιφρούρηση μέσα από το ύψιστο αγαθό, που είναι η γνώση και η έρευνα, του δημόσιου χώρου. Είναι η περιφρούρηση του άρρηκτου δεσμού ισότητας και ελευθερίας. Εάν για τις νεοφιλελεύθερες δυνάμεις η ελευθερία είναι ένα πράγμα και σχετίζεται με τον ιδιωτικό τομέα, για τον προοδευτικό κόσμο ελευθερία και ισότητα είναι ένα πράγμα». (Σία Αναγνωστοπούλου, «Η ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία», «Η ΑΥΓΗ της Κυριακής», 18.11.2018).

Γράφει η Χριστίνα Πάντζου, Εδώ Λατινική Αμερική, «Υπουργοί με αμαρτωλό παρελθόν στην κυβέρνηση του Μπολσονάρο», «Εφ.Συν.», 14.11.2018. «Πρώτα ήρθε το σχέδιο νόμου για "Ακομμάτιστο Σχολείο" που κατέθεσε βουλευτής του κόμματος του Μπολσονάρο (PSL): ένα κείμενο που δαιμονοποιεί τους εκπαιδευτικούς και την ακαδημαϊκή κοινότητα και δίνει τη δυνατότητα σε μαθητές και φοιτητές να καταδίδουν καθηγητές που επικρίνουν τον πρόεδρο, μιλούν για μειονότητες, φύλο, σεξουαλικότητα και κάνουν "ιδεολογικό προσηλυτισμό"».

Προφανές είναι ότι ο νεοεκλεγμένος (;) νεοφασίστας πρόεδρος της Βραζιλίας, Μπολσονάρο, και το κόμμα του τρέμουν στην κυριολεξία το δημόσιο Πανεπιστήμιο και την κοινότητά του (φοιτητές, καθηγητές, εργαζόμενοι), γιατί μόνο εκεί μπορούν ελεύθερα να συζητούν για μειονότητες, φύλο και σεξουαλικότητα, γιατί μόνο από εκεί θα προκύψει πολύ σύντομα το κίνημα αμφισβήτησης και πτώσης του. Στην Ελλάδα ποιοι πολιτικοί αρχηγοί φοβούνται το δημόσιο Πανεπιστήμιο και γιατί; Από αυτόν τον πολιτικό φόβο προκύπτει ως ψυχόδραμα το μένος (βλέπε και μίσος) για το δημόσιο Πανεπιστήμιο και γενικότερα για τη δημόσια σφαίρα.

Το ιδιωτικό Πανεπιστήμιο δημιουργεί προνομιακό χώρο ανώτατης παιδείας για τους γόνους των ευπόρων. Αν μάλιστα η κυβέρνηση εκπροσωπεί τυχόν τα συμφέροντα των συγκεκριμένων τάξεων, τότε το ιδιωτικό Πανεπιστήμιο ενισχύεται σε βάρος του δημόσιου Πανεπιστημίου, το οποίο συστηματικά και με σχέδιο θα αποδυναμώνεται.

Μονολιθικότητα, επιβολή και αυταρχισμός μπορεί να υπάρξουν μόνο στο ιδιωτικό Πανεπιστήμιο, όπου ο ιδιώτης- ιδιοκτήτης προετοιμάζει ιδεολογικά τη νεολαία και την κοινωνία για να αποδεχτούν αυταρχικές λύσεις στους θεσμούς, την πολιτική και την οικονομία.

Δυστυχώς τα πλέον θηριώδη ψέματα λέγονται στη Βουλή κατά τις συζητήσεις για την ανώτατη και ανώτερη τριτοβάθμια εκπαίδευση. Κυριάκος Μητσοτάκης και οι λίγοι, ευτυχώς, πρυτάνεις σύμβουλοί του στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Κρήτη.

Λοιπόν, για να τελειώνουμε, το δημόσιο Πανεπιστήμιο και οι ελευθερίες του, μεταξύ των οποίων και το άσυλο, ποτέ δεν παραδίδεται. Κοπιάστε να το πάρετε. Θα βρεθείτε προ οδυνηρών εκπλήξεων και καταπλήξεων.

* ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου

  

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι απομένει;
Τι θα συνέβαινε στη δημοκρατία, αν απλώς καταργούσαμε κάθε θεσμό της στη λογική της παθολογικής λειτουργίας ή καταχρηστικής επίκλησής του; Η δημοκρατία είναι δύσκολη, εύθραυστη και παράδοξη υπόθεση,...
Τι απομένει;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνταγματικές τομές
Με τις σημαντικές αλλαγές που εισάγει η κυβέρνηση της Αριστεράς επιχειρείται μια βαθιά τομή στο πολιτικό μας σύστημα. Αλλωστε η φθορά και η κρίση που αντιμετωπίζει καθιστούν ζωτική ανάγκη τις προωθούμενες...
Συνταγματικές τομές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι πολιτικό στοίχημα
Το άρθρο 110 του Συντάγματος, ρυθμίζοντας τη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης, απαιτεί συναίνεση που θα παραμείνει σταθερή σε δύο διαδοχικές, ισοδύναμες Βουλές τόσο ως προς την ανάγκη όσο και ως προς την...
Η συνταγματική αναθεώρηση δεν είναι πολιτικό στοίχημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναθεώρηση του Συντάγματος
​Το Σύνταγμα είναι νομικό κείμενο που βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας του νομικού εποικοδομήματος του κράτους, τόσο από την άποψη της διακηρυκτικής του αξίας όσο και από την άποψη της νομικής ισχύος του. Η...
Αναθεώρηση του Συντάγματος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σύνταγμα: επιχειρήματα και όχι συνθήματα
Είναι άραγε η συνταγματική αναθεώρηση το μείζον πρόβλημα της χώρας; Ας είμαστε σοβαροί. Το Σύνταγμά μας δεν ευθύνεται για τις αμαρτίες ενός διαβρωμένου πολιτικού κόσμου. Δεν φταίει το Σύνταγμα για την κρίση,...
Σύνταγμα: επιχειρήματα και όχι συνθήματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η εμπειρία της αναθεώρησης του Συντάγματος το 1998
Η μόνη σοβαρή ρήξη εκσυγχρονιστικού χαρακτήρα που επιχειρήθηκε το 1998, και η οποία έφερε αναστάτωση στη Ν.Δ. αλλά και σε μερίδα του ΠΑΣΟΚ, ήταν η πρόταση που συνέταξα και από κοινού με συναδέλφους βουλευτές...
Η εμπειρία της αναθεώρησης του Συντάγματος το 1998

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας