Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η κρίση που έρχεται…
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κρίση που έρχεται…

  • A-
  • A+

Το να παρακολουθείς τον δημόσιο διάλογο για την οικονομία είναι μια επίπονη ψυχική δοκιμασία. Η κυβέρνηση μιλά για «κοινωνικό μέρισμα» και η αντιπολίτευση με μύδρους αποφεύγει την ουσία!

Και εμείς, απομονωμένοι, εξουθενωμένοι και απογοητευμένοι θεατές. Αποκαμωμένοι, από τα οκτώ χρόνια υποχρεωτικής «δίαιτας» -για κάποιους ήταν λιμοκτονία-, τους παρακολουθούμε και αναρωτιόμαστε αν λένε συνειδητά ψέματα ή αν προσπαθούν κάτι να κρύψουν.

Αλλά ας ξεκινήσουμε από τα απλά: ποια είναι η πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας; Πρώτον, υπάρχει ένα τεράστιο ιδιωτικό χρέος που προέρχεται από: οφειλές σε τράπεζες, Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΔΕΚΟ, επιχειρήσεις, καθώς και ιδιωτικές συναλλαγές.

Αυτό το ιδιωτικό χρέος δεν έχει αποτυπωθεί στο σύνολό του καθώς κανείς δεν έχει ασχοληθεί με τα χρωστούμενα που υπάρχουν μεταξύ των ιδιωτών.

Σήμερα όσοι αναφέρονται στο ιδιωτικό χρέος αναφέρονται μόνο στις οφειλές ιδιωτών προς το Δημόσιο και τις τράπεζες και ξεχνούν τα υπόλοιπα.

Οι περισσότεροι -ακόμα και οι κυβερνώντες- το αντιμετωπίζουν -και το εμφανίζουν- ως μια παγιωμένη κατάσταση και αποσιωπούν την πραγματικότητα: το χρέος έχει τη συμπεριφορά του μεταστατικού καρκίνου: απλώνεται…

Στην περίπτωσή μας, η απειλή έχει όνομα: επιτόκια. Αργά ή γρήγορα θα αυξηθούν. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς οικονομολόγος για να αντιληφθεί τι θα γίνει μόλις οι δόσεις αρχίσουν να μεγαλώνουν.

Τότε το ιδιωτικό χρέος θα εκτιναχθεί καθώς οι ήδη εξουθενωμένοι οφειλέτες θα χάσουν και τις ελάχιστες πιθανότητες αποπληρωμής των οφειλών τους και σε αυτούς θα προστεθούν και εκείνοι που σήμερα είναι στο όριο. Τι θα γίνει τότε; Αγνωστο.

Μια δεύτερη αλλά εξίσου σημαντική πτυχή της σημερινής οικονομικής πραγματικότητας είναι η δομή της ανάπτυξης. Ουσιαστικά, οι ισχνοί ρυθμοί μεγέθυνσης οφείλονται σε «ευαίσθητες» δραστηριότητες. Αλήθεια, πιστεύει κανείς ότι τα ρεκόρ στον τουρισμό θα διατηρηθούν στο διηνεκές ή ότι οι εξελίξεις στις εξαγωγές μπορούν να παραμείνουν επ' άπειρο; Προφανώς όχι. Ενα οικονομικό ή ένα γεωπολιτικό ταρακούνημα μπορεί πολύ εύκολα να ανατρέψει τα σημερινά δεδομένα και να βυθίσει πάλι την ελληνική οικονομία στην ύφεση.

Μια τρίτη παράμετρος που αποσιωπάται είναι ο κλιμακούμενος αφελληνισμός της ελληνικής οικονομίας που συνδυάζεται με τη συγκέντρωση της αγοράς.

Θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά τα πράγματα σε ένα παγκοσμιοποιημένο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο η Ελλάδα δεν είναι μια αυτόνομη οικονομική οντότητα αλλά ένα πολύ μικρό γρανάζι της ευρωπαϊκής μηχανής; Ναι, αν υπήρχε μια οικονομική πολιτική που θα στόχευε να εξασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού και στην ενίσχυση των μικρομεσαίων και της παραγωγής.

Στα χρόνια των μνημονίων όμως συνέβη το ακριβώς αντίθετο: στο όνομα του ανταγωνισμού οι μικρομεσαίοι αφέθηκαν ανυπεράσπιστοι και στο όνομα της κρίσης παραχώθηκε η υποχρέωση του κράτους να διασφαλίσει τον ανταγωνισμό.

Σε αυτά τα οκτώ χρόνια όλες οι κυβερνήσεις, στο όνομα του ανταγωνισμού, νομοθέτησαν πολιτικές που οδηγούσαν σε μια πρωτόγνωρη στρέβλωσή του. Και πάντα σε βάρος των αδυνάτων.

Και πώς αντιμετωπίζουν όλα αυτά τα προβλήματα οι υπεύθυνες πολιτικές ηγεσίες τους τόπου; Ρηχά, πρόχειρα, παρελκυστικά. Με συνθήματα και γενικολογίες.

Η κυβέρνηση, με το να εξασφαλίσει τις συντάξεις, να μειώσει κάποιες εισφορές και να «πειράξει» τον ΕΝΦΙΑ, περιορίζει τα βάρη.

Αλλά, αυτό είναι μερίδιο από τα κέρδη μιας χρονιάς. Δεν αντιμετωπίζει τα θεμελιώδη προβλήματα της οικονομίας.

Από την πλευρά της η αντιπολίτευση κάνει οικονομική πολιτική με σλόγκαν που περισσότερο συσκοτίζουν παρά λύνουν προβλήματα.

Ας πιάσουμε το κατά Κυριάκο Ευαγγέλιο στο χωρίο περί «Επενδύσεων». Ολοι θέλουν επενδύσεις. Αλλά τι είδους επενδύσεις, με ποιους όρους και με τι ανταλλάγματα;

Και ο κ. Μητσοτάκης δεν έχει δώσει καμία απάντηση στα ερωτήματα αυτά. Δεν έχει διευκρινίσει αν στο πλαίσιο προσέλκυσης των επενδύσεων είναι διατεθειμένος να τους προσφέρει μισθούς πείνας και φορολογικές απαλλαγές τύπου ΠΑΟΥΕΡ και ΟΥΛΕΝ.

Ομιχλώδες είναι και το περί «Φόρων». Δεν έχει πει ούτε λέξη για το αν η περίφημη μείωση της φορολογίας θα αφορά κυρίως τους εύρωστους και θα είναι προσχηματική για τους υπόλοιπους. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι όσοι είχαν κάνει παντιέρα τη μείωση της φορολογίας, στο τέλος ευνόησαν τους ισχυρούς, οι οποίοι αντί για επενδύσεις προτίμησαν την απόδραση...

Η κυβέρνηση από την πλευρά της, αν και αποπειράται μια υβριδική αναδιανομή εισοδήματος, δεν έχει πει λέξη για το πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής της. Δεν έχει μιλήσει για το ιδιωτικό χρέος και πώς σκοπεύει να το αντιμετωπίσει. Εκτός και αν θεωρεί ότι οι πλειστηριασμοί είναι η λύση.

Οχι μόνο δεν έχει αναφερθεί στον αφελληνισμό της ελληνικής οικονομίας, αλλά με πρόσχημα την προσέλκυση των επενδύσεων και τις αναληφθείσες δεσμεύσεις προσπαθεί με κάθε τρόπο να ντριμπλάρει την ιστορία της. Αν πιάσουμε τον ανταγωνισμό, εκεί τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο.

Ο απλός άνθρωπος που δεν καταλαβαίνει εύκολα τουμπάρεται. Αλλά αν το ζητούμενο είναι η εξαπάτηση, τότε κανείς από δαύτους δεν έχει το δικαίωμα να ξεστομίζει τη λέξη «λαϊκιστές».

*δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα μαθήματα από τη λεηλασία της Ανατολικής Γερμανίας και η Ελλάδα
Οι ομοιότητες της ελληνικής περίπτωσης με τη λεηλασία που έγινε σε γερμανικό έδαφος είναι πολλές. Η εμμονική προσήλωση της καγκελαρίας στην επανάληψη στα «σχέδιά» της δρα σαν συγκολλητικό υλικό που δένει δύο...
Τα μαθήματα από τη λεηλασία της Ανατολικής Γερμανίας και η Ελλάδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακρύς ο «δρόμος» για την επάνοδο της οικονομίας στο 2009
Στο τέλος του προηγούμενου άρθρου μας στην «Εφ.Συν.» αναφέραμε ότι «η αναμενόμενη ανάκαμψη της οικονομίας το 2018, αν πραγματοποιηθεί, δεν δικαιολογεί κανέναν πανηγυρισμό και, με δημόσιο χρέος ίσο με το 179,8%...
Μακρύς ο «δρόμος» για την επάνοδο της οικονομίας στο 2009
ΑΠΟΨΕΙΣ
Kάθε αιώνας έχει τον δικό του Μεσαίωνα!
Είναι τόσο μεγάλες οι αναλογίες ανάμεσα σ’ εκείνα που δριμύτατα επικρίνουν οι συγγραφείς στην οικονομική και κοινωνική πολιτική των δύο αυτοκρατόρων και σε αυτά που βιώνουμε σήμερα, που δικαιολογούν, θα έλεγα,...
Kάθε αιώνας έχει τον δικό του Μεσαίωνα!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ιδιαιτερότητα της Βενεζουέλας
Οπως θα ήταν λάθος να εξαγάγει κάποιος συμπεράσματα για τον καπιταλισμό παίρνοντας ως σημείο αναφοράς την Ελλάδα, έτσι ασφαλώς είναι λάθος να προσπαθήσει να εξαγάγει συμπεράσματα για τα καθεστώτα του...
Η ιδιαιτερότητα της Βενεζουέλας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σε τι οφείλεται η καθίζηση της ποιότητας ζωής στην Ελλάδα;
Από το 2005 διεξάγεται κάθε χρόνο σε αυξανόμενο αριθμό κρατών μια παγκόσμια έρευνα ευτυχίας την οποία επιμελούνται καθηγητές J. Helliwell, R. Layard και J. Sachs. Η έρευνα αυτή το 2005 διεξήχθη σε 27 κράτη, το...
Σε τι οφείλεται η καθίζηση της ποιότητας ζωής στην Ελλάδα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ρέκβιεμ των αριθμών
Οι αριθμοί ευδοκιμούν και δίνουν κάποια ψήγματα της κοινωνικής πραγματικότητας, αποκαλύπτοντας συγχρόνως τη διαχρονική ψευτιά των κρατούντων, που δίνουν ρεσιτάλ στις μέρες της ανθρωπιστικής κρίσης. Και...
Το ρέκβιεμ των αριθμών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας