Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η παρεξηγημένη εκκοσμίκευση
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η παρεξηγημένη εκκοσμίκευση

  • A-
  • A+

Με αφορμή την προ-συμφωνία μεταξύ πρωθυπουργού και αρχιεπισκόπου και την πρόταση συνταγματικής αναθεώρησης ήρθε ξανά στο προσκήνιο η συζήτηση περί εκκοσμίκευσης. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η εκκοσμίκευση αποτελεί μια διαδικασία, η οποία λαμβάνει χώρα σε τρία πεδία:

  • 1) το ατομικό,
  • 2) το κοινωνικό και
  • 3) το θεσμικό, όχι απαραίτητα ταυτόχρονα.

Εν προκειμένω η όλη συζήτηση διεξάγεται για το θεσμικό, εάν δηλαδή το κράτος πρέπει να είναι κοσμικό και όχι εάν θα γίνει η κοινωνία κοσμική διά της βίας, όπως λανθασμένα αναπαράγουν ορισμένοι (π.χ. απαγόρευση θρησκευτικών εορτών).

Παρά ταύτα, ποικίλες έρευνες τα τελευταία χρόνια δείχνουν ότι ενδεχομένως και η ελληνική κοινωνία, αν δεν εκκοσμικεύεται, τουλάχιστον ενστερνίζεται κοσμικές απόψεις. Σε έρευνα της Kappa Research, για παράδειγμα, το 2015 το 61,9% τασσόταν υπέρ του πλήρους διαχωρισμού Κράτους και Εκκλησίας, ενώ το 2006 ήταν 37,9%.

Παρόμοια ευρήματα προέκυψαν από την έρευνα του Pew, που διεξήχθη το 2015, όπου το 62% τασσόταν κατά της παρέμβασης της Εκκλησίας στην πολιτική.

Επιπλέον, υπάρχουν άλλες έρευνες όπως η World Values Survey (2018) σύμφωνα με την οποία αν και 81,4% των ερωτώμενων δήλωσαν θρησκευόμενοι, 11,9% δήλωσαν μη θρησκευόμενοι (non-religious) και 2,9% άθεοι, ενώ τα ποσοστά αυτά αυξήθηκαν στις ηλικίες 18-29 (15,6% μη θρησκευόμενοι, 8,5% άθεοι). Τα παραπάνω δεδομένα είναι ακόμα αρχικά και ορισμένες φορές αντιφατικά, διότι σε άλλα θέματα η ελληνική κοινωνία εμφανίζεται αρκετά συντηρητική.

Εκείνο το οποίο χρήζει προσοχής και περαιτέρω μελέτης είναι το γεγονός ότι στο πεδίο της θρησκείας, αν και η πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας καταγράφεται ως πιστή και σχετικά θρησκευόμενη ενδεχομένως βρίσκεται σε μια κατάσταση ρευστότητας με τάσεις εκκοσμίκευσης, καθώς ορισμένες αντιλήψεις φαίνεται να μεταβάλλονται, ενώ αν δεν υφίστατο η ταύτιση θρησκείας και έθνους, τότε ίσως η μεταβολή να ήταν βαθύτερη και ταχύτερη. Μήπως η κοινωνία δείχνει τον δρόμο;

*Δρ Κοινωνιολογίας της Θρησκείας, Πάντειο Πανεπιστήμιο & Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

   

ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκκλησία και κράτος: δυναμικές αλλαγής
Η συμφωνία πρωθυπουργού-αρχιεπισκόπου πρέπει να ιδωθεί όχι στατικά, αλλά υπό το πρίσμα αυτής της δυναμικής. Η αλλαγή του Καταστατικού Χάρτη της Εκκλησίας είναι επιβεβλημένη. Ο τρόπος, ο μηχανισμός με τον οποίο...
Εκκλησία και κράτος: δυναμικές αλλαγής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ζητούμενο το ύψος της επιδότησης προς την Εκκλησία
Η συμφωνία αφορά μόνο το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας και αυτό από μόνο του αποτελεί ένα θετικό βήμα. Οπωσδήποτε και εφόσον κυρωθεί από την Ιερά Σύνοδο, η συμφωνία προϋποθέτει ένα βασικό ζητούμενο, να...
Ζητούμενο το ύψος της επιδότησης προς την Εκκλησία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα επικίνδυνα μετέωρο βήμα
Οι κληρικοί θα χάσουν τη δημοσιοϋπαλληλική ιδιότητα και για τον λόγο αυτό διαμαρτύρονται, φοβούμενοι ότι η προστασία που τους παρέχει το κράτος έναντι των προϊσταμένων τους χάνεται και εφεξής οι τελευταίοι θα...
Ενα επικίνδυνα μετέωρο βήμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τσίπρας - Ιερώνυμος
Ο γόνιμος διάλογος που έχει αρχίσει να γίνεται επιτέλους σήμερα μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας, πρέπει να βυθιστεί στην αυτογνωσία μιας βαθύτερης συνείδησης και ιστορικής γνώσης, με ορίζοντα την υπέρβαση της...
Τσίπρας - Ιερώνυμος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απαραίτητη για τη συμφωνία όλη η εκκλησιαστική περιουσία
Θεωρώ απαραίτητη για την επιτυχία της συμφωνίας μία κίνηση της Eκκλησίας: να προσφέρει στο Ταμείο Αξιοποίησης Εκκλησιαστικής Περιουσίας και την υπόλοιπη μη αμφισβητούμενη εκκλησιαστική ακίνητη περιουσία....
Απαραίτητη για τη συμφωνία όλη η εκκλησιαστική περιουσία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναθεώρηση του Συντάγματος (3) Σχέσεις Κράτους - Εκκλησίας
«Συνταγματικός λαϊκισμός» ή άλλως οι πολιτικοί και πνευματικοί εκφραστές της κοινωνικής και οικονομικής ολιγαρχίας στις επάλξεις, προκειμένου να μη διευρυνθούν στο νέο Σύνταγμα τα θεσμικά λαϊκά δικαιώματα και...
Αναθεώρηση του Συντάγματος (3) Σχέσεις Κράτους - Εκκλησίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας