Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μπολσονάρο: η συντηρητική ολιγαρχία ανακτά την εξουσία

Μετά τη νίκη του, ο Μπολσονάρο δήλωσε ότι θα σώσει τη Βραζιλία από τον «κομμουνισμό» που εκπροσωπείται από το Κόμμα των Εργαζομένων και θα στραφεί στις ΗΠΑ

AP PHOTO / ERALDO PERES
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μπολσονάρο: η συντηρητική ολιγαρχία ανακτά την εξουσία

  • A-
  • A+

Ο Ζαΐρ Μεσσίας Μπολσονάρο αρέσκεται στις προκλήσεις. Είναι πάντα επιθετικός, συχνά κυνικός και συστηματικά ακραίος. Το πιο ενδιαφέρον είναι όμως να δούμε ποιοι του έδωσαν την εκλογική νίκη.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι είχε συντριπτική επικράτηση στις πλουσιότερες πολιτείες της Βραζιλίας (νοτιοανατολικές και νότιες) και ότι η φτωχότερη βορειοανατολική περιοχή υπερψήφισε τον κεντροαριστερό Φερνάντο Αντάτζι.

Πιο αποκαλυπτικές είναι οι δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι προτίμησαν τον Μπολσονάρο άτομα ανδρικού φύλου, με ψηλότερο εισόδημα και μορφωτικό επίπεδο. Η έμφυλη διάσταση είναι εντυπωσιακή.

Σύμφωνα με την εγκυρότερη δημοσκόπηση (Datafolha), λίγο πριν από την τελική ψηφοφορία, οι άντρες ψήφισαν 55% Μπολσονάρο και 35% Αντάτζι, ενώ στις γυναίκες υπήρξε ουσιαστικά ισοψηφία (42% Μπολσονάρο, 41% Αντάτζι).

Δεν γνωρίζουμε άλλη πλειοψηφική εκλογή μεταξύ δύο αντρών στην οποία οι γυναίκες να διαφοροποιούν τόσο πολύ την ψήφο τους.

Υπάρχει τάση να ερμηνεύεται η νίκη του Μπολσονάρο ως αποτέλεσμα εκστρατειών με αλυσίδες fake news μέσω κινητών.

Αν δούμε τα στοιχεία για τους ψηφοφόρους του, θα κατανοήσουμε ότι ουδείς εξαπατήθηκε. Ο κάπως άξεστος «λοχαγός» είναι ο εκλεκτός της παραδοσιακής ολιγαρχίας.

Ο Μπολσονάρο έχει ανοιχτά ακροδεξιές απόψεις. Δεδομένου ότι στη Βραζιλία δεν υπάρχει ζήτημα μετανάστευσης, θεωρούνται αποδιοπομπαίοι τράγοι οι εσωτερικές μειονότητες και η Αριστερά.

Μετά τη νίκη του, ο Μπολσονάρο δήλωσε ότι θα σώσει τη Βραζιλία από τον «κομμουνισμό» που εκπροσωπείται από το Κόμμα των Εργαζομένων (ναι, το κόμμα του Λούλα και της Ντίλμα, που για 14 χρόνια ήταν οι εκλεκτοί του κεφαλαίου και των τραπεζών) και θα στραφεί στις ΗΠΑ.

Μεγάλη του υπόσχεση είναι η καταπολέμηση της εγκληματικότητας, με αύξηση των ποινών, νομιμοποίηση της αστυνομικής βίας και γενικό δικαίωμα οπλοφορίας στα πρότυπα των ΗΠΑ.

Κατά δεύτερο λόγο, γίνονται απαξιωτικές αναφορές στους gay και στους «τεμπέληδες» Ινδιάνους και οι γυναίκες εμφανίζονται με βάση τον παραδοσιακό «οικογενειακό» ρόλο, καθώς έχει δηλώσει στην τηλεόραση πως είναι εύλογο οι γυναίκες να παίρνουν χαμηλότερη αμοιβή αφού λόγω εγκυμοσύνης εργάζονται λιγότερο.

Ενα από τα πιο κωμικοτραγικά στοιχεία της προεκλογικής εκστρατείας ήταν η διαρκής αναφορά του Μπολσονάρο στο ότι η Αριστερά θέλει να διδάξει στα παιδιά την ομοφυλοφιλία και να τα ενθαρρύνει να αλλάξουν φύλο.

Αυτό χρησιμοποιήθηκε ως επιχείρημα για την επικείμενη ψήφιση νόμου για το λεγόμενο «Ακομμάτιστο Σχολείο».

Θα απαγορεύεται στους διδάσκοντες η αναφορά στην πολιτική, τη θρησκεία και τη σεξουαλικότητα ενώ προβλέπεται να εισαχθεί ως υποχρεωτικό μάθημα η «Ηθική και Πολιτική Αγωγή» που διδασκόταν επί δικτατορίας.

Η ακροδεξιά ατζέντα ενθουσιάζει τους θρησκόληπτους, που αυξήθηκαν θεαματικά τις τελευταίες δεκαετίες με την ενδυνάμωση των «νεοπεντηκοστιανών» ευαγγελικών εκκλησιών.

Σε κάθε γωνιά υπάρχει μια εκκλησία και ένας πάστορας που μιλά διαρκώς για την επιστροφή στις παραδοσιακές αξίες (και την ανάγκη να δίνουν οι πιστοί 10% του εισοδήματός τους στην εκκλησία).

Μεγάλα κανάλια έχουν αγοραστεί από ευαγγελικές εκκλησίες και μεταδίδουν κηρύγματα, συνεντεύξεις με πιστούς και θρησκευτικά σίριαλ. 25% των Βραζιλιάνων είναι ευαγγελικοί, συνήθως «αναβαπτισμένοι» καθολικοί.

Ολοι τους φανατικοί υποστηρικτές του Μπολσονάρο (που δεν ξεκαθαρίζει εάν είναι καθολικός ή ευαγγελικός).

Παραλλήλως προωθείται η «οικονομική ατζέντα». Βασικός εκφραστής είναι ο Πάολο Γκέντες, τραπεζίτης με σπουδές στο Σικάγο. Βασικός του στόχος είναι η ιδιωτικοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων.

Από τις πωλήσεις αναμένει να εισπράξει ένα τρισ. δολάρια που θα χρησιμοποιήσει για να μειώσει το κρατικό χρέος (σήμερα περίπου 80% του ΑΕΠ). Ακολούθως διατείνεται ότι θα πουλήσει τα κρατικά ακίνητα, αναμένοντας να συλλέξει δύο τρισ. δολάρια.

Σκοπός του είναι να μηδενίσει το κρατικό χρέος. Στο εξής, το Δημόσιο δεν θα δανείζεται και ενόσω υπάρχουν ελλειμματικοί προϋπολογισμοί, θα χρησιμοποιούνται τα έσοδα των ιδιωτικοποιήσεων για να εξισορροπούνται οι λογαριασμοί.

Ο Μπολσονάρο δηλώνει ότι δεν θα ιδιωτικοποιήσει τις μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά η κατεύθυνση είναι σαφής.

Εκτός αυτού, επιδιώκονται η μείωση συντάξεων, με αύξηση του ορίου ηλικίας, και η σταδιακή κατάργηση της δημόσιας ασφάλισης. Οι νέοι εργαζόμενοι θα καλούνται να συμμετέχουν σε ιδιωτικά ταμεία επενδύσεων και να λαμβάνουν «σύνταξη» από εκεί.

Ενας άλλος στόχος είναι η σταδιακή κατάργηση της εργατικής νομοθεσίας. Θα εισαχθεί ένα νέο καθεστώς στο οποίο θα εφαρμόζονται μόνον το Σύνταγμα (που κατοχυρώνει μερικά εργατικά δικαιώματα) και το συμβόλαιο εργασίας, χωρίς στήριξη από τη νομοθεσία περί ωραρίου, διακοπών, επιδομάτων κ.λπ. και χωρίς συλλογικές συμβάσεις.

Εξαγγέλλεται επίσης ότι το εκπαιδευτικό σύστημα θα βασιστεί στην εκπαίδευση από απόσταση και στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα (το κράτος θα δίνει «κουπόνια» με τα οποία οι γονείς θα πληρώνουν ιδιωτικά σχολεία).

Η πιθανότητα υλοποίησης των παραπάνω δεν είναι μεγάλη. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει ανάγκη τη συναίνεση του Κοινοβουλίου, το οποίο αποτελείται πλέον από τριάντα κόμματα.

Οι πολιτευόμενοι εκλέγονται με κόμματα χωρίς σαφή ιδεολογία και γραμμή και ενδιαφέρονται για θέσεις στελεχών σε κρατικές υπηρεσίες και επιχειρήσεις και για (νόμιμες ή παράνομες) κρατικές ενισχύσεις.

Οι προηγούμενοι πρόεδροι χρησιμοποιούσαν αυτό το κίνητρο για να κυβερνούν με βάση μια ετερόκλητη πολιτικά πλειοψηφία (ο αποκαλούμενος presidencialismo de coalizão).

Θα μπορέσει ο Μπολσονάρο να πείσει τους νομοθέτες να καταργήσουν, μέσω ιδιωτικοποίησης, τη βασική πηγή εσόδων και γοήτρου για τους ίδιους; Δεν φαίνεται πολύ πιθανό.

Το σίγουρο είναι πάντως ότι εγκαταλείπεται η θεώρηση του κράτους ως μοχλού της «ανάπτυξης», που αποτέλεσε θεμέλιο της Βραζιλίας από το 1930 έως σήμερα. Πολιτικός αυταρχισμός. Συντηρητική ατζέντα «ηθικοποίησης». Αχαλίνωτος νεοφιλελευθερισμός. Το μέλλον δεν θα είναι ρόδινο.

* Συγγραφείς. Διδάσκουν Συνταγματικό Δίκαιο στο Σάο Πάολο

ΕΔΩ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ
Η Βραζιλία στρέφεται στον σκοταδισμό
​Οι δημοτικές εκλογές της Βραζιλίας επιβεβαιώνουν τη δεξιά στροφή και στη μεγαλύτερη λατινοαμερικανική χώρα. Ο δεύτερος γύρος της περασμένης Κυριακής επικύρωσε τη μεγαλύτερη εδώ και 20 χρόνια εκλογική ήττα του...
Η Βραζιλία στρέφεται στον σκοταδισμό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χιλή: νέο Σύνταγμα, νέο ξεκίνημα;
Τα ζητούμενα των εκλογών του 2020 ύστερα από τις κινητοποιήσεις «από τα κάτω» ● Ο υπαρκτός κίνδυνος μη ουσιαστικής ρήξης με την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων είναι αυτός που ωθεί τους διαδηλωτές να απορρίπτουν κάθε...
Χιλή: νέο Σύνταγμα, νέο ξεκίνημα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ταυτότητα της «Μεγάλης Δεξιάς»
Τα «Αποσπάσματα του Ακροδεξιού Λόγου», που εκφωνούν οι Γεωργιάδης, Βορίδης, Μπογδάνος και τα διάφορα πουλέν της Δεξιάς διακυβέρνησης, δεν συνιστούν περιθωριακές γραφικότητες του δημόσιου λόγου της Ν.Δ. Ανήκουν...
Η ταυτότητα της «Μεγάλης Δεξιάς»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αυστριακή εξαίρεση
Η είδηση από τη Βιέννη δεν είναι η αναμενόμενη νίκη του Λαϊκού Κόμματος του πρώην καγκελάριου Κουρτς. Είναι δίχως αμφιβολία η συζήτηση και η σεναριολογία για τις εναλλακτικές συμμαχίες της Δεξιάς.
Αυστριακή εξαίρεση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νεοφιλελευθερισμός, η γεροντική ασθένεια του καπιταλισμού
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη διανύει τις πρώτες ημέρες της, συγκροτήθηκε, ψήφισε τα πρώτα νομοσχέδιά της, ανακοίνωσε τις προθέσεις της για το μέλλον και έδωσε το στίγμα της. Μπορούμε πλέον να κάνουμε εμπεριστατωμένη...
Νεοφιλελευθερισμός, η γεροντική ασθένεια του καπιταλισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δείχνουν οι πρόσφατες ευρωεκλογές «δεξιά στροφή» της ελληνικής κοινωνίας;
Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση μετά τις πρόσφατες ευρωεκλογές αφορά το κατά πόσο η ελληνική κοινωνία έκανε «δεξιά στροφή» ιδεολογικά. Οι ευρωεκλογές άλλωστε μάλλον είναι και οι πιο ενδεικτικές για τις ιδεολογικές...
Δείχνουν οι πρόσφατες ευρωεκλογές «δεξιά στροφή» της ελληνικής κοινωνίας;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας