Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«To Σύνταγμα της Ηδονής»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«To Σύνταγμα της Ηδονής»

  • A-
  • A+

Ο Κωνσταντίνος Καβάφης, με το ποίημα «Το Σύνταγμα της Ηδονής» (που έχει συμπεριλάβει ο Γ.Π. Σαββίδης στον τόμο με τίτλο «Κρυμμένα Ποιήματα 1877-1923», εκδόσεις Ικαρος), ίσως πριν από την ψυχανάλυση προαναγγέλλει τον σουρεαλισμό, αλλά συγχρόνως τον υπερβαίνει κοινωνικοπολιτικά, βασιζόμενος κυρίως στον Επίκουρο αλλά και στις ριζοσπαστικές απόψεις της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Ουσιαστικά προβάλλει μία κοινωνία απελευθερωμένη ηθικοπολιτικά πάνω στις ράγες των οικουμενικών αξιών, όπου οι πολίτες πνευματικά εξυψωμένοι θα επιβαίνουν στο τρένο της Ηδονής, ως τρόπο ζωής, ανατρέποντας το ενοχικό προπατορικό αμάρτημα της ηθικοπολιτικής καταστολής. «Μη ομιλείτε περί ενοχής, μη ομιλείτε περί ευθύνης. Οταν περνά το Σύνταγμα της Ηδονής με μουσικήν και σημαίας, όταν ριγούν και τρέμουν αι αισθήσεις, άφρων και ασεβής είναι όστις μένει μακράν, όστις δεν ορμά, εις την καλήν εκστρατείαν, την βαίνουσαν επί την κατάκτησιν των απολαύσεων και των παθών» (σελ. 113), τονίζει εμφατικά ο ποιητής κηρύσσοντας επιστράτευση στην Ηδονή.

Μάλιστα ο μεγάλος Αλεξανδρινός ξεκαθαρίζει στο πεδίο της φιλοσοφικής ηθικής το όραμά του. «Ολοι οι νόμοι της ηθικής -κακώς νοημένοι, κακώς εφαρμοζόμενοι- είναι μηδέν και δεν ημπορούν να σταθούν ουδέ στιγμήν, όταν περνά το Σύνταγμα της Ηδονής με μουσικήν και σημαίας. Μη αφήσης καμίαν σκιεράν αρετήν να σε βαστάξη. Μη πιστεύης ότι καμία υποχρέωσις σε δένει. Το χρέος σου είναι να ενδίδης, να ενδίδης πάντοτε εις τας Επιθυμίας, που είναι τα τελειότατα πλάσματα των τελείων θεών».

Ο ποιητικός του λόγος είναι προτρεπτικός και απελευθερωτικός στη μεγάλη Λεωφόρο του Ερωτα και της Επιθυμίας για να δημιουργηθεί το καθολικό και πανανθρώπινο Σύνταγμα της Ηδονής που θα συνταυτίζει την εσωτερική ελευθερία με την κοινωνικοπολιτική ως αδιάσπαστη ολότητα. Γι’ αυτό επανέρχεται επιτακτικότερα στους επόμενους στίχους σχεδόν σε προσωπικό τόνο, προτάσσοντας να βγει ο άνθρωπος από τον ιδιωτικό εγκλεισμό του στη δημόσια σφαίρα, στρατευμένος συνειδητά στο «Σύνταγμα της Ηδονής».

«Μη κλείεσαι εν τω οίκω σου και πλανάσαι με θεωρίας δικαιοσύνης, με τας περί αμοιβής προλήψεις της κακώς καμωμένης κοινωνίας... Οπως η ζωή είναι κληρονομία και δεν έκαμες τίποτε διά να την κερδίσης ως αμοιβήν, ούτω κληρονομία πρέπει να είναι και η Ηδονή». Το καβαφικό εμβατήριο της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης, της αγάπης εγκαθιδρύεται στο παγκόσμιο Σύνταγμα της Ηδονής ενάντια στη σημερινή εκφυλιστική ηθικοπολιτική μεταμοντέρνα καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση.

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο λόγος του Σικελιανού, παγκόσμιο εμβατήριο ανατροπής
Συμπληρώθηκαν εβδομήντα χρόνια από την έκδοση της τραγωδίας του Σικελιανού «Ο Χριστός στη Ρώμη», του μεγάλου οραματικού οικουμενικού έργου, στο οποίο με σύμβολο τη Ρώμη της απληστίας και της σκληρής...
Ο λόγος του Σικελιανού, παγκόσμιο εμβατήριο ανατροπής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σημεία των καιρών
Οι αρχαίοι απέδωσαν τη μάθηση και γενικότερα την αγωγή-διάπλαση με τον όρο παιδεία, υπογραμμίζοντας τον παιδεμό που προϋποθέτει η απόκτηση γνώσης και ικανοτήτων.
Σημεία των καιρών
ΑΠΟΨΕΙΣ
H ποίηση και ο ρόλος των ποιητών
Μια προφανής ερώτηση που τίθεται είναι αν έχει ακόμη θέση η ποίηση σ’ έναν κόσμο όπως ο δικός μας, απογυμνωμένος από τις μεγάλες ουτοπίες. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι παρά καταφατική. Πόσο μάλλον που έχει...
H ποίηση και ο ρόλος των ποιητών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανέκδοτα
Σκιά του περιγράμματος στο σκουριασμένο μάρμαρο/Σκιά μελλισουργού το δειλινό, στον Κιθαιρώνα/Τώρα, σε υποθετικές προτάσεις, δεν απαντάς/Με έγκλιση προστακτική τον αναγνώστη σου/στην Τράπεζά σου της μονής. Τον...
Ανέκδοτα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ρημάζει*
Ναι, ακριβώς αυτό: ζει (από το) ρήμα και ρημάζει. Ούτε ισχυρό αρσενικό, ούτε πανούργο θηλυκό, αυτό το ουδέτερο γνωρίζει να εξιστορεί την απώλεια. Ο υπογράφων γνωρίζει πως η ποίηση —αυτή η περιφρονημένη...
Ρημάζει*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κέντημα αζούρ
Το κέντημα αζούρ δεν είναι σταυροβελονιά. Είναι ένας ιδιαίτερος, αριστοτεχνικός τρόπος κεντήματος, που με λεπτεπίλεπτη τεχνική «ζωγραφίζονται» γωνίες ενός κεντήματος, τα κενά ή το γύρω-γύρω. Στην αρχαιότητα τα...
Κέντημα αζούρ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας