Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μετά την ψηφοφορία στη Βουλή της ΠΓΔΜ
AP Photo/Boris Grdanoski
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μετά την ψηφοφορία στη Βουλή της ΠΓΔΜ

  • A-
  • A+

Στο δημοψήφισμα της ΠΓΔΜ για την έγκριση της Συμφωνίας των Πρεσπών καταγράφηκε μεν ισχυρή πλειοψηφία του «Ναι», σχεδόν 94%, αλλά το αποτέλεσμα αυτό συνοδεύτηκε από μικρή συμμετοχή. Επιπροσθέτως, όσα συμβαίνουν ενόψει της συζήτησης στο Κοινοβούλιο είναι ενδεικτικά του κλίματος που επικρατεί εκεί και αποκαλυπτικά των παραγόντων που επιδρούν στην όλη εξέλιξη.

Κυριότερος είναι το δυσμενές για τη γειτονική χώρα περιεχόμενο της συμφωνίας, ως προς την ονομασία και την εθνική ταυτότητα, το οποίο δημιούργησε αρνητικά αντανακλαστικά σε μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της, κάνοντάς το περισσότερο ευάλωτο στην εθνικιστική προπαγάνδα. Αντίστοιχα αλλά και αντίστροφα, η μεγάλη αποχή της αλβανικής κοινότητας από το δημοψήφισμα είναι ενδεικτική της εθνοτικής πόλωσης μέσα στη γειτονική χώρα και της απροθυμίας του αλβανικού πληθυσμού να επικυρώσει με την ψήφο του την εθνική ταυτότητα της ΠΓΔΜ. Η αποχή δηλώνει ασάφεια και συντίθεται από ποικίλες στάσεις: αδιαφορία, υποκρυπτόμενη άρνηση, υπόγεια διαπραγμάτευση.

Από την άλλη μεριά ο ελληνικός λαός πήρε το μήνυμα του ετεροβαρούς χαρακτήρα της συμφωνίας υπέρ της Ελλάδας και αυτός ήταν ο λόγος που τα συλλαλητήρια των «μακεδονομάχων» απομαζικοποιήθηκαν εντελώς. Η συμφωνία είχε ήδη θετικές επιδράσεις στον αγώνα κατά της Ακροδεξιάς, ενώ τώρα επανήλθαν οι αμφιβολίες.

Στην Ελλάδα, πάντως, δεν έλαβε χώρα μια ευρύτερη συζήτηση και ζύμωση για τη συμφωνία. Παρατηρήθηκε επιφυλακτικότητα, ίσως για λόγους μη ανάμειξης στο εσωτερικό της άλλης χώρας, είτε με μια ιδιαίτερη αίσθηση μετριασμού, οικονομίας κινήσεων και αναμονής. Παρ’ όλα αυτά, είχαμε κάποιες σημαντικές αναταράξεις στο κυβερνητικό σχήμα μετά την παραίτηση του υπ. Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά. Βρισκόμαστε στο αναγνωριστικό στάδιο.

Η Συμφωνία των Πρεσπών αποτελούσε σημαντική επιτυχία, διότι επίλυε ένα πρόβλημα κοινή συναινέσει, δημιουργούσε σχέσεις καλής γειτονίας και κοινής ανάπτυξης στην ευρωπαϊκή προοπτική, ειδικότερα στις μέρες μας του απομονωτισμού και των εθνικιστικών συνόρων και φραχτών. Παρότι αποτελεί το τελικό στάδιο μιας «διαρκούς διαπραγμάτευσης» που ξεκινά από την Ενδιάμεση Συμφωνία του 1995, εντούτοις, όσον αφορά τη μέθοδο, ήταν μια ανοιχτή διαδικασία, με τη συμμετοχή των πολιτών, ειδικά όσον φορά την ΠΓΔΜ, και προέβλεπε διάφορα διαδοχικά στάδια έγκρισης και νομιμοποίησης.

Αρκεί να εννοήσουμε απολύτως το δικαίωμα των πολιτών και των λαών να εκφράσουν τις διαθέσεις τους και να αναλάβουν τις ευθύνες τους σε μια ορισμένη στιγμή της διαδικασίας. Πρόκειται για μια εντελή διαδικασία δημοκρατίας, που έχει, δηλαδή, έναν τελικό σκοπό, ένα όραμα το οποίο διαπερνά τον τρόπο σε κάθε στιγμή και εμπνέει ήδη πάντοτε όλες τις φάσεις της. Δεν τελειώνουν όλα με το πρώτο εμπόδιο, αλλά και κάθε τέτοιο είναι πλήρους σημασίας. Ούτε είναι αντιφατικό να προχωρά ο Ζάεφ στο επόμενο στάδιο θεωρώντας ότι πήρε την έγκριση των ενεργών πολιτών μέσα σε συνθήκες μεγάλης αποχής. Συνεπώς, η διαδικασία θα έπρεπε να αναγνωρίζει τα διακινούμενα μηνύματα και σημασίες και να τα ενσωματώνει στη συλλογική διαβούλευση.

Αλλωστε η ισορροπία της λύσης δεν οφείλεται σε μια ανέφικτη εξίσωση ισχύος μεταξύ των δύο κρατών, ούτε σε μια αφηρημένη εφαρμογή των αξιών του διεθνούς δικαίου. Η ισορροπία έγκειται στην αναγνώριση του δυσεπίλυτου ενός προβλήματος σύγκρουσης ταυτοτήτων, σε μια εποχή «αναστροφής των αισθημάτων» προς κατευθύνσεις απομονωτισμού, εθνικού εγωισμού, ανύψωσης συνόρων και φραχτών.

Μια συμφωνία ισορροπίας δεν διεγείρει τα πλήθη, τα δε κινήματα των ημερών μας είναι εθνικιστικά. Πόσες και ποιες εγγυήσεις θεσμικές μπορούν να υπάρξουν ώστε ένας λαός ή μία κοινότητα να εμπιστευθούν τον «αντίδικό» τους; Ποια μοντέλα διαπραγμάτευσης μπορούν να επιλύσουν σε τόσο σύντομο χρόνο τραύματα δεκαετιών; Αλλος ο χρόνος των πολιτισμών και άλλος της πολιτικής. Ο Ζάεφ τα κατάφερε να δώσει χώρο να κινηθούν οι δι-εθνικές δυνάμεις και η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει με πρακτικές κινήσεις περαιτέρω καλής θέλησης.

* Eπιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, διδάσκων ΕΑΠ

   

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Συμφωνία των Πρεσπών και η Μικρασιατική Καταστροφή των Ιερών Μυώπων και Τυφλών
Η τραγωδία της Μικρασιατικής καταστροφής του 1922 «σημάδεψε» με τρόπο καταλυτικά αρνητικό την πορεία του Ελληνισμού,- είναι βέβαια ξεχωριστή συζήτηση η ορθότητα επιλογής της Μικρασιατικής εκστρατείας-,...
Η Συμφωνία των Πρεσπών και η Μικρασιατική Καταστροφή των Ιερών Μυώπων και Τυφλών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ζάεφ έχασε το «στοίχημα» της συμμετοχής
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και το ποσοστό της συμμετοχής εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τόσο την περίεργη στάση της αντιπολίτευσης στην ΠΓΔΜ όσο και το επίμονο «όχι» του προέδρου Ιβάνοφ. Εξηγούν και το τεράστιο...
Ο Ζάεφ έχασε το «στοίχημα» της συμμετοχής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακεδονικό: μια ανέλπιστη ελληνική νίκη
Η φόρμουλα λύσης στο Μακεδονικό ήταν ανέλπιστη. Η διπλωματική αυτή επιτυχία της Ελλάδας ξεπέρασε κάθε ρεαλιστική ελληνική προσδοκία. Κατόρθωσε το ακατόρθωτο, όχι μόνο την αλλαγή του ονόματος, αλλά και την...
Μακεδονικό: μια ανέλπιστη ελληνική νίκη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι διεθνείς συσχετισμοί λειτουργούν πολύ ασφυκτικά
Oι δύσκολες αποφάσεις, οι χειρισμοί στις απαιτητικές συγκυρίες, η υπεράσπιση των επιλογών που έρχονται σε άμεση ρήξη με πολλούς, η διασύνδεση παρόντος και μέλλοντος με όρους προωθητικούς, ο έλεγχος των...
Οι διεθνείς συσχετισμοί λειτουργούν πολύ ασφυκτικά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ρόλος των νομικών στο Μακεδονικό
Μόνη η υπογραφή διεθνούς συμβάσεως προ της κύρωσής της και της θέσης της σε ισχύ σύμφωνα με τις διατάξεις της ουδόλως δεσμεύει τα μέρη, ούτε δημιουργεί διεθνή ευθύνη σε περίπτωση μη τήρησης των συμφωνηθέντων....
Ο ρόλος των νομικών στο Μακεδονικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αθήνα - Σκόπια σε είκοσι οκτώ χρόνια
Πρώτη φορά, λοιπόν, με την πρώτη στην ιστορία επίσκεψη Ελληνα πρωθυπουργού στα Σκόπια, αναδεικνύεται ο ηγετικός ρόλος της Ελλάδας στα Βαλκάνια. Αναμφισβήτητα, η επίσκεψη Τσίπρα στα Σκόπια αποτελεί ελπιδοφόρο...
Αθήνα - Σκόπια σε είκοσι οκτώ χρόνια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας