Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι αγορές βλάπτουν σοβαρά τη δημοκρατία
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι αγορές βλάπτουν σοβαρά τη δημοκρατία

  • A-
  • A+

Τι αποτυπώνεται με τον όρο «αγορές» σήμερα; Σε αντίθεση με την αρχαιότητα όπου αποτελούσε τη μήτρα της δημοκρατίας, σηματοδοτεί την κυριαρχία της «οικονομίας» επί της «πολιτικής», την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού επί της δημοκρατίας. Αρκεί κανείς να αντιληφθεί ότι το παγκόσμιο χρέος είναι κατά πολύ μεγαλύτερο του παγκόσμιου ΑΕΠ και οι προϋπολογισμοί πολυεθνικών κολοσσών μεγαλύτεροι των αντίστοιχων αρκετών εθνικών κρατών. Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι η υπερεξουσία των αγορών θα οδηγεί την ανθρώπινη κοινωνία σε κρίσεις.

Ποια είναι τα αίτια της οικονομικής κρίσης; Η ανεξέλεγκτη λειτουργία των αγορών του καπιταλισμού-καζίνο οδηγεί ελάχιστους, «επενδυτές», στην υψηλή κερδοφορία και τους πολλούς στο οικονομικό και κοινωνικό περιθώριο. Οι πολλοί, με την εκλογική συμπεριφορά τους, επαναφέρουν από το πολιτικό περιθώριο τις δυνάμεις εκείνες που οδήγησαν την ανθρωπότητα σε ολοκαυτώματα κι αυτή είναι μια ψήφος αντίδρασης που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη δυναμική στο πλαίσιο της λεγόμενης στρατηγικής της εθνικής αναδίπλωσης.

Τραγική αντίφαση! Οι δυνάμεις του οικονομικού ολοκληρωτισμού, λόγω της υπερεθνικής ισχύος που διαθέτουν, οδηγούν σημαντικά τμήματα της κοινωνίας στην οικονομική εξαθλίωση και στη συνέχεια οι δυνάμεις του ακροδεξιού λαϊκισμού -πιστοί υπηρέτες των αγορών- ως εκφραστές της κοινωνικής αντίδρασης καταγγέλλουν την αντιδημοκρατική λειτουργία των υπερεθνικών οργανισμών που «χορεύουν» στον ρυθμό που οι αγορές καθορίζουν.

Είναι όμως ο φασισμός το αντίθετο της αναλγησίας των αγορών; Η Ιστορία έχει αποδείξει ότι περισσότερο συνεταιράκια υπήρξαν, καθώς αλληλοτροφοδοτούνται διαχρονικά. Κι ο φασισμός σήμερα δεν θα «φορά» το χιτλερικό μουστάκι, αλλά κάτι πιο κομψό και σύγχρονο ώστε να γίνεται αρεστός. Ωστόσο θα αναπαράγει τη ρητορική του μίσους, δείχνοντας πάντα ως εχθρό τον «αδύναμο», πρόσφυγα, οροθετικό, ομοφυλόφιλο, τοξικομανή, «διαφορετικό» από τον ανθρωπότυπο που θέλει να επιβάλει. Γιατί πάντα ο εχθρός για τη νεοφασιστική προπαγάνδα θα είναι το διαφορετικό, η βαθιά ανθρωποκεντρική παιδεία, το ελεύθερο πνεύμα, η δημοκρατία.

Ο νεοφασίστας δεν θα χαιρετά χιτλερικά, θα βρει άλλους να το πράξουν αντί για αυτόν. Θα καταγγέλλει τον νεοναζισμό, αλλά παράλληλα και την άκρα Αριστερά, στην οποία θα εντάσσει ό,τι του χαλάει το αφήγημά του προωθώντας τη θεωρία των δύο άκρων. Θα αναζητά όμως μια «σοβαρή Χρυσή Αυγή» ως συμπλήρωμα, για να σχηματίσει κυβέρνηση και να επιβάλει την πολιτική του. Πολιτική απέναντι στους πρόσφυγες που οι πολιτικές του δημιούργησαν και στον κόσμο της εργασίας που θα τον οδηγήσει στο 12ωρο, στην περαιτέρω εργασιακή ελαστικοποίηση και στη μισθολογική ένδεια στο όνομα της ανταγωνιστικότητας. Και όταν ο κόσμος της εργασίας αντιδράσει και δεν πειστεί ότι για όλα φταίει ο «άλλος», τότε θα αντιληφθεί την πραγματικότητα.

Ποιος όμως γεννά τον νεοφασισμό; Είναι η φτώχεια, η αίσθηση της αδικίας, η γνώση ότι τα υπερεθνικά κέντρα αποφασίζουν για τους πολίτες χωρίς αυτούς, η έλλειψη παιδείας, η αναζήτηση υπερήφανων συμβόλων που οδηγούν στην εθνική αναδίπλωση, είναι πρωτίστως η γενίκευση. Αυτό το «όλοι ίδιοι είναι». Γιατί ακόμη και στην αστικού τύπου κοινοβουλευτική δημοκρατία, αν υποθέσουμε ότι όλοι ίδιοι είναι, τότε τι απομένει; Κάτι που προέρχεται εκτός των ορίων της κι αυτός είναι ο φασισμός.

Υπάρχει προοδευτική απάντηση σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης; Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι εχθρός, είναι εξέλιξη. Ο νεοφιλελευθερισμός και η παγκόσμια οικονομία του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού-καζίνο είναι ο εχθρός που οξύνει τις ανισότητες μεταξύ ηπείρων και χωρών, αλλά και στο εσωτερικό των κοινωνιών. Η «οικονομία», ιδιαίτερα αυτή του χρηματιστηριακού κεφαλαίου, κινείται σε παγκόσμια κλίμακα, ενώ η «πολιτική» κυρίως σε εθνική. Η απάντηση απέναντι στον εχθρό είναι μόνο η δημοκρατία και ιδιαίτερα στο πλαίσιο των υπερεθνικών κέντρων λήψης αποφάσεων.

Αν λοιπόν η παγκοσμιοποιημένη παντοκρατορία του χρηματοπιστωτικού συστήματος γεννά το πρόβλημα, η διεθνοποιημένη δημοκρατία αποτελεί τη λύση. Στην Ε.Ε. μπορεί να γίνει η αρχή, εν όψει ευρωεκλογών, μέσω μιας πλατιάς δημοκρατικής, αριστερής και προοδευτικής συμμαχίας απέναντι στις δυνάμεις του νεοφιλελευθερισμού και του φασισμού, όπως εκφράζονται και από μια νέου τύπου Δεξιά, τμήμα του ΕΛΚ.

Μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο; Ο κόσμος θα αλλάξει έτσι κι αλλιώς. Δεν αποτελούμε προϋπόθεση αλλαγής. Την κατεύθυνση των αλλαγών μπορούμε να επηρεάσουμε κι αξίζει να παλέψουμε για αυτό.

* καθηγητής φιλόλογος, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Νίκη ΣΥΡΙΖΑ με στρατηγικό βάθος για τη Δημοκρατία
Το κέρδος του χρόνου από τη συμφωνία της Μάλτας, εκτός από τη μείωση του χρέους, δημιουργεί και μία σημαντική προϋπόθεση να αρχίσει ο ΣΥΡΙΖΑ να παίρνει την εξουσία και να κυβερνά στρατηγικά, αποδυναμώνοντας...
Νίκη ΣΥΡΙΖΑ με στρατηγικό βάθος για τη Δημοκρατία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πρόκληση της ανάπτυξης – Αρχές και ερωτήματα
Μπορούμε να έχουμε έναν κόσμο με κοινή ευημερία. Τα λάθη και οι επιτυχίες του παρελθόντος μάς δείχνουν ένα σύνολο αρχών γύρω από τις οποίες οι πολιτικές αυτές θα μπορούσαν να κωδικοποιηθούν σε εθνικά...
Η πρόκληση της ανάπτυξης – Αρχές και ερωτήματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νομιμοποίηση εκ νέου του κράτους και της πολιτικής
Ο ελληνικός λαός έδειξε μεγάλη γενναιότητα τα δύσκολα αυτά χρόνια και οφείλουμε να αποκαταστήσουμε το κράτος και την πολιτική στη συνείδησή του. Αυτό θα γίνει μόνο αν ανακάμψει γρήγορα η πατρίδα μας οικονομικά...
Νομιμοποίηση εκ νέου του κράτους και της πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θα βάλει το τρίτο Μνημόνιο τέλος στα Μνημόνια;
Είναι έτοιμη η κυβέρνηση να καταθέσει έναν εθνικό οδικό χάρτη εξόδου από την κρίση; Να αποδεχτεί αποφάσεις για το χρέος που μέχρι πρότινος απέρριπτε; Να εφαρμόσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις; Αν είναι έτοιμη...
Θα βάλει το τρίτο Μνημόνιο τέλος στα Μνημόνια;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινωνική λύση για «κόκκινα» δάνεια και πλειστηριασμούς
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δεσμευτεί για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, τη νέα σεισάχθεια, που είναι η θεσμοθέτηση και εφαρμογή ενός απλού, αποτελεσματικού, διαφανούς και κοινωνικά δίκαιου προγράμματος ρύθμισης των...
Κοινωνική λύση για «κόκκινα» δάνεια και πλειστηριασμούς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διολισθαίνει η ελληνική οικονομία μέσα στην Ε.Ε.
Ενώ πλησιάζει η ημέρα των ευρωεκλογών ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και ο πρωθυπουργός, αντί να επικεντρώνουν τις ομιλίες τους στα προβλήματα της χώρας μέσα στην Ε.Ε., αλληλοκατηγορούνται μέσα στη...
Διολισθαίνει η ελληνική οικονομία μέσα στην Ε.Ε.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας