Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κρίσιμο διακύβευμα για τις ευρωεκλογές
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κρίσιμο διακύβευμα για τις ευρωεκλογές

  • A-
  • A+

Εχουμε ήδη μπει σε προεκλογικό ευρωπαϊκό κλίμα. Οι ομιλίες του Γιούνκερ, του Ελληνα πρωθυπουργού και άλλων στο Στρασβούργο, του Σουλτς και του Σόιμπλε στο γερμανικό Κοινοβούλιο, έθεσαν μέρος της ατζέντας των θεμάτων που θα κυριαρχήσουν την ερχόμενη περίοδο. Εχει μεγάλη σημασία για όλα τα κράτη-μέλη να υπάρξει ουσιαστικός δημόσιος διάλογος.

Ενας διάλογος που στόχο θα έχει να γίνει απολύτως κατανοητό και στον τελευταίο Ευρωπαίο πολίτη ποιο είναι το ευρωπαϊκό διακύβευμα των επικείμενων εκλογών. Και αυτό, γιατί προφανώς μόνον όταν μια κοινωνία συνειδητοποιήσει τα πραγματικά προβλήματα, τότε και μόνον τότε η άποψη που εν τέλει θα εκφράσει θα είναι στέρεη και αποτελεσματική.

Βέβαια, τα προβλήματα δεν θα τεθούν με τον ίδιο τρόπο από τις διάφορες πολιτικές ομάδες. Αλλη η ατζέντα των Συντηρητικών και άλλη αυτή των Σοσιαλιστών και της Αριστεράς. Οι διαφορές ήδη διαφαίνονται με μια προσπάθεια δημιουργίας, τουλάχιστον στο θέμα του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, ενός «δημοκρατικού» μετώπου κατά της ορμπανοποίησης της Ευρώπης. Θα πετύχει;

Πολύς λόγος γίνεται εδώ και καιρό για την κρίση που περνά η Ευρώπη. Μια κρίση που πολλές φορές απειλεί την ύπαρξή της και πάντως οπωσδήποτε τη συνοχή της. Κρίση οικονομίας και κρίση δημοκρατίας. Η οικονομική κρίση που προφανώς διαφοροποιείται τόσο ως προς το είδος, τα αίτια και τις συνέπειες από χώρα σε χώρα, είναι η βάση στην οποία εξυφαίνεται ένα επικίνδυνο σκηνικό που πολλές φορές παραπέμπει σε άλλες εποχές (Βαϊμάρη).

Οι ιστορικές αναλογίες, βέβαια, στις αναλύσεις που γίνονται δεν είναι πάντοτε ό,τι καλύτερο για να εξηγήσουμε τα τωρινά φαινόμενα, διότι τα δεδομένα αλλάζουν από εποχή σε εποχή και από χώρα σε χώρα. Ομως εδώ υπάρχει κάτι κοινό στις δύο εποχές: οι εκάστοτε οικονομικές κρίσεις, ίδιο γνώρισμα του κυρίαρχου καπιταλιστικού συστήματος, βρίσκουν τις λύσεις τους σχεδόν πάντοτε με δυσβάσταχτα μέτρα, που πλήττουν κυρίως τους οικονομικά ασθενέστερους πολίτες και όχι άλλες κοινωνικές τάξεις. Ποτέ οι έχοντες την εξουσία και την ευθύνη για τις λύσεις δεν σκέφτηκαν ηπιότερα μέτρα ή έστω άλλους τρόπους αντιμετώπισης εκτός από τους «οικονομικά ορθόδοξους».

Ετσι, λοιπόν, και τότε και τώρα τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα βλέπουν τη ζωή τους να υποβαθμίζεται δυσανάλογα πολύ σε σχέση με άλλες κοινωνικές τάξεις και περιθωριοποιούνται. Η απομάκρυνσή τους δε, τα τελευταία χρόνια, από πολιτικές δυνάμεις που μέχρι τώρα τους εξέφραζαν, όπως η Σοσιαλδημοκρατία και η Αριστερά, έχει κύρια αιτία το γεγονός πως η πρώτη, χρόνια τώρα στην εξουσία, ξέχασε το ιδεολογικό της περιεχόμενο και πολύ συχνά ταυτίστηκε άκριτα με τους νόμους της αγοράς και με νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Ετσι τα κοινωνικά αυτά στρώματα έχασαν την πολιτική τους αναφορά.

Εκτός από την οικονομική παράμετρο υπάρχει και η θεσμική. Από καιρό συζητείται στην Ευρωπαϊκή Ενωση πως το ηγετικό οικοδόμημά της έχει αποξενωθεί από τη βάση, τους λαούς και τα κράτη-μέλη. Εχει δηλαδή δημιουργηθεί ένα θεσμοτεχνοκρατικό οικοδόμημα, απίστευτα γραφειοκρατικό, που καλείται να λαμβάνει σημαντικές αποφάσεις χωρίς την ουσιαστική γνώση της πραγματικότητας. Η γνώση και στη συνέχεια η κατανόηση για τον τρόπο λειτουργίας των θεσμών και του περιεχομένου τους δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο, αφού η Ευρωπαϊκή Ενωση αποτελείται από λαούς με διαφορετικές πολιτικές και πολιτισμικές κουλτούρες, άλλες οικονομικές δυναμικές. Με άλλα λόγια, για να επιτευχθεί μια ευρωπαϊκή ώσμωση προς όφελος όλων, απαιτείται μια επίμονη και χρονοβόρα διαδικασία, τόσο των ευρωπαϊκών θεσμών όσο και των κρατών-μελών. Βέβαιο είναι πως εξ αρχής δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή προς την κατεύθυνση αυτή. Τα προβλήματα υπήρχαν ήδη μεταξύ Βορρά και Νότου, πολλαπλασιάστηκαν δε με την τελευταία διεύρυνση.

Η Ελλάδα, ειδικότερα, αποτέλεσε, ως η «ασθενέστερη» χώρα του Νότου, το κατ’ εξοχήν θύμα μιας σκληρής ευρωπαϊκής πολιτικής. Ταυτόχρονα όμως υπήρξε και μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες που όρθωσε έναν έντονα κριτικό λόγο, προσπαθώντας, με όσα λίγα εργαλεία διέθετε και διαθέτει, να αντισταθμίσει την πολιτική λιτότητας και την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους και των αποδοχών. Μια τέτοια αλλαγή, για να μπορέσει να γίνει πράγματι πράξη, πρέπει να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη, δηλαδή να αποτελέσει την απαρχή μιας άλλης οπτικής από τις ηγέτιδες δυνάμεις και, ακόμη δυσκολότερα, μιας αλλαγής των ευρωπαϊκών κοινωνικοπολιτικών συσχετισμών.

Εκτός λοιπόν από τα βασικά προβλήματα (οικονομική κρίση, προσφυγικό, ασφάλεια, ξενοφοβία, σταδιακή κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους), πρέπει, συνεπώς, να αναγνωρίσουμε ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα: το έλλειμμα δημοκρατίας που εξελίσσεται σε έλλειμμα νομιμοποίησης καίριων πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Επείγει η Ευρώπη και οι ηγέτιδες δυνάμεις της να έχουν τη βούληση να δουν το πρόβλημα, να το κατανοήσουν και να θέλουν να το επιλύσουν. Γιατί μια ελλειμματική Ευρώπη, αποξενωμένη από τους λαούς της δεν μπορεί να ανταποκριθεί στα καυτά θέματα που ζητούν τη λύση τους χθες. Δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, υπαίτιος και αυτός για τη γένεση των λαϊκισμών και όλων των υπόλοιπων δεινών που ζούμε τελευταία.

Η Ευρώπη ή θα είναι δημοκρατική και ανοιχτή στους λαούς που τη συναπαρτίζουν ή «δεν θα υπάρξει». Γιατί σε αντίθετη περίπτωση, δεν θα μπορούμε πια εύκολα να ενοχοποιούμε όλους όσους ψηφίζουν ως «λαϊκιστές». Οι αιτίες είναι γνωστές και προφανώς βρισκόμαστε ήδη στο παραπέντε, αν όχι στο και πέντε.

Η κοινωνική συνοχή δυστυχώς δεν προκύπτει από ευχολόγια, αναφορές στις αρχές της Γαλλικής Επανάστασης και ωραίες διακηρύξεις. Η κοινωνική συνοχή προκύπτει από βούληση κατανόησης και από διάθεση ριζικής αλλαγής. Και αυτό βέβαια μπορούν να το πετύχουν μόνον οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι πολίτες, όταν στις ερχόμενες εκλογές επιλέξουν να στείλουν στους ευρωπαϊκούς θεσμούς όλες τις πολιτικές εκείνες δυνάμεις που ενστερνίζονται τα παραπάνω, και δεν είναι άλλες από τα σοσιαλδημοκρατικά, σοσιαλιστικά και αριστερά κόμματα, τα οποία, αν και στην παρούσα φάση έχουν χάσει σημαντικό μέρος του εκλογικού τους σώματος, μέσα από τις σωστές συνεργασίες μπορούν να αγωνιστούν για τη δημοκρατική Ευρώπη.

Θέλουμε μια υποθηκευμένη Ευρώπη, μια Ευρώπη σε ομηρία, διχασμένη και ξενοφοβική; Ή αγωνιζόμαστε για μια ανοιχτή και δημοκρατική Ευρώπη; Οι εκλογές τον Μάιο του 2019 θα δώσουν την απάντηση.

* πρώην αντιπεριφερειάρχης Αττικής

   

ΑΠΟΨΕΙΣ
1959, 1989, 2019
Τριάντα χρόνια αργότερα, το 2019, είναι ομολογουμένως μια εξαιρετικά κρίσιμη χρονιά για τους Ελληνες αριστερούς. Εχοντας ομολογήσει ότι το 2015 -όταν επικράτησε στις εκλογές- είχε αυταπάτες, ο ΣΥΡΙΖΑ εισέπραξε...
1959, 1989, 2019
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκληρή αντιπαράθεση για τις κορυφαίες θέσεις στην Ε.Ε.
Το ενδεχόμενο να φτάσει η Ε.Ε. μετά τις ευρωεκλογές σε πολιτική κρίση και να εμφανιστεί κάποια στιγμή ως από μηχανής θεά η Ανγκελα Μέρκελ, προσφερόμενη να εγκαταλείψει το Βερολίνο χάριν των Βρυξελλών, δεν...
Σκληρή αντιπαράθεση για τις κορυφαίες θέσεις στην Ε.Ε.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μπολσονάρο: η συντηρητική ολιγαρχία ανακτά την εξουσία
Ενα από τα πιο κωμικοτραγικά στοιχεία της προεκλογικής εκστρατείας ήταν η διαρκής αναφορά του Μπολσονάρο στο ότι η Αριστερά θέλει να διδάξει στα παιδιά την ομοφυλοφιλία και να τα ενθαρρύνει να αλλάξουν φύλο....
Μπολσονάρο: η συντηρητική ολιγαρχία ανακτά την εξουσία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί η Τερέζα Μέι κάνει εκλογές
Η Βρετανίδα πρωθυπουργός βλέπει τους Εργατικούς διαιρεμένους και αποδυναμωμένους ύστερα από το στρατηγικό λάθος της υποστήριξης της παραμονής στην αμαρτωλή Ε.Ε. και θέλει να αρπάξει την ευκαιρία να καταστεί...
Γιατί η Τερέζα Μέι κάνει εκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το όραμα για την Ευρώπη
Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι από τη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης απουσιάζουν οι αναφορές στην πανευρωπαϊκή συνεργασία, που ήταν το όραμα των πρωτεργατών της Ευρωπαϊκής Ιδέας, πριν από διακόσια χρόνια και...
Το όραμα για την Ευρώπη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ρήξη με τις ολιγαρχικές αντιλήψεις
Για τη γενικευμένη χρεοκοπία ευθύνεται κυρίως το κομματοκρατικό ολιγαρχικό σύστημα και συνεπώς αυτό πρέπει να εκδημοκρατιστεί. Η αλλαγή πρέπει να είναι ριζική σε θεσμούς, δομές, νόμους, Σύνταγμα. Οσο δεν...
Ρήξη με τις ολιγαρχικές αντιλήψεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας