Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι τρεις παγκόσμιες κρίσεις και η ανάπτυξη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι τρεις παγκόσμιες κρίσεις και η ανάπτυξη

  • A-
  • A+

Ολες οι ανθρώπινες κοινωνίες πρέπει να διαχειριστούν, για να σχεδιάσουν το μέλλον τους, τρεις παγκόσμιες κρίσεις: την καλπάζουσα κλιματική αλλαγή και τις επιμέρους εκρηκτικές καταστάσεις που αφορούν την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα φυσικών πόρων, την κρίση του διεθνούς τραπεζικού συστήματος και τη βεβαιότητα μιας νέας κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού αλλά και του παραγωγικού συστήματος, την προσφυγική κρίση που είναι αποτέλεσμα πολέμων αλλά και της αποτυχίας της παγκοσμιοποίησης και των συσσωρευόμενων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Ο δρόμος προς το μέλλον δεν είναι ανοιχτός, δεν θα χαραχθεί με τη νομοτελειακή συσσώρευση παραγωγικού δυναμικού και πλούτου, δεν περνάει από τη συνέχιση της παγκοσμιοποίησης, αλλά από τη δυνατότητα των εθνικών κοινωνιών να οργανώσουν την άμυνά τους απέναντι σε αυτές τις κρίσεις, να εξασφαλίσουν δηλαδή με νέες πολιτικές τη δυνατότητα των πληθυσμών, των γηγενών και των μεταναστών ή προσφύγων, να ζήσουν αξιοπρεπώς, να αποφύγουν συνειδητά και συστηματικά την έκρηξη της φτώχειας, των ανισοτήτων και της βίας.

Η απάντηση της Δεξιάς στην Ευρώπη σε αυτές τις κρίσεις είναι πλέον διαμορφωμένη. Η πολύμορφη βία απέναντι στους πρόσφυγες αποτελεί προγραμματική συμφωνία κρατών και κομμάτων σχεδόν παντού. Ο Ορμπαν έκανε την εξής αποκαλυπτική δήλωση: «Οι κοινωνίες που βασίζονται στη φιλελεύθερη δημοκρατία θα είναι πιθανόν ανίκανες να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους κατά τις επόμενες δεκαετίες». Η αυταρχικότητα και η καταστολή των κοινωνικών αγώνων είναι επομένως απαραίτητα εργαλεία της παγκοσμιοποίησης υπό το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, ιδιαίτερα σε περίπτωση μιας νέας κρίσης αυτού του συστήματος.

Ο Μακρόν στη Γαλλία έδιωξε τον υπουργό Περιβάλλοντος Νικολά Ιλό, αρνούμενος να πάρει στα σοβαρά την υλοποίηση αναγκαίων περιβαλλοντικών πολιτικών, την ίδια στιγμή που εντείνει τις αντεργατικές του επιθέσεις. Οπως εξηγεί η Ναόμι Κλάιν(1), οι ελίτ στον σημερινό κόσμο δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή, γιατί αρνούνται να ανατρέψουν το πρότυπο πολιτικών που υλοποιούν συνολικά.

Η Νέα Δημοκρατία του Κ. Μητσοτάκη προσαρμόζεται σε αυτή την ευρωπαϊκή τάση. Η μετατόπιση προς την Ακροδεξιά, η επιβεβαίωση της αντεργατικής και αντικοινωνικής πολιτικής, η αντι-φορολογική δημαγωγία δεν επιδιώκουν τίποτε άλλο από την υποστήριξη μιας πολυδιάστατης και εν πολλοίς παρασιτικής άρχουσας τάξης, διατηρώντας τη συμμαχία με μεσαία στρώματα και αδρανοποιώντας τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού. Αυτό είναι το νόημα της ευθυγράμμισης με τις συνταγές του ΔΝΤ, που είχαν ήδη οδηγήσει στην όξυνση της οικονομικής κρίσης.

Η υποστήριξη του κόσμου της εργασίας, σε συνδυασμό με τη σταδιακή μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων σε επαγγελματίες και αγρότες, αλλά και σε επιχειρήσεις, είναι κυβερνητικές πολιτικές προς την αντίθετη κατεύθυνση, την ίδια στιγμή όμως που η αναμονή πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων στην οικονομία και εισροής ξένων επενδύσεων, είναι μια αβέβαιη προοπτική. Η αποκατάσταση του ελέγχου επί των δημοσίων οικονομικών και σε κάποιο βαθμό επί της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας, δεν σημαίνει αποκατάσταση του ελέγχου της οικονομίας, κυρίως εν όψει νέων αναταραχών στον παγκόσμιο χώρο.

Χωρίς να αρνηθούμε την ανάγκη της εξωστρέφειας και τον ρόλο μιας υγιούς και νόμιμης επιχειρηματικότητας, πρέπει να σχεδιάσουμε την εσωστρεφή τοπική ανάπτυξη, η οποία θα είναι ενισχυτική της εθνικής ανάπτυξης, αλλά και θα διαμορφώσει παραγωγικές δικτυώσεις με αμυντικό ρόλο στην περίπτωση αλλαγής της διεθνούς συγκυρίας, μια εσωτερική παραγωγική δομή για την προστασία του εργαζόμενου πληθυσμού.

Απέναντι σε συστημικές τράπεζες που παλεύουν να διατηρήσουν την κερδοφορία τους έπειτα από ένα πλήθος παρανομιών και αποτυχημένων επιλογών, αγνοώντας σταθερά την παραγωγική οικονομία, είναι αναγκαίο και εφικτό να αναπτυχθούν, σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο, συμπληρωματικά μέσα πληρωμής τα οποία θα επιτρέψουν τη χρηματοδότηση υποδομών, για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών κινδύνων αλλά και για την εξασφάλιση κοινωνικών και δημόσιων υπηρεσιών. Αυτές οι δαπάνες με τη σειρά τους θα δημιουργήσουν ζήτηση για τοπικά προϊόντα και απασχόληση, ακόμα και για μικρούς πληθυσμούς μεταναστών και προσφύγων.

Οι τρεις παγκόσμιες κρίσεις πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και σχεδιάζουμε το μέλλον. Να στραφούμε άμεσα στην κάλυψη των αναγκών των πολλών, των ανθρώπων της εργασίας και της παραγωγής, απέναντι στα σημερινά κοινωνικά προβλήματα, αλλά και απέναντι σε κινδύνους τους οποίους γνωρίζουμε από τώρα. Ενας τέτοιος προσανατολισμός δεν θα αναιρέσει τις συμφωνημένες υποχρεώσεις για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους, αλλά, αντίθετα, θα επιτρέψει την ευκολότερη αντιμετώπισή τους. Θα αποτελέσει μια παραδειγματική αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου που μόνο η Αριστερά μπορεί να σκεφτεί και να υλοποιήσει.

(1) Ναόμι Κλάιν, «Αυτό αλλάζει τα πάντα»

* οικονομολόγος

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τέλος πλέον τα φθηνά δανεικά
Δυστυχώς τα μέτρα που επιλέχθηκαν με τα μνημόνια δεν ήταν τα καλύτερα. Θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να είχαμε δραστική μείωση κράτους και πολύ λιγότερη επιβάρυνση του ιδιωτικού τομέα. Η κυβέρνηση του κ....
Τέλος πλέον τα φθηνά δανεικά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μακρύς ο «δρόμος» για την επάνοδο της οικονομίας στο 2009
Στο τέλος του προηγούμενου άρθρου μας στην «Εφ.Συν.» αναφέραμε ότι «η αναμενόμενη ανάκαμψη της οικονομίας το 2018, αν πραγματοποιηθεί, δεν δικαιολογεί κανέναν πανηγυρισμό και, με δημόσιο χρέος ίσο με το 179,8%...
Μακρύς ο «δρόμος» για την επάνοδο της οικονομίας στο 2009
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το τέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης
Καθώς συμπληρώνονται 60 χρόνια από τη Συνθήκη της Ρώμης, η ατμόσφαιρα θυμίζει περισσότερο επικήδειο παρά πανηγυρικό. Η σκιά του Brexit πέφτει βαριά πάνω από την Ευρωπαϊκή Ενωση των 27, πλέον, κρατών-μελών, ενώ...
Το τέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γερμανική «πρόκληση»
Η κρίση άλλαξε πολλά από αυτά αλλά επέφερε και ακόμη μια ουσιαστική μεταβολή: ανέδειξε τη Γερμανία πρώτη ευρωπαϊκή δύναμη σε βαθμό τέτοιο ώστε να απορρυθμιστούν οι παραδοσιακές ισορροπίες στην Ευρώπη,...
Γερμανική «πρόκληση»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το μετέωρο βήμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης
Οι κραυγαλέες αδυναμίες και τα τεράστια πολιτικά κενά της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ως προς την αντιμετώπιση των σημαντικότερων παρενεργειών της οικονομικής κρίσης, αποτέλεσαν το έναυσμα για έναν ευρύτατο και...
Το μετέωρο βήμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Αγαπητή Βρετανία…»
Μείνε στην ίδια Ε.Ε. που συνέτριψε την “αθηναϊκή άνοιξη” και έγινε περισσότερο απεχθής από ποτέ… Δεν θα αποδράσεις από την Ε.Ε. αλλά, αντιθέτως, το Brexit θα σε “δέσει” με μια Ευρώπη περισσότερο άσχημη,...
«Αγαπητή Βρετανία…»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας