Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα διακυβεύματα για την Ευρώπη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα διακυβεύματα για την Ευρώπη

  • A-
  • A+

Βιώνουμε σήμερα στην Ευρώπη ένα επικίνδυνο παράδοξο. Από τη μια, χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ άλλοτε το κοινό εγχείρημα που οραματίστηκαν μετά την υλική και πνευματική καταστροφή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οι ιδρυτές πατέρες. Ειρήνη, δημοκρατία, αλληλεγγύη, κοινωνική συνοχή, ευημερία.

Ομως, την ίδια στιγμή διαπιστώνουμε ότι σε πολλές χώρες της Ε.Ε., η ξενοφοβία, ο ρατσισμός, ο κοινωνικός αποκλεισμός, οι ιδέες της Ακροδεξιάς όχι μόνο δεν έχουν εκλείψει, αλλά γίνονται πόλος πολιτικής και κοινωνικής έλξης σε χώρες που είτε πρωταγωνίστησαν στο ευρωπαϊκό εγχείρημα είτε εντάχθηκαν αργότερα στην κοινή προσπάθεια.

Τείνουν, σε τελευταία ανάλυση, να υπονομεύσουν την πορεία που προηγήθηκε. Στρέφουν την Ευρώπη προς γενικευμένη αστάθεια, προς την ατραπό των φρακτών και των συρματοπλεγμάτων.

Των εθνικισμών και της απόρριψης του Αλλου. Μια Ευρώπη θλιβερά οικεία: την Ευρώπη της φυλετικής καθαρότητας, του δικαίου του ισχύος και της αδιαλλαξίας.

Οι λάθος απαντήσεις δεν δυσκολεύουν απλώς το σήμερα, καθιστούν αδύνατο το αύριο της Ε.Ε. Το γεγονός ότι σήμερα, για παράδειγμα, πολλές χώρες επιλέγουν την εθνική περιχαράκωση με αφορμή το μεταναστευτικό (και όχι μόνο), δικαιώνει τον Ζακ Ντελόρ και την άποψη ότι, τότε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, της διεύρυνσης έπρεπε να είχε προηγηθεί η εμβάθυνση των θεσμών της Ευρώπης.

Σήμερα η Ε.Ε. πληρώνει το υψηλό τίμημα εκείνης της λάθος απόφασης. Πληρώνει την επιλογή της διακυβερνητικής μεθόδου και όχι της περισσότερης ομοσπονδοποίησης. Πληρώνει ότι απέτυχε να κεφαλαιοποιήσει τις κρίσεις της για να τις υπερβεί και να προχωρήσει. Φυσιολογικά λοιπόν το προσφυγικό/μεταναστευτικό λειτουργεί πλέον σαν «θερμόμετρο» που αποκαλύπτει την κρισιμότητα της κατάστασης.

Η ήπειρος της Γαλλικής Επανάστασης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους πρόνοιας σήμερα μοιάζει να μην έχει το κουράγιο να υπερασπιστεί ακριβώς εκείνες τις αξίες που την έκαναν ξεχωριστή. Τις αξίες που αναζητούν σήμερα στο έδαφός της οι ξεριζωμένοι της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής, χωρών κατεστραμμένων από εμφύλιους, όπως η Συρία, η Υεμένη ή το Αφγανιστάν.

Η Ε.Ε. σήμερα πάσχει, πρώτον, από λειτουργικό έλλειμμα – λειτουργεί με αδιαφάνεια και γραφειοκρατία. Κατά δεύτερον, δεν διαθέτει ένα Νέο Πρόταγμα, ένα νέο προωθητικό σχέδιο για το σήμερα και το αύριο των λαών της.

Ενα ελκυστικό σχέδιο για ειρήνη, δημοκρατία, κοινωνική αλληλεγγύη, εργασία, ασφάλεια. Θεσμοί όπως το Eurogroup, που αποφασίζουν χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση, δεν μπορούν να υπηρετήσουν τέτοιου είδους σχέδιο.

Οπως άλλωστε και αποφάσεις δημοσιονομικών περικοπών που πλήττουν την πολιτική κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής, έναν από τους πυλώνες του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Βρισκόμαστε έτσι πολύ μακριά από τη συνταγματοποίηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, όπως την περιγράφει ένας διανοούμενος, ο Χάμπερμας, πριν από έξι χρόνια, στο δοκίμιό του «Για ένα Σύνταγμα της Ευρώπης».

Διόλου τυχαίο ότι αυτή η πολλαπλά ελλειμματική λειτουργία της Ε.Ε. την έχει αποπροσανατολίσει, μακριά από τα κρίσιμα διακυβεύματα: την αντιμετώπιση της φτώχειας, του κοινωνικού αποκλεισμού, της ανεργίας καθώς και τις απαραίτητες πολιτικές υποδοχής και ένταξης προσφύγων και μεταναστών.

Οι απαντήσεις δεν μπορούν να είναι η μετατροπή των πλοίων σε κρατητήρια προσφύγων (όπως συμφώνησαν πρόσφατα οι υπουργοί Αυστρίας και Ιταλίας), η περιστολή βασικών ελευθεριών ή η εμμονή σε πολιτικές δημοσιονομικών περιορισμών που δημιουργούν οικονομική και κοινωνική ασφυξία, υποσκάπτοντας κοινωνικά και εργασιακά κεκτημένα και υπονομεύοντας κοινωνικές ισορροπίες.

Ο κώδωνας της αφύπνισης έχει σημάνει εδώ και πολύ καιρό και η μειούμενη συμμετοχή των πολιτών στις ευρωεκλογές είναι αποκαλυπτική των αδιεξόδων στο πλαίσιο μιας επικίνδυνης απόρριψης της πολιτικής και μιας απάθειας που θεωρεί σχεδόν δεδομένη, ως αμελητέα, την υπόθεση της ειρήνης.

Στην τελευταία του ομιλία για την Κατάσταση της Ενωσης, πριν από λίγες ημέρες, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ αναφέρθηκε στο 1913 ως τη χρονιά ελπίδας των Ευρωπαίων για «διαρκή ειρήνη», για να «προσγειωθούν» την επόμενη χρονιά στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και το τέλος του «κόσμου της ασφάλειας» και των ισορροπιών, που νοσταλγικά περιγράφει ένας κατ’ επιλογή πολίτης της Ευρώπης, ο Στέφαν Τσβάιχ, στον «Κόσμο τού Χθες». Εκείνο που εκ των υστέρων διαπίστωσαν τόσο ο ίδιος όσο και οι πολίτες, και που υπαινίχθηκε ο Γιούνκερ, είναι ότι οι σπόροι της καταστροφής βρίσκονταν ήδη σε αυτόν τον κόσμο της απατηλής ασφάλειας.

Για να κερδίσουμε λοιπόν σήμερα το επίκαιρο στοίχημα του ιδρυτών πατέρων, Μονέ, Σουμάν, Σπινέλι, Ντε Γκάσπερι, οφείλουμε όλοι μας, όλες οι δυνάμεις του δημοκρατικού φάσματος (με αφορμή τις επερχόμενες ευρωεκλογές), να δώσουμε το «παρών» σε έναν συστηματικό αγώνα διαρκείας για τα «βασικά» - όπως λιτά περιέγραφε ο Ρομπέρ Σουμάν στη διακήρυξή του το 1950: «Η Ευρώπη δεν θα δημιουργηθεί διά μιας, ούτε σε ένα συνολικό οικοδόμημα: θα διαμορφωθεί μέσα από συγκεκριμένα επιτεύγματα που θα δημιουργήσουν πρώτα μια πραγματική αλληλεγγύη».

Μια αλληλεγγύη-οικουμενική αξία, γέφυρα συνεργασίας και συναντίληψης μεταξύ κρατών, ηπείρων, πολιτισμών.

*περιφερειάρχης Αττικής

ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναντίρρητη η ανάγκη αλλαγής στρατηγικών επιλογών στο προσφυγικό
Η κρίση του προσφυγικού αντιμετωπίστηκε με τρόπο που δημιούργησε και άλλες κρίσεις κι έτσι δεν επέλυσε κάτι με τρόπο θετικό, αποτελεσματικό, οριστικό. Με τον τρόπο που τον προηγούμενο καιρό η μία κρίση...
Αναντίρρητη η ανάγκη αλλαγής στρατηγικών επιλογών στο προσφυγικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί Συνθήκης Σένγκεν: η πρόσφατη ευρωπαϊκή παράνοια
Η παρουσίαση των οικονομικών προβλημάτων της χώρας έχει γίνει από αχώνευτους ξένους και από απελπιστικά μέτριους και ανειλικρινείς ντόπιους πολιτικούς. Οι Ελληνες μπορούν ακόμα να τα βάζουν με όλους αλλά και...
Περί Συνθήκης Σένγκεν: η πρόσφατη ευρωπαϊκή παράνοια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα «προσφυγικό μνημόνιο» για την Κεντρική Ευρώπη;
Το ανοιχτό ερώτημα αυτή τη στιγμή είναι πώς η Ευρωπαϊκή Ενωση θα αποφασίσει να διαχειριστεί το προσφυγικό. Θα τολμήσει να αλλάξει ρότα; Ειναι πλέον εμφανές ότι συζητάμε για δύο μόνο στρατηγικές, την πεπατημένη...
Ενα «προσφυγικό μνημόνιο» για την Κεντρική Ευρώπη;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τους σύγχρονους Οδυσσείς
Το προσφυγικό είναι ένα φαινόμενο που πρέπει να αντιμετωπιστεί ολιστικά και συντονισμένα, με συντεταγμένες προσπάθειες όλων των κρατών της Ευρώπης. Με τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου που θα...
Για τους σύγχρονους Οδυσσείς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ευρωπαϊκή αδράνεια και μεταναστευτικές ροές
Από τον 17ο αι. η παγκόσμια πολιτική, οικονομική και πολιτισμική κυριαρχία της Ευρώπης υπήρξε αδιαμφισβήτητη, με αποκορύφωμα τον 19ο αι. όταν οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις επέτειναν την επέκταση της...
Ευρωπαϊκή αδράνεια και μεταναστευτικές ροές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απέραντη φυλακή
Η Ν.Δ. το μόνο που ξέρει είναι η καλλιέργεια φόβου, η απαξία της ανθρώπινης ζωής και οι πρακτικές βιοπολιτικής, σε βάρος των πιο αδύναμων. Και προ του 2015 και σήμερα «ανακαλύπτουν» ότι εισέρχονται στη χώρα...
Απέραντη φυλακή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας