Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Λαμογιανός καπιταλισμός
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Λαμογιανός καπιταλισμός

  • A-
  • A+

Στοιχείο πρώτο, από τη μεταπολεμική ελληνική ιστορία: Πασίγνωστη παραμένει η ρήση παλαιού στελέχους της Αριστεράς, το οποίο, στην πιο κρίσιμη για την Αριστερά ίσως φάση της προδικτατορικής εποχής, είχε δηλώσει: «Θα σας ταράξουμε στη νομιμότητα». Δεν επρόκειτο βέβαια για τυπολατρία ενός αριστερού που αποφάσισε να επιδείξει μια όψιμη νομιμοφροσύνη προς τους θεσμούς του αστικού κράτους, αλλά για συνειδητή και καλοζυγισμένη στρατηγική επιλογή. Ακριβώς επειδή σε τεράστιο βαθμό το μετεμφυλιακό παρακράτος που ανηλεώς καταδίωκε την Αριστερά στηριζόταν στη συστηματική παραβίαση αυτής ακριβώς της -ούτως ή άλλως αυταρχικής- αστικής νομιμότητας, η επίκληση των νόμων από την πλευρά της Αριστεράς ήταν μάλλον το πιο αποτελεσματικό ιδεολογικό όπλο που είχε στη διάθεσή της. Ηταν μια προφανώς αμυντική στρατηγική στάση, που είχε να κάνει βέβαια με το γεγονός ότι σύσσωμη η Αριστερά στη μετεμφυλιακή Ελλάδα βρισκόταν με την πλάτη στον τοίχο. Οι εκτελέσεις των στελεχών της μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 1950 ήταν και συμβολικές πράξεις που σηματοδοτούσαν το τι περίμενε την Αριστερά εν γένει κατά τις επόμενες δεκαετίες.

Στοιχείο δεύτερο, από τη σύγχρονη ελληνική εμπειρία: Οι πολύνεκρες τραγωδίες με τις πλημμύρες στη Μάνδρα και τις φωτιές στο Μάτι αποκαλύπτουν μια κατάσταση που έχει να κάνει με τα εγκληματικά για τον πληθυσμό και την ανθρώπινη ζωή αποτελέσματα συστηματικών παρανομιών και αυθαιρεσιών που γίνονταν με την ανοχή και τη συνέργεια των αστικών κομμάτων και σημαντικών παραγόντων της οικονομικής ζωής επί σειρά δεκαετιών και που χαρακτήρισαν ως τέτοια την καπιταλιστική ανάπτυξη στη σύγχρονη Ελλάδα. Ταυτόχρονα, τα σκάνδαλα στον τομέα της υγείας που σχετίζονται με το εμπόριο φαρμάκων σηματοδοτούν μια παρόμοια τάση για «αρπαχτή» του εγχώριου καπιταλισμού, που επίσης αποκαλύπτει βαθιά περιφρόνηση προς τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα των απλών πολιτών. Αν λοιπόν η συστηματική παραβίαση της νομιμότητας από το παρακράτος του προδικτατορικού καθεστώτος είχε να κάνει με την έμπρακτη περιφρόνηση των στοιχειωδών ατομικών δικαιωμάτων, οι συστηματικές αυθαιρεσίες στη δόμηση και οι εξωφρενικές παρανομίες στην υγεία, που χαρακτηρίζουν σχεδόν ολόκληρη την πορεία του σύγχρονου ελληνικού αστικού καθεστώτος, αποτελούν έμπρακτο χλευασμό της ίδιας της ανθρώπινης ζωής.

Στοιχείο τρίτο, από μια κλασική κινηματογραφική ταινία: Προς το τέλος της αριστουργηματικής πολιτικής σάτιρας «SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα», ενώ είναι βέβαιο πλέον ότι σε λίγη ώρα θα ξεσπάσει πλήρους κλίμακας πυρηνικός πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Σοβιετικής Ενωσης και θα καταστραφεί ολοσχερώς ο πλανήτης, ο σατανικός πυρηνικός επιστήμονας Dr Strangelove, πρώην ναζί και νυν σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου, του προτείνει να συγκεντρώσει μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους σε υπόγεια ορυχεία, προκειμένου να ξανακατοικηθεί η Γη όταν ο κίνδυνος από τη ραδιενέργεια θα έχει παρέλθει. Αναλογίζομαι συχνά ότι αυτή η σκηνή αποτελεί αλληγορία για το πώς σκέφτονται οι ισχυροί του κόσμου τούτου ως προς την περιβαλλοντική καταστροφή του πλανήτη που οι ίδιοι προξενούν με τις αποφάσεις και τις πρακτικές τους. Η εξουσία που διαθέτουν τους κάνει να αισθάνονται πως δεν τους αφορά – πως αυτοί και οι απόγονοί τους κάπως θα τη σκαπουλάρουν, έστω με κάποια εκδοχή της λύσης του Dr. Strangelove. Σίγουρα ισχύει, σε μικρογραφία έστω, για τους πολιτικο-οικονομικά ισχυρούς Ελληνες ως προς τα παραπάνω γεγονότα και καταστάσεις.

Τούτες τις μέρες η Ελλάδα βγαίνει από την επιτροπεία των «θεσμών». Αν η εν λόγω επιτροπεία συνίστατο στον εξαναγκασμό της εφαρμογής μιας ασφυκτικής νεοφιλελεύθερης πολιτικής προκειμένου η Ελλάδα να παραμείνει στην ευρωζώνη με τρόπο που υποτίθεται πως εξασφαλίζει τη (νεοφιλελεύθερη) βιωσιμότητα της τελευταίας, η έξοδος από τα μνημόνια πόρρω απέχει από την απαλλαγή εν γένει από τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία και τις πρακτικές που τη συνοδεύουν.

Ο ατομοκεντρισμός και η λατρεία της «ανταγωνιστικότητας» είναι «στο DNA» της ελληνικής άρχουσας τάξης. Κάτι που οι εγχώριοι «εκσυγχρονιστές» επιμελώς και πολλαχώς αποκρύπτουν είναι πως η «λαμογιά» ταιριάζει σαν γάντι στην ουσία της νεοφιλελεύθερης κοσμοαντίληψης που με τόσο ζήλο εκθειάζουν και προωθούν.

Για λόγους θεωρητικής συνέπειας μεταξύ άλλων, αποφεύγω τις προβλέψεις. Ούτως ή άλλως, η διατύπωση «μερικοί μήνες» είναι επαρκής στην αοριστία της για να προσδιορίσει το διάστημα που μας απομένει μέχρι τις επόμενες εκλογές. Αποφεύγω βέβαια και πρόγνωση του αποτελέσματος των τελευταίων.

Μετά τα μνημόνια όμως, η επίκληση της νομιμότητας, που για τον Ηλία Ηλιού το 1962 είχε έναν αμυντικό και κυρίως ιδεολογικό χαρακτήρα, ας γίνει τώρα επιθετικός και κυρίως πρακτικός στρατηγικός στόχος.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση της Αριστεράς ας κυβερνήσει ως Αριστερά.

*καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Iδεολογική μετάλλαξη της «κυβερνώσας Αριστεράς»;
Η σύνθεση της επιτροπής αντανακλά μια πρωτόγνωρη ρευστοποίηση των γνωστών κομματικών και πολιτικοϊδεολογικών διαχωριστικών γραμμών. Ο «συνωστισμός» όσο και το ταξικό και πολιτικό φορτίο των ιδεών τους...
Iδεολογική μετάλλαξη της «κυβερνώσας Αριστεράς»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς θα αντιστρέψουμε το ρεύμα;
Η Ελλάδα μετατράπηκε σε ιστορικό παράδειγμα εσωτερικευμένου οριενταλισμού, αυτά τα χρόνια. Αλλά το ζήτημα είναι να μην αφοπλιστεί ιδεολογικά η Αριστερά με αυτές τις ανούσιες φιλολογίες περί κανονικότητας....
Πώς θα αντιστρέψουμε το ρεύμα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Αντιγόνη ζει; Ανυπακοή και Αριστερά
Διάβασα στην «Εφ.Συν.» της 25.1.2018 το άρθρο του Παντελή Κυπριανού «Ο Σωκράτης, η πολιτική ανυπακοή και οι βέλτιστοι κανόνες», που απαντά στο δικό μου άρθρο «Θα έπινε ο Σωκράτης σήμερα το κώνειο;»...
Η Αντιγόνη ζει; Ανυπακοή και Αριστερά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κατάργηση του φόρου στο κρασί
Την ίδια ακριβώς στιγμή που τα στελέχη της φιλοτεχνούν επικοινωνιακά το εν λόγω προσωπείο, μάλλον έχουν επίγνωση ότι ο κόσμος γνωρίζει τι έχει να περιμένει από δαύτους έτσι και ξαναβγούν κυβέρνηση. Εξ ου και η...
Κατάργηση του φόρου στο κρασί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ αντιμέτωποι με τα όρια των πεποιθήσεων της Αριστεράς
Η κοινωνία ξέρει ότι η τωρινή διαπραγμάτευση είναι μια μάχη αποτροπής της ολοκληρωτικής κατάρρευσης. Και είναι, δικαιολογημένα, αμφίθυμη. Καταλαβαίνει –με τον δικό της τρόπο– ότι η έξοδος από την έρημο της...
Η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ αντιμέτωποι με τα όρια των πεποιθήσεων της Αριστεράς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυβέρνηση και ο νεοφιλελευθερισμός
Η ειρωνεία της Ιστορίας, στα καθ’ ημάς, εκδηλώνεται, νομίζω, πολύ πειστικά με τα έργα και τις ημέρες της κυβέρνησής μας. Ενας συλλογικός φορέας που σώρευσε το πολιτικό του κεφάλαιο κατεξοχήν σε αντιπαλότητα με...
Η κυβέρνηση και ο νεοφιλελευθερισμός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας