Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.6°C / 13.9°C
    2 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 13.3°C
    1 BF
    71%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 5.6°C / 13.3°C
    1 BF
    87%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 2.8°C / 8.0°C
    1 BF
    76%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    2 BF
    79%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 12.2°C
    0 BF
    61%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    2 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.0°C / 13.3°C
    1 BF
    87%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.0°C / 13.0°C
    3 BF
    71%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    3 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.4°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    2 BF
    38%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.2°C / 12.2°C
    1 BF
    64%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    2 BF
    70%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 12.2°C
    2 BF
    46%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.3°C
    1 BF
    71%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    10°C 7.2°C / 12.0°C
    1 BF
    62%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 11.1°C
    2 BF
    93%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 12.2°C
    1 BF
    97%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    2 BF
    46%
Η Παναγιά η Γοργόνα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Παναγιά η Γοργόνα

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Αρκετές φορές έχουμε σχηματίσει μια λανθάνουσα εντύπωση γιατί αυτή την υποστηρίζει ένας αστικός ή λαϊκός μύθος ή και μια μυθιστορηματική αφήγηση.

Τούτο συμβαίνει και με την Παναγιά Γοργόνα της Σκάλας Συκαμιάς της Λέσβου. Στο μικρό ξωκλήσι θέλουν τα παλιά χρόνια να υπήρχε τοιχογραφία που απεικόνιζε την Παναγιά με ουρά γοργόνας απ’ τη μέση και κάτω. Και από την τοιχογραφία αυτήν εμπνεύστηκε ο Μυριβήλης το ομώνυμο μυθιστόρημά του.

Αυτή η άποψη ενισχύεται από την αντίστοιχη αναφορά του ίδιου συγγραφέα στο μυθιστόρημα. Σε αυτό γράφει για τον Μικρασιάτη καπτα-Λια, που ξέμεινε στο ψαροχώρι κι έκανε μερεμέτια στα καΐκια του μικρού μόλου. Μαζί ζωγράφιζε και τις μάσκες των καϊκιών κι είχε ως αγαπημένα θέματα γοργόνες και λουλούδια. Ετσι το θέλησε, ο συγγραφέας, μυθιστορηματικά, να ζωγραφίζει την Παναγιά Γοργόνα στον τοίχο του ξωκλησιού.

Σε μια συζήτηση που είχε ο Μυριβήλης με τον Μυτιληνιό συγγραφέα Θανάση Παρασκευαΐδη, σε καφενεδάκι στα Τσαμάκια του Κάστρου, το 1962, του αποκάλυψε την ιστορία της Παναγιάς Γοργόνας και πώς την εμπνεύστηκε.

«Ξέρεις», του είπε, «εγώ την Παναγιά Γοργόνα με τα ακρογιάλια της την έχω εμπνευστεί σ’ αυτά τα μέρη. Η Παναγιά Γοργόνα ζωγραφίστηκε στο εκκλησάκι κάτω από το Κάστρο της Μυτιλήνης στο βόρειο τοίχο, που τώρα είναι κατάλευκος από τον ασβέστη».

Στην ίδια θέση ένας λωλός, το «Βουβό της Χιόνης», ζωγράφισε στις αρχές του 20ού αιώνα ολόσωμο σε φυσικό μέγεθος τον Ελευθέριο Βενιζέλο, μιας και σχεδόν όλοι οι Μυτιληνιοί ήταν βενιζελικοί. Μετά τις εκλογές του 1920, στην ίδια θέση, ζωγράφισε ολόσωμο τον βασιλιά Κωνσταντίνο.

Και συνεχίζει την αφήγηση ο Μυριβήλης: «Για να μην σβήνει μια τον Βενιζέλο και μια τον Κωνσταντίνο, σκαρφίστηκε να ζωγραφίσει τη γοργόνα που παρίστανε την Παναγιά. Εδώ σε τούτο το μέρος εμπνεύστηκα το μύθο της Παναγιάς Γοργόνας».

«Της Παναγιάς τα Ράχτα», στη Συκαμιά, συνεχίζουν να τα δέρνουν οι άνεμοι της Ανατολής και να ξεβράζουν ανθρώπους αποδιωγμένους από τις συμφορές. Εκατό χρόνια τώρα άνθρωποι περνάνε το μπουγάζι. Πότε για να ’βρουν δουλειά, πότε για να ’βρουν άλλη γης.

Και στο ερώτημα τι είναι τούτοι, απαντά ο καπτα-Λιας: «Από τούτο τον κόσμο είμαι και ’γώ, γιε μου. Πατριωτάκια είμαστε, βλέπεις».

Αυτά κάνουν και λένε οι αλαφροΐσκιωτοι, και βάζουν στο κατόπι, εμάς τους γνωστικούς, να αναρωτιόμαστε.

*συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανθρωποι στις δύο ακτές
Τις τελευταίες μέρες τους Αυγούστου, βρέθηκα στη γη της Μικράς Ασίας. Ανθρωποι στις δύο ακτές πίνουν καφέδες, ούζα, κολυμπούν, κάνουν διακοπές στα σπίτια και στα τουριστικά καταλύματα. Ανάμεσά τους κάποιοι...
Ανθρωποι στις δύο ακτές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Παναγιά Κωλοπανού αντί της θεάς Ειλείθυιας!
Στις 8 Σεπτεμβρίου, της Γεννήσεως της Θεοτόκου, γιορτάζει το τριπλό προσκύνημα της Παναγιάς Κωλοπανούς (παλιό πέτρινο, μεταγενέστερο κεραμικό και νεότερο τσίγκινο), που βρίσκεται δίπλα από τον πλάτανο του...
Παναγιά Κωλοπανού αντί της θεάς Ειλείθυιας!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μετανάστες πριν από 780.000 χρόνια!
Τα απολιθωμένα δένδρα της δυτικής Λέσβου έχουν ηλικία είκοσι εκατομμυρίων ετών και το Αιγαίο πέλαγος σχηματίστηκε με την καταβύθιση της χερσαίας έκτασης της «Αιγηίδος» πριν από τρία εκατομμύρια χρόνια, ενώ...
Μετανάστες πριν από 780.000 χρόνια!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τ’ αρχινισμένο σύνθημα
Οι φασιστικές πρακτικές μπορεί να μην αγγίζουν, πάντοτε, την ατομική καθημερινή ζωή κάποιου, αλλά παρεμβαίνουν στη λειτουργία της κοινωνίας. Γι' αυτό είναι σημαντικό τι λες, πώς αντιμετωπίζεις τις...
Τ’ αρχινισμένο σύνθημα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην έπαυλη Αλεπουδέλη
Τα περίτεχνα, ψηλά κάγκελα δεν αφήνουν το μάτι του περαστικού να δει στο εσωτερικό του κήπου. Κάθε αναφορά σε αυτόν γινόταν με θαυμασμό: η έπαυλη του Αλεπουδέλη. Ενα ιδιαίτερο οίκημα της Μυτιλήνης, στο οποίο...
Στην έπαυλη Αλεπουδέλη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η σεισμόπληκτη Βρίσα της Βρισηίδος του Ομήρου
Στα ανατολικά της εισόδου του Κόλπου της Καλλονής και μάλιστα στην Ακρα Βρίσα, στο ακρωτήρι του Αγίου Φωκά, στην αρχή της απαράμιλλης αμμουδερής παραλίας των εννέα χιλιομέτρων του ωραιότατου καλοκαιρινού...
Η σεισμόπληκτη Βρίσα της Βρισηίδος του Ομήρου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας