• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.2°C / 19.2°C
    1 BF
    41%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    17°C 13.1°C / 18.8°C
    2 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 17.6°C
    0 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.9°C / 13.1°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.3°C / 11.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.0°C / 15.9°C
    2 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.4°C / 12.3°C
    2 BF
    57%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.7°C / 14.7°C
    2 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 16.9°C
    3 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    3 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.4°C
    4 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.3°C / 17.3°C
    2 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.6°C / 18.6°C
    1 BF
    55%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 12.9°C
    0 BF
    76%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    16°C 11.5°C / 17.3°C
    1 BF
    56%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 17.7°C
    0 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.4°C / 18.0°C
    2 BF
    59%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.1°C / 17.1°C
    1 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.7°C / 16.7°C
    2 BF
    85%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    0 BF
    52%
EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ζωή από το… ισόγειο

  • A-
  • A+

Η οικονομία χωρίζει τους ανθρώπους σε δύο βασικές κατηγορίες: σε αυτούς που «ταΐζει» για να αντιλαμβάνονται, να αναλύουν, να σχεδιάζουν, να προβλέπουν, να προτείνουν και να υλοποιούν σχέδια που αποβλέπουν στην... ευημερία μέσω της οικονομικής ανάπτυξης.

Και στους άλλους που καλούνται να πληρώσουν τον λογαριασμό των οικονομικών εμπνεύσεων των «υπαλλήλων».

Αυτή, η εικόνα των «επαϊόντων» που ρυθμίζουν τις ζωές, θα μπορούσε να αποδοθεί με κινηματογραφικές εικόνες σε μια ταινία μικρού μήκους.

Φανταστείτε όλους αυτούς που τους «ταΐζει» η οικονομία να είναι κλεισμένοι σε έναν ουρανοξύστη. Κατανεμημένοι στους ορόφους, με βάση τη σπουδαιότητα του ρόλου παρακολουθούν –χωρίς κιάλια– τον δρόμο και τους ανθρώπους που περιδιαβαίνουν αυτόν.

Υποχρέωσή τους, στο τέλος της ημέρας να υποβάλλουν –ανά όροφο– στα αφεντικά που βρίσκονται στο ρετιρέ τις παρατηρήσεις τους.

Οταν τα αφεντικά ολοκλήρωσαν το διάβασμα των σημειωμάτων, διαπίστωσαν τεράστιες διαφορές. Οι παρατηρήσεις από το ισόγειο και τον πρώτο όροφο είχαν επίκεντρο τους ανθρώπους. Οσο ανέβαιναν προς τα πάνω οι παρατηρήσεις για τους ανθρώπους εξασθενούσαν, καθώς επικεντρώνονταν στον δρόμο.

Τελικά, τα αφεντικά κράτησαν αυτήν που είχε γραφτεί από τους ενοίκους του προτελευταίου ορόφου. Την επισύναψαν στην πρόταση προς τον δήμο για την ανάγκη «ανάπλασης» της περιοχής…

Αυτές οι εικόνες δεν αναπαριστούν μόνο την κατανομή των ανθρώπων με βάση τη σχέση τους με την οικονομία, αλλά περιγράφουν με ρεαλισμό τον τρόπο που λειτουργεί η οικονομία. Αυτό που υπονοεί είναι ότι αυτοί που παίρνουν οικονομικές αποφάσεις για τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων δεν έχουν ιδέα για το πώς είναι η ζωή σε μια πραγματική οικονομία.

Γιατί, πώς να το κάνουμε, αλλιώς αντιλαμβάνεται την οικονομία ο συνταξιούχος που αγοράζει ψωμί βερεσέ ή ο εργαζόμενος των 500 ευρώ ή ο μικροεπιχειρηματίας που κατάφερε στο παρά πέντε να καλύψει την επιταγή και αλλιώς ο Σολτς, ο Μοσκοβισί, ο Τσακαλώτος, ο Ντράγκι, ο Ζέβινγκ, ο Μαντζούνης...

Για τους μεν η οικονομία σημαίνει επιβίωση, για τους δε πλούτο, εξουσία και δύναμη.

Πρόκειται για δύο ασύμβατους κόσμους, που η σχέση τους είναι ανάλογη με εκείνη των εξεγερμένων της Βαστίλης με τη Μαρία Αντουανέτα. Και αυτή η ασυμβατότητα ήταν η κόκκινη γραμμή που χώριζε δύο κόσμους.

Η Αριστερά από τον 19ο αιώνα προτιμούσε να διαμορφώνει την πρότασή της βλέποντας την οικονομία από το... ισόγειο. Οι συντηρητικοί προτιμούσαν το ρετιρέ. Και κάποιοι άλλοι επέλεγαν χαμηλότερους ορόφους, καθώς όσο φοβούνταν τα ύψη άλλο τόσο απεχθάνονταν τις μυρωδιές του δρόμου. Η Αριστερά μιλούσε για μισθούς, οι συντηρητικοί για ελεύθερη αγορά και οι άλλοι για μισθούς σε περιβάλλον ελεύθερης αγοράς.

Σήμερα γινόμαστε μάρτυρες μιας μαζικής μετακίνησης από το ισόγειο και τους χαμηλούς ορόφους προς τα ψηλά. Εννοιες όπως «ψωμί», «πείνα», «δουλειά», «δικαιώματα» έχουν αντικατασταθεί από άλλες όπως: «ανάπτυξη», «παραγωγικότητα», «κόστος εργασίας», «επενδυτές», «μεταρρυθμίσεις».

Φυσικά κάτι τέτοιο για τους επιγόνους του Σουμπέτερ, του Χάγεκ και του Φρίντμαν είναι κάτι το φυσιολογικό. Αλλά για τους άλλους, είναι ακατανόητο.

Ολα αυτά θα είχαν τόση σημασία όσο εκείνη των ακαδημαϊκών διαλέξεων, αν σε μια άκρη του δρόμου δεν παραμόνευαν οι… πλιατσικολόγοι της πολιτικής. Οι λαϊκιστές της άκρας Δεξιάς που εκμεταλλεύονται τις απλές ανάγκες των ανθρώπων για να επιβληθούν. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, στη σύγχρονη ιστορία οι λαϊκιστές επικρατούσαν κάθε φορά που τα πολιτικά αντίβαρά τους λοξοκοιτούσαν προς… τα ρετιρέ.

Για παράδειγμα, ο φασισμός τη δεκαετία του '30 κυριάρχησε στην Ευρώπη, αξιοποιώντας την ανέχεια που προκάλεσε η οικονομική κρίση. Σήμερα, οι λαϊκιστές για να αναδειχθούν αξιοποίησαν τη δυσφορία και την απελπισία που προκάλεσε το γερμανικό οικονομικό δόγμα των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών, το οποίο τελικά μετατράπηκε σε κυρίαρχο ευρωπαϊκό δόγμα λόγω της αδυναμίας της ευρωπαϊκής Αριστεράς να εφαρμόσει μια αξιόπιστη οικονομική πρόταση.

Μόνο συμπτωματικό δεν μπορεί να θεωρηθεί το γεγονός ότι τα προγράμματα όλων των λαϊκιστικών κομμάτων της άκρας Δεξιάς είναι τόσο γήινα όσο το «ψωμί», η «ανεργία» και ο «κοινωνικός αποκλεισμός». Πλέον το παράδειγμα της Γαλλίας, όπου περιοχές-κάστρα της Αριστεράς μετατράπηκαν σε θύλακες του κόμματος της Λεπέν, μπορεί να επαναληφθεί παντού σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, στις επόμενες ευρωεκλογές οι λαϊκιστές της άκρας Δεξιάς θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Αυτό σημαίνει ότι η «ανάπλαση» των τελευταίων θυλάκων του οράματος, για μια κοινωνική Ευρώπη, θα γίνει ακόμα πιο εύκολη. Αυτοί που βρίσκονται στον τελευταίο όροφο του ουρανοξύστη θα «λεηλατήσουν» πόρους οι οποίοι θα μπορούσαν να βελτιώσουν τη ζωή ευπαθών ομάδων πληθυσμού, να ενισχύσουν το εισόδημα των αγροτών και την κοινωνική συνοχή. Σίγουρα, η επερχόμενη λεηλασία θα μπορούσε να είχε αποτραπεί αν η ευρωπαϊκή Αριστερά είχε διαμορφώσει πολιτικές αξιοποιώντας τη ζωή όπως τη βλέπουν οι άνθρωποι από το… ισόγειο.

*δημοσιογράφος, συγγραφέας

  

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απλές σκέψεις για την οικονομία
Με βάση την ετυμολογία, η οικονομία είναι η επιστήμη που μελετά τους νόμους του ζωτικού μας περιβάλλοντος -του οίκου μας- και μ’ αυτόν τον τρόπο μάς επιτρέπει μια ορθολογική προσέγγιση του ίδιου του...
Απλές σκέψεις για την οικονομία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυτταρίτιδα της πατρίδος μου
Εχει δίκιο ο ποιητής. Η κοινωνική και πολιτισμική κυτταρίτιδα έχει τρυπώσει παντού. Κυρίως στα μυαλά και στη συμπεριφορά των ανθρώπων.
Η κυτταρίτιδα της πατρίδος μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αστοί και προλετάριοι
Ακουγα, τις προάλλες, τον Πορτοσάλτε να αναφέρεται υπερηφάνως στην αστική παράταξη, της οποίας, ευλόγως, θεωρεί τον εαυτό του επίλεκτο μέλος. Εχω ακούσει και τους Βορίδη και Γεωργιάδη να αναφέρονται -με τη...
Αστοί και προλετάριοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ακρωτηριασμοί…
Το παράξενο είναι ότι ενώ ο πρωθυπουργός μιλά για τη φυγή των νέων, δεν έχει πει κουβέντα για τη δημογραφική κατάρρευση που επιταχύνεται λόγω της φυγής. Το εξοργιστικό είναι ότι όλοι οι πολιτικοί της εποχής...
Ακρωτηριασμοί…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανθρωπωδία
Η σοδομιτική πράξη με τα μάτια, η «βλεμμάτωση», πιο επικίνδυνη από τη σωματική διείσδυση, είναι το «σημείο-κλειδί» και του πέμπτου τόμου της «Ανθρωπωδίας». Για να την προσεγγίσει ο αναγνώστης και να συνεχίσει...
Ανθρωπωδία
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Δεν έχω ρέστα, να σας δώσω δύο σακούλες;»
Η γενιά της Κατοχής έμαθε να μην πετάει τίποτα. Σήμερα η πλαστική σακούλα συμβολίζει το εφήμερο και το ευτελές που κυριαρχούν στη ζωή μας ή, έστω, σε αρκετές περιοχές της ζωής μας. Πέρα από τις υπαρκτές...
«Δεν έχω ρέστα, να σας δώσω δύο σακούλες;»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας