Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ψευδαίσθηση ενός κομβικού γεγονότος
MOTIONTEAM/ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ψευδαίσθηση ενός κομβικού γεγονότος

  • A-
  • A+

Η ένταση των αντιδράσεων τμήματος του εκλογικού σώματος σε μια πολιτική απόφαση –ανεξαρτήτως του μεγέθους του τμήματος αυτού– και η μιντιακή κάλυψή τους δημιουργούν συχνά την ψευδαίσθηση ενός κομβικού για τις εκλογικές εξελίξεις γεγονότος.

Μια τέτοια θα μπορούσε να είναι η περίπτωση της απόφασης της κυβέρνησης Τσίπρα να προχωρήσει στην υπογραφή συμφωνίας με την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ στην οποία οι δύο πλευρές κατέληγαν στην αποδοχή της «Βόρειας Μακεδονίας» ως του νέου συνταγματικού ονόματος της χώρας για όλες τις χρήσεις.

Η προοπτική αποδοχής ονομασίας που θα περιελάμβανε τον όρο «Μακεδονία» είχε προκαλέσει από τις αρχές του χρόνου ογκώδη συλλαλητήρια και φυσικά η ανακοίνωση της συμφωνίας αναθέρμανε το κλίμα αντιδράσεων για το περιεχόμενό της και, επιπλέον, άνοιξε τον δρόμο για τις πρώτες εκδηλώσεις βίας σε βάρος βουλευτών των δύο κυβερνητικών κομμάτων.

Η τελική επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη να στηρίξει –και προσωπικά– τη σκληρή στάση στο ζήτημα και ο εμφανής διχασμός των κομματικών εταίρων του Κινήματος Αλλαγής επί του ζητήματος ενέτειναν την αίσθηση μιας πολιτικής εξέλιξης που θα καθορίσει τις απολύτως ρευστές εκλογικές επιλογές της κοινής γνώμης.

Μήπως όμως πρόκειται μόνο για μια ψευδαίσθηση; Μήπως αποδίδεται καθολικά υπερβολική σημασία στο ζήτημα ως παράγοντα προσδιορισμού των εκλογικών επιλογών στις επόμενες κάλπες;

Αυτό που σίγουρα δεν είναι μια ψευδαίσθηση, στη βάση των ευρημάτων ερευνών κοινής γνώμης που δημοσιοποιήθηκαν προ της υπογραφής της συμφωνίας, είναι η μεγάλη υπεροχή της απορριπτικής στάσης έναντι της συμφωνίας από την κοινή γνώμη.

Ομως η κομβικότητα του ζητήματος για τη διαμόρφωση των εκλογικών προτιμήσεων είναι κάτι άλλο. Και αυτή θα κριθεί στη βάση τριών ερωτημάτων που δεν έχουν απαντηθεί ακόμα από τις έρευνες.

Το πρώτο σχετίζεται με το κατά πόσο διατρέχει η απορριπτική στάση με την ίδια ένταση τα εκλογικά ακροατήρια όλων των κομμάτων, δηλαδή κατά πόσο η κατανομή θετικών και αρνητικών απέναντι στη συμφωνία απόψεων διατηρείται στα ίδια ποσοστά στο εσωτερικό όλων των κομμάτων.

Σε μια τέτοια περίπτωση, τέτοιες οριζόντιες διαιρέσεις δύνανται να αλληλοαναιρεθούν στη μεγάλη εικόνα.

Το δεύτερο σχετίζεται με το κατά πόσο διαφέρουν οι εκτιμήσεις των ψηφοφόρων για το αν κάθε κόμμα ωφελήθηκε το ίδιο από τη στάση του στο ζήτημα της συμφωνίας από τις εκτιμήσεις τους για το αν η στάση του κάθε κόμματος αξιολογείται ως η πρέπουσα. Για παράδειγμα, είναι πιθανό η στάση του ΣΥΡΙΖΑ να κριθεί ως μη ωφέλιμη πολιτικά για το ίδιο, παρότι ένα τμήμα του ακροατηρίου θα την αξιολογήσει θετικά.

Από την άλλη, είναι πιθανό η στάση της Ν.Δ. ή και της ηγεσίας του Κινήματος Αλλαγής να κριθεί ως ωφέλιμη πολιτικά για την ίδια, αλλά να αξιολογηθεί αρνητικά από ένα σημαντικό τμήμα του ακροατηρίου.

Τέτοιες διαφορές θα σήμαιναν ότι για τον μεν ΣΥΡΙΖΑ υπάρχουν τα περιθώρια πλαισίωσης της απόφασής του να στηρίξει τη συμφωνία ως θετική, με την έννοια της εθνικά χρήσιμης, παρότι, μη ωφέλιμης για τον ίδιο, με την έννοια της κομματικά επιζήμιας, ενώ από την άλλη πλευρά για τη Νέα Δημοκρατία υπάρχει ο κίνδυνος η απόρριψη της συμφωνίας να εκληφθεί από τμήμα των ψηφοφόρων της ως εργαλειακή, με την έννοια ότι η θετική κατ’ αυτούς συμφωνία θυσιάστηκε στον βωμό του κομματικού οφέλους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πλειονότητα του εκλογικού κοινού και των δύο κομμάτων τίθεται εναντίον της συμφωνίας, όμως η ύπαρξη ακροατηρίου με θέσεις υπέρ της συμφωνίας και στα δύο κόμματα, το οποίο μάλιστα είναι ευαίσθητο σε θέματα επικοινωνιακής διαχείρισης της ουσίας της πολιτικής, δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να παραβλέπεται.

Το τρίτο ερώτημα σχετίζεται με τη σύγκριση της σημαντικότητας του θέματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ με τη σημαντικότητα του θέματος της δημοσιονομικής διαχείρισης και τελικά της πορείας της οικονομίας, θέμα το οποίο εξελίσσεται παράλληλα και απρόβλεπτα. Η σχετική ως προς την οικονομία σημαντικότητα του ζητήματος της συμφωνίας με την ΠΓΔΜ είναι εκείνη που θα καθορίσει την αξία της όποιας υπεροχής της απορριπτικής στάσης στις εκλογικές προτιμήσεις της επόμενης κάλπης.

Συμπερασματικά, και παρά την εύλογη εστίαση της προσοχής στις στάσεις έναντι της νέας συμφωνίας Ελλάδας και ΠΓΔΜ, η εκλογική απήχηση του θέματος είναι αμφίβολη.

Ακόμα και αν η απορριπτική θέση λάβει πλειοψηφικά χαρακτηριστικά, η κομβικότητα του θέματος θα κριθεί από μια σειρά πιο σύνθετων παραγόντων που οφείλουμε να καταγράψουμε. Εκτός από την αίσθηση, υπάρχει λοιπόν και η μέτρηση. Να το θυμόμαστε.

*επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας και επιστημονικός διευθυντής Prorata

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το θετικό πρόσημο της συμφωνίας
Υστερα από 27 χρόνια διαπραγματεύσεων και έντονων διεργασιών, φαίνεται ότι έχει πραγματοποιηθεί ένα ουσιαστικό βήμα για την επίλυση του λεγόμενου ονοματολογικού ζητήματος της ΠΓΔΜ. Η Νέα Δημοκρατία θα μπορούσε...
Το θετικό πρόσημο της συμφωνίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συμφωνία τερματίζει μια πολύχρονη διαμάχη χωρίς νικητές και ηττημένους
Η πρόσφατη ιστορία των Βαλκανίων έχει γραφτεί και γράφεται εν μέσω περιφερειακών και διεθνών συρράξεων. Κάθε ιστορία, όμως, έχει στιγμές ευθύνης, απόφασης και ανατροπής. Η επίλυση του ζητήματος της ονομασίας...
Η συμφωνία τερματίζει μια πολύχρονη διαμάχη χωρίς νικητές και ηττημένους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πολιτική τού «ολίγον» και ο νέος εθνικός διχασμός
Η συμφωνία για την επίλυση του μακεδονικού ζητήματος δεν προσφέρεται ούτε για θριαμβολογίες ούτε για μεμψιμοιρίες. Είναι κατανοητές οι επιφυλάξεις που υπάρχουν. Δεν είναι, όμως, σε καμία περίπτωση κατανοητή η...
Η πολιτική τού «ολίγον» και ο νέος εθνικός διχασμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο ρόλος των νομικών στο Μακεδονικό
Μόνη η υπογραφή διεθνούς συμβάσεως προ της κύρωσής της και της θέσης της σε ισχύ σύμφωνα με τις διατάξεις της ουδόλως δεσμεύει τα μέρη, ούτε δημιουργεί διεθνή ευθύνη σε περίπτωση μη τήρησης των συμφωνηθέντων....
Ο ρόλος των νομικών στο Μακεδονικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αδιέξοδη πολιτική 28 χρόνων για το Μακεδονικό
Παγιδευμένοι στο τελματωμένο αδιέξοδο που δημιουργήθηκε για το όνομα των Σκοπίων, χάσαμε τη μοναδική ευκαιρία που είχε παρουσιασθεί στην Ελλάδα, μετά την κατάρρευση των χωρών του υπαρκτού σοσιαλισμού, να...
Η αδιέξοδη πολιτική 28 χρόνων για το Μακεδονικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πατριωτισμός: συνύπαρξη, ειρήνη και συνεργασία
Ας φτιάξουμε μια ιστορία αλλιώς: μια μικρή χώρα που λέγεται Ελλάδα ανεξαρτητοποιείται ύστερα από μια μακρόχρονη περίοδο που ανήκει σε κάποιο άλλο κρατικό μόρφωμα. Ομως, η γειτόνισσα χώρα που είναι μεγαλύτερη...
Πατριωτισμός: συνύπαρξη, ειρήνη και συνεργασία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας