Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.2°C
    1 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 16.1°C
    2 BF
    63%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.4°C / 14.0°C
    1 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.8°C / 10.0°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    1 BF
    82%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 15.0°C
    1 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    1 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    12°C 8.3°C / 14.0°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.9°C
    1 BF
    76%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    1 BF
    62%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    1 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    2 BF
    50%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.7°C / 14.7°C
    3 BF
    70%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    1 BF
    77%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 10.0°C / 16.1°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.1°C / 17.0°C
    3 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.7°C / 17.0°C
    2 BF
    39%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 15.0°C
    2 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.0°C
    1 BF
    99%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    1 BF
    81%
Ανίσχυρη και ευάλωτη η οικονομία της μεταμνημονιακής Ελλάδας
Robert Metz
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανίσχυρη και ευάλωτη η οικονομία της μεταμνημονιακής Ελλάδας

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Το μεσοπρόθεσμο ψηφίστηκε. Η έξοδος της χώρας δρομολογείται για τον Αύγουστο.

Μόλις κοπάσουν οι πανηγυρισμοί, θα αναδειχθεί πιεστικά το μείζον ερώτημα: Ποια θα είναι η ελληνική οικονομία τη μεταμνημονιακή περίοδο;

Αν και οι απαντήσεις έπρεπε ήδη να απασχολούν τις πολιτικές ηγεσίες αυτού του τόπου, η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν έχει μιλήσει και -όπως συμβαίνει συνήθως- δεν έχει κάνει τίποτε για να προετοιμάσει τους Ελληνες. Ενδεχομένως να μην το θεωρούν απαραίτητο.

Ο,τι κι αν ισχύει, η πραγματικότητα είναι ότι η οικονομία της μεταμνημονιακής Ελλάδας θα είναι: ευάλωτη, εκτεθειμένη στον διεθνή παράγοντα, εξαρτημένη και με σχεδόν μηδενικές άμυνες.

Γιατί η ελληνική οικονομία θα είναι ευάλωτη; Για τρεις κύριους λόγους και πολύ περισσότερους δευτερεύοντες.

Ο πρώτος είναι γιατί το χρέος θα εξακολουθήσει να είναι υπέρογκο, τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Οποιοδήποτε σενάριο βιωσιμότητάς του, βασίζεται σε δύο παραδοχές: την ανάπτυξη και τα πλεονάσματα.

Αυτά τα δύο επηρεάζουν τόσο το μέγεθός του όσο και τις δαπάνες εξυπηρέτησής του ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αν τα σενάρια για την ανάπτυξη διαψευστούν -που είναι και το πιθανότερο- τότε η χώρα θα βρεθεί με ένα χρέος που θα είναι πολύ υψηλότερο από το σημερινό, που για να εξυπηρετείται είτε θα απορροφά μεγαλύτερο ποσοστό των εσόδων είτε θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο και ακριβότερο δανεισμό. Και όλοι γνωρίζουν ότι η ύφεση είναι σε άμεση εξάρτηση με την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.

Κοντολογίς, η ελληνική οικονομία θα είναι εκτεθειμένη σε κινδύνους που δεν είναι εσωτερικοί αλλά εξωγενείς.

Η μοναδική άμυνα που μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική, θα πρέπει να αναζητηθεί στην εσωτερική οικονομία. Στη δομή της που απεικονίζεται από τη συμμετοχή των επιμέρους κλάδων της οικονομίας στο ΑΕΠ.

Και ακριβώς εκεί εντοπίζεται η καταστροφική επίδραση των Μνημονίων, που μετέτρεψαν τη χώρα, η οποία μέχρι και πριν από τριάντα χρόνια διατροφικά και χρηματοοικονομικά ήταν σχεδόν αυτάρκης, σε πλήρως εξαρτημένη.

Γιατί, κακά τα ψέματα, μία οικονομία που βασίζεται στον τουρισμό, στις εξαγωγές και στις υπηρεσίες και η οποία δεν κάνει το παραμικρό για να στηρίξει τον πρωτογενή και τον δευτερογενή της τομέα, είναι φτερό στον άνεμο.

Τόσο ο τουρισμός όσο και οι εξαγωγές, για να διατηρήσουν ένα υψηλό επίπεδο δραστηριότητας, εξαρτώνται πλήρως από τη ζήτηση από το εξωτερικό και τις πολιτικές και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Δεν έχει παρά να δει κανείς πόσο επηρεάστηκε η τουριστική δραστηριότητα στην Τουρκία, όταν ο κ. Ερντογάν έδωσε εντολή να καταρριφθεί το ρωσικό αεροπλάνο, και τη «βουτιά» που καταγράφηκε στη Μέκκα του ευρωπαϊκού τουρισμού, το Παρίσι, εξαιτίας των τρομοκρατικών πληγμάτων που υπέστη.

Αντίδοτο σε αυτούς τους κινδύνους είναι μία ισχυρή εσωτερική αγορά. Ομως τα Μνημόνια την ξεχαρβάλωσαν. Η αύξηση της εισαγωγικής διείσδυσης διέλυσε τη γεωργία, ενώ ο έλεγχος των δικτύων διακίνησης και νευραλγικών τομέων του δευτερογενούς τομέα από ισχυρούς ομίλους διέλυσε τους μικρομεσαίους.

Ταυτόχρονα, η συρρίκνωση των εισοδημάτων ανάγκασε τους καταναλωτές σε λιγότερες και ευτελέστερες αγορές, όπου σίγουρα οι πολυεθνικές έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με τους περισσότερους Ελληνες ανταγωνιστές τους.

Αψευδής μάρτυρας τα πρόσφατα στοιχεία της Στατιστικής Αρχής, τα οποία καταγράφουν -για το 2016- μείωση σε σχέση με το 2013, τόσο στον συνολικό αριθμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων της χώρας όσο και στη χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, η μεγαλύτερη μείωση καταγράφεται στο Βόρειο Αιγαίο (5,9%), στο Νότιο Αιγαίο (4,6%), στην Κεντρική Μακεδονία (4,1%) και στην Πελοπόννησο (4,1%).

Επίσης, το 2016 παρατηρείται μείωση στον συνολικό αριθμό των εκμεταλλεύσεων με ζώα, σε όλες τις κατηγορίες ζώων.

Στα χρόνια του Μνημονίου γκρεμίστηκαν ακόμα δύο «τείχη», τα οποία στο παρελθόν είχαν αποκρούσει πολλούς «εισβολείς»: η αυτοχρηματοδότηση και ο δημόσιος τομέας.

Δεν έχει παρά να μελετήσει κανείς τα στοιχεία για τον δανεισμό -ιδιωτών και επιχειρήσεων- από τη δεκαετία του ’80 μέχρι το 2010, για να κατανοήσει την έκταση του προβλήματος στην αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησης της οικονομίας.

Πλέον, όλα εξαρτώνται από τη ροή και το κόστος χρηματοδοτήσεων του τραπεζικού τομέα, όπου, σε αντίθεση με το παρελθόν, σήμερα οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να παρέμβουν.

Αλλά και με έναν ατροφικό, κουτσουρεμένο και υπό καθεστώς εκποίησης δημόσιο τομέα, οι δυνατότητες να ασκήσει μία εξισορροπητική πολιτική οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση είναι περιορισμένες.

Για να το αντιληφθεί κανείς, δεν έχει παρά να διαβάσει το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων που αναφέρεται στο μεσοπρόθεσμο και να αναλογιστεί τον ρόλο που είχαν οι προς πώληση επιχειρήσεις στους υφεσιακούς κύκλους της δεκαετίας του '80.

Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε δεκάδες ακόμα παραδείγματα, τα οποία επιβεβαιώνουν την εκτίμηση ότι η μεταμνημονιακή οικονομία θα είναι σαν την κυκλαδίτισσα καλαμιά που αναμετριέται με τα ισχυρά μελτέμια του Αυγούστου.

Και εύλογο το ερώτημα: Γιατί σιωπούν…

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ακρωτηριασμοί…
Το παράξενο είναι ότι ενώ ο πρωθυπουργός μιλά για τη φυγή των νέων, δεν έχει πει κουβέντα για τη δημογραφική κατάρρευση που επιταχύνεται λόγω της φυγής. Το εξοργιστικό είναι ότι όλοι οι πολιτικοί της εποχής...
Ακρωτηριασμοί…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ας δώσουμε όλο το δυναμικό μας στην ανάπτυξη και στην προσέλκυση επενδύσεων
Το ζητούμενο, που όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης παραμένει εκκρεμές, αυτό της επιστροφής στην κανονικότητα, είναι ώρα να γίνει πράξη. Η συμφωνία με τους θεσμούς στα μέσα του Μάη έβαλε ένα λιθαράκι στην...
Ας δώσουμε όλο το δυναμικό μας στην ανάπτυξη και στην προσέλκυση επενδύσεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
H κοροϊδία τελειώνει, το πρόβλημα παραμένει
Η πρώτη φορά αριστερά θυμίζει όλο και περισσότερο την τρίτη φορά ΝΔ ή την τέταρτη φορά ΠΑΣΟΚ. Σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης έχουν ένα κοινό μάντρα: «Μην κάνεις σήμερα αυτό που μπορεί να κάνει...
H κοροϊδία τελειώνει, το πρόβλημα παραμένει
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – Ωρα μηδέν!»
Τις τελευταίες μέρες έγινε περισσότερο αντιληπτό στην κυβέρνηση και στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ότι οι δανειστές ακολουθούν μια ακραία εκβιαστική πολιτική η οποία επιδιώκει όχι μόνο να αμφισβητήσει ή να ακυρώσει...
«Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – Ωρα μηδέν!»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για να μη γίνουμε Αργεντινή
Τα τελευταία χρόνια με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., τα «αντικειμενικά» ΜΜΕ και οι γνωστοί πιστοί στην αντιπολίτευση πολιτικοί σχολιαστές έσπευδαν να «αφυπνίσουν» τον λαό πως η χώρα κινδυνεύει να γίνει σαν την...
Για να μη γίνουμε Αργεντινή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα μνημόνια τέλειωσαν διότι έγιναν νόμος του κράτους
Τα «μνημόνια τέλειωσαν», αλλά οι αξιολογήσεις συνεχίζουν. Όσοι εκπλήσσονται από το φαινομενικά παράδοξο αυτό, πρέπει να ενημερωθούν ότι η μνημονιακή περίοδος τελείωσε, διότι τώρα μπήκαμε στη λεγόμενη...
Τα μνημόνια τέλειωσαν διότι έγιναν νόμος του κράτους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας