Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μιλώντας για τη Γάζα
AP Photo/Ariel Schalit
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μιλώντας για τη Γάζα

  • A-
  • A+

Πώς να μιλήσει κανείς στην Ελλάδα για τη Γάζα και το Παλαιστινιακό; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό: ο τρόπος προσέγγισης αποτυπώνει, ίσως περισσότερο εδώ απ’ ό,τι σε άλλα ζητήματα της διεθνούς επικαιρότητας, μανιχαϊστικά στερεότυπα, σύγχυση και προειλημμένες αποφάσεις, που οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση.

Αρχίζουμε από το γεγονός το ίδιο, που δίνει την αφορμή για το σημερινό άρθρο: διαδήλωση στο εσωτερικό της Λωρίδας της Γάζας αντιμετωπίζεται με στοχευμένα πυρά ελεύθερων σκοπευτών του ισραηλινού στρατού που σκοτώνουν 60 και τραυματίζουν άλλους 2.000 Παλαιστινίους. Η διαδήλωση αποτελεί τη συνέχεια και κορύφωση προηγούμενων διαμαρτυριών για την απόφαση μετακίνησης της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ.

Οι ταραχές ξεκινούν μεν με αφορμή τη συγκεκριμένη απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ, εκφράζουν όμως συγχρόνως την απόγνωση των κατοίκων της τεράστιας φαβέλας που λέγεται Γάζα, για τις συνθήκες της ζωής τους και την απελπισία τους στην έλλειψη της οποιασδήποτε προοπτικής να αλλάξει κάτι στο μέλλον. Η κατάσταση είναι λίγο-πολύ γνωστή: τεράστια ανεργία, πλήρης υποβάθμιση κάθε υπηρεσίας κοινωνικής πρόνοιας, μεγάλη δυσκολία στην πρόσβαση σε πόσιμο νερό, συνεχείς διακοπές στην ηλεκτροδότηση. Είναι αυτά ακριβώς τα κενά στις αυτονόητες παροχές προς τους κατοίκους της περιοχής, που πρωτοδημιούργησαν την ανάγκη για την εμφάνιση της Χαμάς.

Η Χαμάς ανέλαβε το καθήκον της αναπλήρωσης της εξουσίας και στο πεδίο αυτό, αλλά και στο πεδίο το στρατιωτικό, εστιάζοντας, και αυτό είναι λογικό, στη διαιώνιση της εξουσίας της. Αυτή η αυτοαναφορικότητα της Χαμάς, που συνυπάρχει με και μεγεθύνεται από την πανταχού παρούσα λατρεία των μαρτύρων, τη συνεχή προσμονή του θανάτου και το διαρκές μίσος ολοκληρώνει την απόγνωση οδηγώντας, χωρίς περιθώρια διαφυγής, την κοινωνία στη συλλογική κατάθλιψη. Η Χαμάς διαχειρίζεται με άνεση αυτή την απόγνωση, στηριζόμενη στη διαρκή προδοσία της Παλαιστινιακής Αρχής προς τον παλαιστινιακό λαό.

Θα μπορούσε το Ισραήλ να ανοίξει προοπτικές, να πάψει να συντηρεί το μίσος; Υπήρξαν κάποιοι πολιτικοί στο παρελθόν που, έστω για λίγο και έστω και με άτολμο τρόπο, προσπάθησαν να το κάνουν. Ο καθιερωμένος πολιτικός λόγος της χώρας, όμως, είναι αδύνατο να ξεφύγει από το πλαίσιο της δικής του αυτοαναφορικότητας: το μυθοποιημένο και ακριβοθώρητο δίπολο της παλαιστινιακής άρνησης της ύπαρξης του Ισραήλ και του σιωνιστικού ονείρου μιας χώρας ενιαίας με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ και με έκταση και στις δυο όχθες του Ιορδάνη.

Εξαιρώντας ένα μέρος της διανόησης και της Αριστεράς, η πολιτική ζωή του Ισραήλ παραμένει εγκλωβισμένη στην άρνηση ύπαρξης άλλων επιλογών από την επέκταση των εποικισμών τόσο στη Γάζα όσο και στη Δυτική Οχθη και τη συνέχιση του αποκλεισμού και της απομόνωσης της Λωρίδας της Γάζας και των κατοίκων της, που με τη σειρά της συντηρεί τον αέναο κύκλο της απόγνωσης και του μίσους. Αυτός ο εγκλωβισμός αποτυπώνεται απολύτως στα λόγια του υπουργού Αμυνας Λίμπερμαν: «Δεν υπάρχουν αθώοι στη Γάζα της Χαμάς».

Το Ισραήλ παραμένει πιστό στη δική του εφαρμογή των όρων αυτοάμυνας, στη δική του ερμηνεία της έννοιας της υπεράσπισης της εδαφικής του κυριαρχίας και ανεξαρτησίας, μια ερμηνεία που αντιστοιχεί τόσο στις μυθοποιημένες εικόνες των πρώτων δεκαετιών της ιστορίας της χώρας όσο και στον ίδιο τον τρόπο γέννησής της, οπότε η εκδίωξη των Αράβων κατοίκων της περιοχής βαφτίστηκε νόμιμη άμυνα.

Ομως, τόσο το Ισραήλ όσο και ο κόσμος έχουν αλλάξει από τις δεκαετίες του ’50, του ’60, ακόμη και του ’80. Οι συνεχώς επαναλαμβανόμενες υπερβάσεις των ορίων της αυτοάμυνας εκλαμβάνονται, εδώ και αρκετά χρόνια, ως αυτό που είναι: εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, που θα πρέπει να διερευνηθούν από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ως προς τον προσδιορισμό και τον επιμερισμό συγκεκριμένων ποινικών ευθυνών.

Αλλωστε, αναγνωρίζοντας τη σημασία (τόσο επικοινωνιακή όσο και επί της ουσίας πολιτική) αυτών των καταγγελιών, η ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία τις έχει αναγάγει στην τρίτη μεγαλύτερη πρόκληση ασφαλείας, μετά το Ιράν και τη Χεζμπολά.

Θα ήταν παράλογο να πιστέψει κανείς ότι μπορεί να υπάρξει η οποιαδήποτε προοπτική υπό τις παρούσες συνθήκες. Αυτό, όμως, που μπορεί να υπάρξει είναι αλλαγή στον τρόπο παρουσίασης και θεώρησης των γεγονότων και της κατάστασης. Εξηγούμαι: Η οποιαδήποτε αναφορά σε υποτιθέμενα εγγενή χαρακτηριστικά της φύσης του εβραϊκού λαού, η όποια, τάχα αθώα, σύνδεση των γεγονότων με το Ολοκαύτωμα, κάθε αναγωγή στη γενοκτονία των Εβραίων δεν θα πρέπει απλώς να αποφεύγονται, αλλά να καταδικάζονται κατευθείαν και με τον πιο απόλυτο τρόπο.

Ο αντισημιτισμός δεν μπορεί να αποτελέσει εργαλείο ερμηνείας της συμπεριφοράς της ισραηλινής κοινωνίας και του ισραηλινού κράτους, μπορεί μόνο να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα και δικαιολογία για ενδυνάμωση συνδρόμων θυματοποίησης και για συνέχιση της ίδιας καταστροφικής πορείας.

*αναπληρωτής καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο

   

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι Εβραίοι των Τρικάλων
Η Ισραηλιτική Κοινότητα Τρικάλων ετοιμάζεται αυτές τις ημέρες να υποδεχτεί ένα σημαντικό γεγονός: τις εκδηλώσεις που διοργανώνει κάθε χρόνο η Διεθνής Συμμαχία για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (IHRA) σε μια...
Οι Εβραίοι των Τρικάλων
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Να υπερασπίζεσαι με σθένος τις αξίες της δημοκρατίας»
Η τελευταία δήλωση του Μπενιαμίν Νετανιάχου «Το Ισραήλ είναι το κράτος-έθνος του εβραϊκού λαού και μόνο» είναι ωμός ρατσισμός και αντισημιτισμός εναντίον των Παλαιστινίων, των χριστιανών και των μουσουλμάνων...
«Να υπερασπίζεσαι με σθένος τις αξίες της δημοκρατίας»
Το συρματόπλεγμα που χωρίζει στα δυο τον αυτοκινητόδρομο στη Δυτική Οχθη: από τη μια πλευρά οδηγούν οι Παλαιστίνιοι και από την άλλοι οι Ισραηλινοί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το απαρτχάιντ δεν είναι ειρήνη
Οι αμερικανικές και ισραηλινές κυβερνήσεις μπορεί πραγματικά να πιστεύουν ότι εκπληρώνουν μια θεϊκή προφητεία αρνούμενοι στον παλαιστινιακό λαό τα δικαιώματά του ή απλώς να εκτονώνουν τους εξτρεμιστές μεταξύ...
Το απαρτχάιντ δεν είναι ειρήνη
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Μια εθνοκάθαρση καθ’ οδόν
Η θεωρία του αντισημιτισμού, ζωντανή εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, δεν περιορίζεται μόνο εναντίον των Εβραίων. Σε διάφορες παραλλαγές και επεξεργασίες προσαρμόζεται στην υπηρεσία μιας εξουσίας που θέλει να...
Μια εθνοκάθαρση καθ’ οδόν
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Σιωπή, πολλή σιωπή»
Τι έγιναν όλοι αυτοί που υπερασπίζονται τα δίκαια εκείνων που τυραννιούνται και διώκονται στον κόσμο όλο; Δεν αντιλήφθηκαν ούτε αυτή τη φορά ότι κάτι συνέβη στο γκέτο της Γάζας; Δεν είδαν, έστω στη βραδινή...
«Σιωπή, πολλή σιωπή»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο επικίνδυνος κύριος Τραμπ
Ο Νετανιάχου προώθησε αυτή τη σύγκρουση για να προωθήσει ταυτοχρόνως τα πολιτικά του παιχνίδια για την αντιμετώπιση της ευρύτατης αμφισβήτησης που δέχεται στη διακυβέρνησή του. Πρόκειται δηλαδή για μια...
Ο επικίνδυνος κύριος Τραμπ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας