Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για τον Αριστείδη Μπαλτά
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τον Αριστείδη Μπαλτά

  • A-
  • A+

Ονόματα του κομμουνισμού(1) προφανώς, διότι τα Φαντάσματα του Μαρξ(2) επιστρέφουν κατονομάζοντας το πένθος: «Συνίσταται», γράφει ο Ντεριντά, «στον πειρασμό να προσδίδουμε οντότητα στα λείψανα. Να τα καθιστούμε παρόντα, να ταυτίζουμε τους ίσκιους και να εντοπίζουμε τους νεκρούς». Και ο Αριστείδης Μπαλτάς με αυτή την εργασία του πένθους του, μεταξύ διαλεκτικού υλισμού και αντιδιαλεκτικού κοινοβουλευτισμού, επιμένει να ονομάζει. Κυρίως, να διερωτάται πώς μπορεί κανείς να βραδυπορεί σε σχέση με το τέλος της Ιστορίας και πώς «η κομμουνιστική πολιτική πρακτική δεν μπορεί παρά να είναι πολιτική αρχών, όπως συμπυκνώνεται στην ουσιαστική δημοκρατία» (Μπαλτάς, σελ. 22).

Η εμμονή όμως του θεωρητικού στοιχειώνει ένα άλλο ουσιαστικότερο ερώτημα, κάποιου που κάνει ένα βήμα μπροστά και λέγει: «Επιτέλους θα ήθελα να μάθω να ζω».

«Ομως ποιος θα τον μάθαινε; Και, επιπλέον, ο ίδιος θα το μάθει ποτέ;» Διότι, πριν απ’ όλα, τι σημαίνει «μαθαίνω να ζω»; Ο Ζακ Ντεριντά απαντά εξ ονόματός μας: «Το να ζεις, εξ ορισμού δεν μαθαίνεται παρά μονάχα από τον άλλον στην παρυφή της ζωής».

Εμείς τι έχουμε ήδη μάθει στην παρυφή;

Αυτό νομίζω δηλώνει και η μελαγχολική φιγούρα του Αριστείδη Μπαλτά στο Σινικό Τείχος, στη φωτογραφία του εξώφυλλου του νέου του βιβλίου: Εναν άνθρωπο (έναν Υπουργό) στην παρυφή.

Ή και έναν πιστό στρατιώτη στα τείχη της Ελσινόρης.

Ή, ακόμη, τον Αμλετ σκεπτικό, όταν το φάντασμα του πατέρα του απευθύνει το «Remember me».

Να επιμείνω; Οταν η λογική του φαντάσματος (του πατέρα; του κομμουνισμού;) δείχνει προς την κατεύθυνση μιας σκέψης του συμβάντος η οποία «υπερβαίνει αναγκαστικά μια διπολική ή διαλεκτική λογική, εκείνη που διακρίνει ή αντιδιαστέλλει την έμπρακτη πραγματικότητα από την ιδεατή», τότε, στην τειχοσκοπία της φωτογραφίας ο Μπαλτάς μοιάζει να έχει την τύχη του Αστυάνακτα. Ο Νεοπτόλεμος τον εκσφενδονίζει από τα τείχη, αφήνοντας άταφα τα διαμελισμένα του μέλη στα πεδινά των εδράνων της Βουλής. Ομως, η (από)ριψη του Μπαλτά -επειδή είχε ήδη συμβεί, διότι η υπουργοποίηση και η αποπομπή του θα έπρεπε στο εξής να σημειώνουν το τέλος μιας περατής ιστορίας- οφείλει τώρα, in media res, να αξιολογηθεί από την κυβερνώσα Αριστερά με αφετηρία τη μαρξιστική της κληρονομιά.

Νά τι αντιπροσωπεύουν για μένα οι πρώτες σελίδες του πολυσέλιδου βιβλίου του, όπου η κατηγορηματική άρνηση να αναφερθεί στον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ και η αποφυγή οποιασδήποτε αποτίμησης της κυβέρνησής του (η οποία, όπως σημειώνει, «μόνο εκ των υστέρων θα μπορούσε να αναληφθεί») αναδεικνύει μια εμμονή προς τα ονόματα του κομμουνισμού. Οχι ασφαλώς ως «αθεράπευτη ιδεοληψία» του συγγραφέα, αλλά ως διερώτηση του κατά πόσο η Ιστορία έχει τελειώσει, ενώ μόλις αρχίζει – τη στιγμή που επαναφέρει στα τείχη τα φαντάσματα.

----------------------------------------

ΥΓ: Κατά τη μυθολογία, ο Νεοπτόλεμος σκοτώθηκε στους Δελφούς από τον Ορέστη.

----------------------------------------

1. Α. Μπαλτάς, Ονόματα του κομμουνισμού, εκδ. Πατάκη, 2018. 2. Ζ. Ντεριντά, Τα φαντάσματα του Μαρξ, εκδ. Εκκρεμές, 1995.

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το αναπτυξιακό τοτέμ της κυβέρνησης
Η ανάπτυξη που έχει ανάγκη η χώρα μας πρέπει να στοχεύει στην παραγωγική της ανασυγκρότηση, δηλαδή να στηρίζεται σε εκείνα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για παραγωγή προϊόντων...
Το αναπτυξιακό τοτέμ της κυβέρνησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί όχι σαν τη Ν.Δ.;
Δεν κάναμε τα ίδια γιατί δεν θέλαμε, όχι γιατί δεν ξέραμε ή γιατί φοβηθήκαμε. Και δεν θέλαμε γιατί είμαστε βαθιά «ψυχικά νοσούντες» με τη δημοκρατία, γιατί οραματιζόμαστε μια κοινωνία αλλιώς.
Γιατί όχι σαν τη Ν.Δ.;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σωφρονιστική πολιτική και δημόσια τάξη
Η πρωταγωνιστική λειτουργία του σωφρονισμού είναι η έκτιση της ποινής σε ανθρώπινο περιβάλλον και η αποφυγή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης των κρατουμένων, είτε από κρατικά όργανα είτε από άλλους...
Σωφρονιστική πολιτική και δημόσια τάξη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εντεκα μεταρρυθμίσεις στην κρατική διοίκηση που δεν έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά που πρέπει απαραιτήτως να κάνουμε την επόμενη φορά
Άρθρο του Χριστόφορου Βερναρδάκη: Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επιχείρησε ορισμένες σοβαρές αλλαγές στην κρατική διοίκηση, τόσο σε θεσμικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο διαδικασιών και λειτουργιών, αλλά άφησε πολλές...
Εντεκα μεταρρυθμίσεις στην κρατική διοίκηση που δεν έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά που πρέπει απαραιτήτως να κάνουμε την επόμενη φορά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η χαμένη ευκαιρία του ΣΥΡΙΖΑ για τα ΜΜΕ
Είναι η πρώτη φορά τα τελευταία τουλάχιστον χρόνια που ελληνική κυβέρνηση αφήνει στην επόμενη κυβέρνηση γεμάτα δημόσια ταμεία και πλεονασματικούς κρατικούς οργανισμούς.
Η χαμένη ευκαιρία του ΣΥΡΙΖΑ για τα ΜΜΕ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να μη γυρίσουμε πίσω
Ποια είναι αυτά που θέλει να απαλείψει  η ΝΔ από το παρελθόν της; Θέλουν να μην επιστρέψουμε σε ότι θετικό είχε κατακτηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Την εργασία με δικαιώματα, τις συλλογικές συμβάσεις, τη δημόσια...
Να μη γυρίσουμε πίσω

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας