• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.7°C / 33.5°C
    4 BF
    36%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.9°C / 32.0°C
    3 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.0°C / 31.6°C
    1 BF
    42%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    1 BF
    83%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    3 BF
    38%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 26.2°C / 30.0°C
    0 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 21.5°C / 26.4°C
    2 BF
    32%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 29.2°C / 29.2°C
    1 BF
    46%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 30.4°C
    5 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.8°C / 32.9°C
    4 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 28.8°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 27.7°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    2 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.5°C / 30.9°C
    3 BF
    40%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 28.4°C / 29.5°C
    2 BF
    59%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.8°C / 29.9°C
    5 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.3°C / 33.0°C
    2 BF
    26%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.3°C / 29.4°C
    3 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.0°C / 30.5°C
    3 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    1 BF
    79%

Δεν φταίει μόνο η διαπλοκή

  • A-
  • A+

Εδώ και μερικά χρόνια το πρόβλημα της διαπλοκής στα ΜΜΕ, και πιο συγκεκριμένα στην τηλεόραση, πήρε τεράστιες διαστάσεις, ιδίως από τότε που ο ΣΥΡΙΖΑ άρχισε να διεκδικεί την εξουσία. Κι όπως όλοι θυμόμαστε, οι προεκλογικές εξαγγελίες για ριζικές εξυγιαντικές αλλαγές κατέληξαν στο φιάσκο με τον πλειστηριασμό των τηλεοπτικών αδειών. Δυο γαϊδουριών άχυρα δεν μπόρεσαν να χωρίσουν εκείνοι που υποτίθεται ότι θα καθάριζαν την κόπρο του Αυγείου ως άλλοι Ηρακλείδες.

Δεν θέλω να υποβαθμίσω τη σημασία του θέματος. Η διαπλοκή ήταν πραγματική, εκτεταμένη και ξεδιάντροπη. Κάτι έπρεπε επιτέλους να αλλάξει. Δυστυχώς όμως, η συζήτηση για τα ΜΜΕ έγινε με όρους που υπαγόρευσε μια παλιά και βαθιά ριζωμένη νεοελληνική παθογένεια, σύμφωνα με την οποία, όταν ανακαλύψουμε έναν ένοχο, σταματάμε να ψάχνουμε, ανακηρύσσοντας έτσι όλους τους υπόλοιπους αθώους.

Θέλω να πω ότι για την κατάντια της ελληνικής τηλεόρασης φταίνε κι άλλοι. Και φταίνε για λόγους που δεν έχουν άμεση σχέση με τις πολιτικές προτιμήσεις κάποιων ιδιωτικών καναλιών, π.χ. του Σκάι, ή κατ’ αντίστροφη αναλογία, με την τάση της ΕΡΤ να λιβανίζει την κυβέρνηση.

Δεν αναφέρομαι στην κομματική μεροληψία αλλά στον τρόπο, το ύφος αν θέλετε, της τηλεοπτικής ενημέρωσης στην Ελλάδα. Και για να προλάβω μια ενδεχόμενη ένσταση, το ύφος δεν είναι κάτι επιφανειακό και υποδεέστερο, κάτι που παραμερίζουμε όταν μιλάμε για τα μεγάλα και σημαντικά· το πώς αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα και το πώς μιλάμε γι' αυτά δεν είναι δύο διαφορετικές λειτουργίες της σκέψης μας που μπορούμε να απομονώσουμε και να εξετάσουμε χωριστά, γιατί δεν υπάρχει ένα σημείο όπου τελειώνει η μία και αρχίζει η άλλη.

Για να το διατυπώσω διαφορετικά, το ύφος, δηλαδή το πώς το λέμε, διαμορφώνει και προδιαγράφει σε μεγάλο βαθμό το τι λέμε. Και ένας από τους πολλούς και περίπλοκους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό είναι ότι ο τρόπος της τηλεόρασης, ηγεμονικός στις μέρες μας, «κατασκευάζει» έμμεσα και αποτελεσματικά τον τηλεθεατή, επιβάλλοντας πρότυπα αντίδρασης.

Πιστεύω λοιπόν, για να επιστρέψουμε στο θέμα μας, ότι το ύφος της τηλεόρασης στη χώρα μας είναι ένα περίεργο και ολέθριο μείγμα: βασικά συστατικά του ο συνδυασμός υπερβολής και ευτέλειας, σερβιρισμένων με γλώσσα ξύλινη, μια λιτανεία από κλισέ, με απώτερο στόχο να κινήσει το ενδιαφέρον μας, είτε εξάπτοντας ισχυρά αισθήματα, όπως ο φόβος, είτε λέγοντας ό,τι θέλουμε να ακούσουμε.

(Εξαιρέσεις υπάρχουν, λίγες και εξού τιμητικές· αλλά μιλάμε για τον κανόνα). Και όλα αυτά μέσα σε ένα κλίμα γενικευμένης πλειοδοσίας που έχει να κάνει με τον ανταγωνισμό: η διόγκωση κάποιου ήσσονος σημασίας γεγονότος και η πομπώδης εκφορά του παρουσιαστή είναι ένας τρόπος να κερδίσει το κανάλι τηλεθέαση που θα χάσουν οι ανταγωνιστές του.

Μια εξελισσόμενη κατάσταση βαφτίζεται «θρίλερ», το οποίο συχνά «κόβει την ανάσα», οι καιρικές συνθήκες προκαλούν «βιβλικές καταστροφές», όπως αποδεικνύεται από πλάνα που βλέπουμε ξανά και ξανά και ξανά, οι δε προβλέψεις για ακραία φυσικά φαινόμενα, πλημμύρες και κυρίως σεισμούς, κυμαίνονται από διαβεβαιώσεις ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας μέχρι το «έφτασε η ώρα μας».

Τα μικρά παιδιά σε θανατηφόρα δυστυχήματα ή εγκληματικές ενέργειες γίνονται «αγγελούδια» και οι μάνες τους «χαροκαμένες». Οταν μάλιστα πρόκειται για τα λεγόμενα εθνικά θέματα, η παραβίαση στοιχειωδών κανόνων αποστασιοποίησης και αντικειμενικότητας –τι κάνει το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο;– καταργούνται: ο Ερντογάν, όχι σε σατιρική εκπομπή όπου όλα σχεδόν επιτρέπονται αλλά σε δελτίο ειδήσεων, ονομάζεται «σουλτάνος», ενώ δημοσιογράφοι μάς ενημερώνουν για τους κινδύνους που απειλούν το έθνος των Ελλήνων φορώντας στολή παραλλαγής.

Κάποια πράγματα θα μπορούσαν να διορθωθούν γιατί δεν άπτονται της ουσίας του θέματος, όπως η χρήση της γλώσσας. Εννοώ π.χ. εκείνο που λέγαμε παλιά «συμφωνία των όρων της προτάσεως», δηλαδή όταν το υποκείμενο είναι στον ενικό το ίδιο ισχύει και για το ρήμα κ.ο.κ. Το μείζον πρόβλημα όμως θα πρέπει να το αναζητήσουμε αλλού.

Οι ειδήσεις, με την κονσερβαρισμένη μεγαλοστομία των παρουσιαστών και τη δραματική μουσική υπόκρουση, απευθύνονται στο θυμικό μας, αποθαρρύνοντας την έλλογη κρίση, ενώ τα επικοινωνιακά επιτελεία των κομμάτων εκδίδουν ανακοινώσεις/ατάκες που έχουν αναγάγει την πολιτική αντιπαράθεση σε ξεκατίνιασμα και οι διαφορές κυβέρνησης – αντιπολίτευσης λύνονται στο τηλεοπτικό ρινγκ όπου ο Αδωνις γρονθοκοπιέται με τον Πολάκη.

Δεν είναι θέμα αισθητικής. Ούτε θέμα επιλογής ανάμεσα σε δύο αντίθετες θεραπείες της ασθένειας που μας ταλανίζει εδώ και σχεδόν μια δεκαετία. Είναι η ίδια, η παλιά ασθένεια, μεταμφιεσμένη σε θεραπεία. Και γι’ αυτό δεν ευθύνεται μόνο η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα διαπλοκή.

  

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσμικά αυθαίρετα
Στην Ελλάδα πλέον δύο όμιλοι εφοπλιστικών και άλλων επιχειρηματικών συμφερόντων ελέγχουν το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ κάθε μορφής και –φευ– την κυκλοφορία των εφημερίδων, κουρελιάζοντας κυριολεκτικά το άρθρο 14...
Θεσμικά αυθαίρετα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μανιχαϊσμός και μετεμφυλιακό καθεστώς
Το «εκ Μανταμάδου Ρωσίας» -σύμφωνα με την επίσημη ιατροδικαστική έκθεση του 1951 (φωτογραφία) για τον Νίκο Βαβούδη (από το βιβλίο του πατέρα μου «Τα απαγορευμένα ντοκουμέντα»)- αποτελεί ένα κλειδί κατανόησης...
Μανιχαϊσμός και μετεμφυλιακό καθεστώς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαχρονικές αρχές δημοσιογραφίας
Ο κάθε πολίτης, κι όχι μόνο οι δημοσιογράφοι, που χειρίζεται πένα πρέπει να αποκαλεί κάποιους «κυρίους» με το πραγματικό τους όνομα· «ασυνειδήτους, κλέπτας, ληστάς και κακούργους». Ενέχει βέβαια ο κίνδυνος να...
Διαχρονικές αρχές δημοσιογραφίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μπερλουσκονισμός α λα ελληνικά
«Η Ιταλία βρίσκεται στην 53η θέση ως προς την ελευθερία πληροφόρησης. Δεν το ακούσατε στα δελτία ειδήσεων; Ε, αν το ακούγατε, δεν θα ήμασταν στην 53η θέση». Εξακολουθητική σχολιογραφία στις σελίδες πολιτικών...
Μπερλουσκονισμός α λα ελληνικά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αριστερά και προσομοιώσεις
Τα επιτεύγματα της τεχνοεπιστήμης είναι σαν μια δεύτερη φύση. Ειδικά ο σημερινός κόσμος υποτάσσεται στην αναπαράσταση ενός εικονικού κόσμου.
Αριστερά και προσομοιώσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ηγεμόνας
«Ο Ηγεμόνας» έμεινε γνωστός για το δόγμα ότι ο ηγέτης δεν µπορεί να περιοριστεί στην άσκηση της εξουσίας του από οιονδήποτε ηθικό νόμο. Και Πάρνηθα θα πηγαίνει και σε συνεστίαση θα παρευρίσκεται.
Ο Ηγεμόνας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας