Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Εθνικά θέματα»: μια κριτική ματιά

«Εθνικά θέματα»: μια κριτική ματιά

  • A-
  • A+

Σήμερα, με τρία από τα ελληνικά «εθνικά θέματα» ανοικτά, ας επιχειρήσουμε μια κριτική ματιά μήπως και η Ελλάδα βγει από τον βάλτο στο οποίο έχει βρεθεί, εν μέρει και από δικές της ενέργειες και δηλώσεις.

Σε σχέση με το Κυπριακό η επί δεκαετίες ελληνική στάση ξεκινάει με το οιονεί αξίωμα ότι πρόκειται κατά βάση για ζήτημα «εισβολής και κατοχής» και υπάρχει άγνοια και λήθη για το τι υπέστησαν από τα «Ματωμένα Χριστούγεννα» του 1963 μέχρι τον Ιούνιο του 1974 οι Τουρκοκύπριοι από τους Ελληνοκύπριους. Κατά την κυρίαρχη άποψη, το Κυπριακό θα λυθεί σχεδόν περίπου αυτόματα, μόλις φύγουν όλα τα τουρκικά κατοχικά στρατεύματα.

Το μη ρεαλιστικό όνειρο μίας ενιαίας ελληνοκρατούμενης Κύπρου (με τους Τουρκοκύπριους απλή μειονότητα και όχι ισότιμη κοινότητα) σε συνδυασμό με την πεποίθηση περί τουρκικής επιθετικότητας καταλήγει στο εξής αποτέλεσμα στην όλη εξίσωση: η Τουρκία ποτέ δεν θα επιτρέψει την αποχώρηση του στρατού της από την Κύπρο και θα επιμένει στη διχοτόμηση του νησιού και στην περαιτέρω παγίωσή της. Και τι κάνουν λοιπόν γι' αυτό η Αθήνα και η Λευκωσία, ακόμη και όταν η Αγκυρα είναι εποικοδομητική και ελαστική στο Κυπριακό (όπως επί Ντεμιρέλ το 1968-71, επί Οζάλ και επί αρχικού Ερντογάν μέχρι το 2009);

Τους πρόσφερε με τη δική της στάση τη διχοτόμηση σε ασημένιο δίσκο, όπως επί κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου, Κώστα Καραμανλή και ειδικά προσφάτως επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. («μηδέν εγγυήσεις-μηδέν στρατός»). Κοντολογίς στο Κυπριακό κινδυνεύουμε –είμαστε κυριολεκτικά στο παρά πέντε- να έχουμε μία κλασική περίπτωση δυσάρεστης αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

Σε σχέση με το Αιγαίο, η εσφαλμένη ελληνική τοποθέτηση (που και αδιέξοδη είναι και κινδυνεύει να φτάσει τα πράγματα στα άκρα) συνίσταται στη θέση à la carte:

  • (α) ότι στο Αιγαίο υπάρχει μόνο μία διαφορά προς επίλυση, αυτή της υφαλοκρηπίδας, όλες οι άλλες «διαφορές» στο Αιγαίο είναι απαράδεκτες τουρκικές διεκδικήσεις και προκλήσεις, και ότι
  • (β) ο μόνος τρόπος επίλυσης στο μοναδικό αυτό θέμα είναι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η θέση αυτή, σημειωτέον, κάνει έξαλλους τους Τούρκους. Αυτή η ελληνική τοποθέτηση λησμονεί -ή δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί- τέσσερα πράγματα που γνωρίζουν όλοι οι νηφάλιοι μελετητές της διένεξης του Αιγαίου:

  • (α) το Αιγαίο δεν είναι και δεν μπορεί να γίνει «ελληνική λίμνη» σαν η Ελλάδα να κατείχε τα παράλια της Μικράς Ασίας,
  • (β) διεκδικητική στο Αιγαίο είναι και η Ελλάδα με τη συνεχή απειλή της, από το 1981 (κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου) περί επέκτασης των χωρικών υδάτων της στα 12 ν. μίλια,
  • (γ) δεν μπορεί ο ελληνικός εθνικός εναέριος χώρος να παραμείνει ως έχει εσαεί, στα 10 μίλια αντί στα 6 ν. μίλια, κάτι που είναι προδήλως αντίθετο με το διεθνές δίκαιο,
  • (δ) το τουρκικό νομικό οπλοστάσιο στα θέματα του Αιγαίου, το οποίο η Αθήνα παραδοσιακά υποτιμάει, είναι καλά θεμελιωμένο σε όλα ανεξαιρέτως τα θέματα του Αιγαίου (ακόμη και στο πιο αδύνατο σημείο της, τα Ιμια) και δεν υστερεί διόλου από την ελληνική νομική επιχειρηματολογία.

Και έρχομαι στο Μακεδονικό, μια και κινδυνεύουμε να χάσουμε μια μοναδική ευκαιρία επίλυσης με ελληνική ευθύνη.

Πρώτον, έχει επικρατήσει η χείριστη μικροπολιτική από πλευράς αξιωματικής αντιπολίτευσης (δεν παίρνω θέση για να μη διχάσω τους Ελληνες ή το ψεύδος ότι στο Βουκουρέστι η σύνθετη ονομασία δεν σήμαινε συμπερίληψη του όρου Μακεδονία!), ενώ όλες οι ηγεσίες της Ν.Δ., από τον Κώστα Καραμανλή και μετά είχαν δηλώσει (και δημοσίως, από το βήμα της Βουλής) ότι θα δέχονταν μία σύνθετη ονομασία για όλες τις χρήσεις.

Δεύτερον, η κυβέρνηση από την πλευρά της δεν χειρίστηκε το θέμα στο εσωτερικό μέτωπο όπως θα έπρεπε. Δεν μπήκε καν στο κόπο να ενημερώσει την αντιπολίτευση και να της ζητήσει τη συνδρομή της στην επίλυση αυτού του ευαίσθητου εθνικού θέματος.

Τρίτον, η όποια σύνθετη ονομασία θα πρέπει να είναι της επιλογής των Σκοπίων, όχι της Αθήνας, μια και θα κληθούν να κάνουν την τεράστια θυσία να αλλάξουν την εθνική τους ταυτότητα μετά από 75 χρόνια. Τέταρτον, αν η Αθήνα ολιγωρήσει στην επίλυση ή τον προσεχή Ιούνιο, προ του φόβου του πολιτικού κόστους, θέσει βέτο στην είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, η Ελλάδα θα εκτεθεί ανεπανόρθωτα.

* καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συγγραφέας του βιβλίου «Εθνικά θέματα και εθνοκεντρισμός: μία κριτική στην ελληνική εξωτερική πολιτική», το οποίο κυκλοφορεί προσεχώς.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο πατριωτισμός που δεν πρέπει να χαρίζεται στους πατριδοκάπηλους και τους φασίστες
Οι εθνικοαστικές επιδείξεις δύναμης του Ερντογάν στη διπλανή χώρα, τόσο απέναντι στην Κύπρο σ' ό,τι αφορά τα θαλάσσια κτήματά της, όσο και απέναντι στην Ελλάδα με αφορμή το Αιγαίο και τα νησιά του, αναμφίβολα...
Ο πατριωτισμός που δεν πρέπει να χαρίζεται στους πατριδοκάπηλους και τους φασίστες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην κόψη του ξυραφιού
Για τους παλαιότερους σχολιαστές των ελληνοτουρκικών η ανάλυση της κρίσης που βρίσκεται σε εξέλιξη παρουσιάζει μεγάλες ιδιαιτερότητες.
Στην κόψη του ξυραφιού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Τουρκία δεν πετυχαίνει πάντα, αλλά μπορεί να σε δυσκολέψει πάρα πολύ
Το να μιλήσει κάποιος για τουρκική προκλητικότητα δεν είναι λάθος, γιατί η ίδια συνειδητά επιλέγει να κινείται με τρόπους που να ωθούν σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Δεν το αποφεύγει, το επιδιώκει...
Η Τουρκία δεν πετυχαίνει πάντα, αλλά μπορεί να σε δυσκολέψει πάρα πολύ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος «έστειλε» την Τουρκία στη Λιβύη;
Η πολιτική της Λευκωσίας αλλά και οι δηλώσεις του προέδρου Αναστασιάδη το τελευταίο χρονικό διάστημα δημιουργούν εύλογες απορίες για τον τρόπο διαχείρισης των προβλημάτων σε συνεργασία με την Αθήνα.
Ποιος «έστειλε» την Τουρκία στη Λιβύη;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η νεοφανής περί εγγυήσεων του ΝΑΤΟ πρόταση
Αν υποτεθεί ότι η Κύπρος καταστεί μέλος του ΝΑΤΟ, ποια είναι η εμπειρία στην παροχή ασφάλειας στα κράτη-μέλη; Μήπως το ΝΑΤΟ παρέσχε ασφάλεια στην Ελλάδα στην κρίση των Ιμίων; Μήπως το ΝΑΤΟ αντιδρά στις...
Η νεοφανής περί εγγυήσεων του ΝΑΤΟ πρόταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα εδώλιο περιμένει τον Λεβέντ στην Αγκυρα
Ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος και εκδότης Σενέρ Λεβέντ δεν είναι αμάθητος σε διώξεις, πολιτικές και δικαστικές. Από τον περασμένο μήνα, ο Τουρκοκύπριος δημοσιογράφος και εκδότης, ένθερμος υποστηρικτής του...
Ενα εδώλιο περιμένει τον Λεβέντ στην Αγκυρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας