• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.3°C / 13.4°C
    3 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.7°C / 11.3°C
    5 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 12.7°C
    4 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 4.9°C / 5.5°C
    2 BF
    78%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.5°C
    2 BF
    66%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 9.6°C
    2 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 3.4°C / 5.6°C
    2 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.1°C / 9.1°C
    1 BF
    90%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 15.4°C
    5 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    3 BF
    81%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 8.8°C / 12.8°C
    3 BF
    58%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 9.0°C / 11.7°C
    2 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    5 BF
    74%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.9°C / 10.1°C
    3 BF
    57%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 10.1°C
    0 BF
    75%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    2 BF
    93%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 13.2°C
    0 BF
    49%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 6.3°C / 9.9°C
    3 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 10.7°C
    2 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 5.0°C / 5.0°C
    3 BF
    74%
EUROKINISSI

Ελληνοχριστιανικό Σύνταγμα;

  • A-
  • A+

Σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγματος του 1975, η ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των Ελλήνων πράγματι αποτελεί αποστολή του κράτους.

Ομως, ενώ η αντίστοιχη διάταξη του μετεμφυλιακού Συντάγματος του 1952 συνέδεε την ηθική αγωγή των Ελλήνων με τον αλήστου μνήμης ελληνοχριστιανικό πολιτισμό, από το Σύνταγμά μας σήμερα απουσιάζει οποιαδήποτε σχετική αναφορά.

Αντιθέτως, η θρησκευτική ελευθερία και η ελευθερία της θρησκευτικής εκπαίδευσης κατοχυρώνονται εξίσου για όλους και για τον καθένα – και όχι μόνο για τους Ελληνες. Αλλωστε, ούτε όλοι οι Ελληνες είναι χριστιανοί ούτε, βεβαίως, όλοι οι χριστιανοί Ελληνες.

Πώς συνδυάζεται η υποχρέωση του κράτους να προάγει τη θρησκευτική συνείδηση στα σχολεία με το δικαίωμα του καθενός να καθορίζει ελεύθερα τη σχέση του με το θείο και να διαπαιδαγωγεί τα παιδιά του σύμφωνα με την πίστη του;

Η απάντηση μοιάζει απλή: Το σχολείο να καλλιεργεί το θρησκευτικό συναίσθημα των μαθητών και να ενθαρρύνει τη σχέση τους με το θείο, χωρίς όμως να «κατηχεί», χωρίς δηλαδή να επιβάλλει τη διδασκαλία συγκεκριμένου δόγματος.

Η συζήτηση αυτή, ως προς τον θρησκειολογικό αντί του ομολογιακού χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών, έχει γίνει προ πολλού και στη χώρα μας.

Αρκούμαι να παραπέμψω στο βιβλίο του Γιώργου Σωτηρέλη «Θρησκεία και Εκπαίδευση» (1998) κι ας πέρασαν είκοσι ολόκληρα χρόνια αφότου γράφτηκε.

Κατά την αντίληψη της Εκκλησίας της Ελλάδος, εάν το μάθημα των Θρησκευτικών μετατραπεί σε θρησκειολογικό, θίγεται το δικαίωμα των ορθόδοξων χριστιανών να διαπαιδαγωγούνται θρησκευτικά σύμφωνα με τα δόγματα της πίστης τους.

Στη σκέψη αυτή υπάρχει μια εγγενής αντίφαση. Αν η ορθόδοξη πλειοψηφία έχει την αξίωση για θρησκευτική εκπαίδευση σύμφωνα με τα δόγματα της πίστης της, τότε την ίδια αξίωση, ενόψει της συνταγματικής ισονομίας, θα πρέπει να έχουν και όσοι δεν ανήκουν στην πλειοψηφία.

Αυτό όμως θα σήμαινε ότι κάθε μαθητής, ανάλογα με το δόγμα στο οποίο ανήκει, θα έπρεπε να διδάσκεται διαφορετικό μάθημα Θρησκευτικών.

Ακόμα κι αν ήταν πρακτικά εφικτό –που δεν είναι σε σχολεία με ανομοιογενή θρησκευτικά πληθυσμό–, κάτι τέτοιο θα απαιτούσε ο κάθε μαθητής να δηλώνει και να δημοσιοποιεί το δόγμα του, κάτι που απαγορεύεται από το Σύνταγμα.

Κυρίως όμως η ερμηνεία αυτή βασίζεται σε μια θεμελιώδη παρανόηση.

Σε αντίθεση με το Σύνταγμα του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού της περιόδου 1952-1967, το Σύνταγμά μας ορίζει ως αποστολή του σχολείου τη θρησκευτική διαπαιδαγώγηση γενικά και όχι την κατήχηση σε ορισμένο δόγμα. Αυτή παραμένει αποστολή της οικογένειας και, κυρίως, των ίδιων των εκκλησιών. Γι’ αυτό ακριβώς υπάρχουν τα κατηχητικά σχολεία.

Επομένως, η διδασκαλία ενός ομολογιακού (ορθόδοξου χριστιανικού) μαθήματος στην εκπαίδευση δεν είναι συμβατή με το Σύνταγμα.

Βεβαίως, κάθε πολίτης δικαιούται να ερμηνεύει το Σύνταγμα έτσι όπως βολεύει τις πεποιθήσεις του. Το ίδιο και η Εκκλησία της Ελλάδος, η οποία συχνά-πυκνά ερμηνεύει τις συνταγματικές διατάξεις υπό το πρίσμα του δόγματός της. Ομως τα όργανα της πολιτείας, νομοθέτης, κυβέρνηση και δικαστήρια, δεν έχουν τέτοια ελευθεριότητα.

Οι αποφάσεις τους οφείλουν να κινούνται εντός του πλαισίου που θέτουν οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματός μας και ο ευρωπαϊκός νομικός πολιτισμός. Κυρίως: να σέβονται τον φιλελεύθερο, δημοκρατικό, πλουραλιστικό και ουδετερόθρησκο χαρακτήρα του ελληνικού κράτους.

Ακυρώνοντας την υπουργική απόφαση για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών μετά από αίτηση γνωστού ιεράρχη, το Συμβούλιο της Επικρατείας μοιάζει σαν να δίκασε βάσει του Συντάγματος του 1952-1967 και των αρχών του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού και όχι βάσει του ισχύοντος Συντάγματος.

Η συγκυρία το ‘φερε η απόφασή του να βγει λίγες μέρες μετά από μια άλλη δίκη ιεράρχη που απασχόλησε τη δημοσιότητα.

Δεν μπορεί να αποφύγει κανείς το ερώτημα: Πώς δικαιολογείται αυτή η προνομιακή πρόσβαση της Εκκλησίας στη Δικαιοσύνη;

*Διδάσκει Συνταγματικό Δίκαιο στο ΑΠΘ

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελληνισμός και χριστιανισμός
Ο χριστιανισμός δεν αφορά τους όποιους ηγέτες. Αφορά τα δισεκατομμύρια των πιστών χριστιανών που έζησαν και ζουν σε όλες τις χώρες του κόσμου, σε ορισμένες από τις οποίες αποτελούν τον «κορμό» του πληθυσμού...
Ελληνισμός και χριστιανισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κι ο άγιος φοβέρα θέλει
Ακουγα χθες τις καμπάνες να χτυπούν για τη γιορτή του Σωτήρος και από τα μεγάφωνα τη φωνή του ιερέα που μιλούσε στους πιστούς. Κουράγιο τούς έδινε και τη διαβεβαίωση ότι ο Κύριος είναι κοντά τους....
Κι ο άγιος φοβέρα θέλει
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Διαφωτισμός που ακόμα περιμένουμε
Το αναθεωρημένο Σύνταγμα θα υπάρχουν διατάξεις οι οποίες κατοχυρώνουν τους διακριτούς ρόλους τους και την ουδετερότητα της Πολιτείας σε ζητήματα που άπτονται της θρησκευτικής συνείδησης. Με διατήρηση, όμως,...
Ο Διαφωτισμός που ακόμα περιμένουμε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναντικατάστατος ο άρρηκτος δεσμός Εκκλησίας και έθνους
Οπως συμβαίνει σε πολλά άλλα θέματα, η εφημερίδα έδωσε την ευκαιρία να διατυπώσουν τις απόψεις τους τόσο σε όσους εκφράζονται ακόμα και με επιθετικό τρόπο ενάντια στην Εκκλησία όσο και σε εκείνους που την...
Αναντικατάστατος ο άρρηκτος δεσμός Εκκλησίας και έθνους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο εναντιούμενος εις την εξουσίαν
Κι όμως η θρησκεία (δρώντας ως «αρχέτυπο» εκκοσμίκευσης), αιώνες στηρίζει την πιο κυνική εκδοχή της πολιτικής, μετατρεπόμενη συχνότατα στην πιο ανάλγητη εξουσία.
Ο εναντιούμενος εις την εξουσίαν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μονή Αβάσσου
Αυτή την αίσθηση είχα ταξιδεύοντας στη Μονή Αβάσσου, που βρίσκεται στον επαρχιακό δρόμο της Μικρής Λάκκας Σουλίου, στον δρόμο προς τις πηγές του μυθικού Αχέροντα. Που μας θυμίζει, χιλιάδες χρόνια τώρα, το...
Μονή Αβάσσου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας