• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.8°C / 23.4°C
    0 BF
    50%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.3°C / 19.8°C
    0 BF
    76%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.0°C / 19.5°C
    0 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.7°C / 19.1°C
    1 BF
    58%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.4°C / 14.4°C
    2 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.6°C / 16.6°C
    1 BF
    41%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.8°C / 23.1°C
    2 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.9°C / 20.9°C
    1 BF
    49%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.9°C / 23.5°C
    4 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.6°C / 19.6°C
    2 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    2 BF
    71%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 14.5°C
    0 BF
    87%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 14.5°C / 17.8°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 14.8°C / 23.2°C
    3 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.0°C / 23.6°C
    2 BF
    49%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    20°C 14.3°C / 20.5°C
    2 BF
    68%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 14.7°C / 19.8°C
    1 BF
    95%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.8°C / 13.8°C
    1 BF
    36%

Τι γεννά την Ακροδεξιά;

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Τι γεννά την Ακροδεξιά; Από τις διεθνείς εξελίξεις των τελευταίων ετών, στις εκλογικές επιτυχίες του «Κόμματος Ελευθερίας» στην Αυστρία και του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» και, από την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, στους πυροβολισμούς στη Ματσεράταi και στους «μακεδονομάχους» του 2018, τα ερωτήματα και οι αναλύσεις για τις αιτίες ανόδου της Ακροδεξιάς, βρίσκουν αρκετές αφορμές για να επανέρχονται κάθε τόσο στο προσκήνιο.

Τι γεννά όμως την Ακροδεξιά; Κατά τη γνώμη μου, την Ακροδεξιά τη γεννούν οι συνθήκες οικονομικής κρίσης αλλά και οι συνθήκες της εκάστοτε «δικής μας» κανονικότητας.

Γι’ αυτό στις μέρες μας η Ακροδεξιά δεν ανθίζει μόνο στη Γαλλία, την Ελλάδα, την Αυστρία, την Πολωνία, την Φινλανδία και αλλού, αλλά ανθίζει και στη Σουηδία ή τη Νορβηγίαii, δηλαδή σε δύο από τις χώρες που κατά γενική ομολογία έχουν επηρεαστεί λιγότερο (συγκριτικά με άλλες) από την (καπιταλιστική) κρίσηiii της εποχής μας.

Με άλλα λόγια, το γιατί γεννιέται η Ακροδεξιά αποτελεί ένα πολυπλοκότερο ερώτημα από ότι ίσως νομίζουμε, οι απαντήσεις του οποίου περνούν και μέσα από τον καθορισμό της εκάστοτε Ακροδεξιάς.

Γενικότερα η λεγόμενη «Ακροδεξιά» δεν αποτελεί ένα ομογενοποιημένο σύνολο από μερικές αναλλοίωτες κοινές αρχές.

Όπως το θέτει ο Jean-Yves Camus: «Στην Ευρώπη, από το 1945 και μετά, ο όρος ‘Άκρα Δεξιά’ χαρακτηρίζει κάποια πολύ διαφορετικά μεταξύ τους φαινόμενα: ξενοφοβικά και ‘αντισυστημικά’ κινήματα, εθνικο-λαϊκιστικά πολιτικά κόμματα, ενίοτε και θρησκευτικούς φονταμενταλισμούς» - και όχι μόνο.iv Ωστόσο παρά τις διαφορετικές στρατηγικές και αντιτιθέμενες απόψεις ποικίλων ακροδεξιών συσσωματώσεων, όλες τους αποδέχονται ή εκφράζουν έστω μερικά από τα χαρακτηριστικά που θα σημειώσω παρακάτω, παρόλο που για κάποια από αυτά θέτουν ακόμη και μεταξύ τους αυστηρές διαχωριστικές γραμμές με «πλήρεις» διαφωνίες ή αντιρρήσεις και παρόλο που ορισμένα από αυτά που αναγράφονται στη συνέχεια τα ενστερνίζονται και «μη ακροδεξιοί φορείς».

Τέτοια ελκυστικά λοιπόν για την «Ακροδεξιά» (και όχι μόνο για αυτή) χαρακτηριστικά, σήμερα θα μπορούσαν ενδεικτικά να συμπυκνωθούν σε όρους και φράσεις όπως: ρατσισμός, εμπέδωση του δόγματος «τάξη και ασφάλεια» μέσω αστυνομικών-κατασταλτικών-αυταρχικών μεθόδων, καταγγελτικός-«αντισυστημικός» λόγος «υπέρ» μιας «ειδικής κοινωνικής δικαιοσύνης» «αποκλειστικά» για τους «ντόπιους», πολιτικές «περιορισμού» των μεταναστευτικών «ροών» (ή αναλόγως κλειστά σύνορα για όλους τους μετανάστες και πρόσφυγες ή έστω για τους «παράνομους», «αχρείαστους» ή «πλεονάζοντες»), ρητορική στηλίτευση και έμπρακτη αποδοχή του καπιταλισμού σε διάφορες μορφές (πιο «φιλελεύθερες» και «παγκοσμιοποιημένες» ή πιο «παρεμβατικές» ή με πιο «αυστηρούς» όρους «εθνικής οικονομίας»), «διαφύλαξη της εθνικής ταυτότητας» και απόρριψη της «πολυπολυτισμικότητας» ή της «παγκοσμιοποίησης», εθνικισμός, δογματισμός και μισαλλοδοξία, ολοκληρωτισμός, μεσσιανισμός, επιρροές από την «παράδοση» του Χίτλερ, του Μουσολίνι και των συνοδοιπόρων τους στις περιπτώσεις νεοφασιστικών ή και νεοναζιστικών μορφωμάτων, αντιδιεθνισμός και αντικομμουνισμός, ξενοφοβία, αντισημιτισμός και ισλαμοφοβία, ομοφοβία και τρανσφοβία, σεξισμός και μισογυνισμός, πραξικόπημα, μιλιταρισμός κ.ά.v

Αντιλαμβάνεται λοιπόν κανείς, ότι οι απαντήσεις στο τι γεννά την Ακροδεξιά δεν μπορεί παρά να εξαρτώνται και από το για ποια Ακροδεξιά μιλάμε, αλλά και από το συνολικό κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο εκφέρεται η εκάστοτε Ακροδεξιά.

Ακόμη και έτσι όμως, οι απαντήσεις είναι πολυσχιδείς και ίσως όχι τόσο ευνόητες. Ας σταθούμε λόγου χάρη στη σημερινή Ευρώπη.

Κατά τη γνώμη μου ορθώς επισημαίνεται από πολλούς ότι οι συνέπειες των εντεινόμενων οικονομικών δυσχερειών και ανισοτήτων της καπιταλιστικής κρίσης και η συναφής αναξιοπιστία του «πολιτικού συστήματος», συγκαταλέγονται στα αίτια ανόδου των ξενοφοβικών-ρατσιστικών και εθνικιστικών φωνών.

Αξίζει όμως να στραφούμε και προς κάποιες (ίσως) περισσότερο «αφηρημένες» και λιγότερο «προφανείς» πλευρές – επιδράσεις, οι οποίες αναλόγως βοηθούν στη «χώνεψη», στην ανοχή ή στην αποδοχή τέτοιων αντιλήψεων.

Ο Enzo Traverso για παράδειγμα, μας εφιστά την προσοχή στο ότι μια συγκεκριμένη γενεαλογική μελέτη της «φιλελεύθερης Ευρώπης» και του «δυτικού πολιτισμού», μπορεί κατά τη γνώμη του να δείξει, ότι οι ναζιστικές φρικαλεότητες και οι ναζιστικές «ιδεολογικές συνθέσεις» «αποκρυσταλλώθηκαν» (και) χάρη σε μια σειρά από διάχυτες ρίζες στο ευρύτερο πολιτισμικό «μας» περιβάλλον.vi Παρομοίως, ίσως ξενίζει κάποιους ότι τόσο ο ναζισμός όσο και ο φασισμός άντλησαν (και) από τις κυρίαρχες ή «κανονικές» αξίες της κοινωνίας γύρω από το έθνος.

Στην πράξη όμως, ακόμη και στις μέρες μας το (κάθε) έθνος μπορεί να προσεγγίζεται ως μια εξίσου ανιστόρητη, άχρονη, δήθεν αιώνια και υπερβατική ουσία όπως η φυλή ή η ράτσα.

Όχι μόνο από «βιολογικής» πλευράς αλλά και από «πολιτισμικής».

Το εθνικό ανήκειν γίνεται συχνά αντιληπτό με όρους αδιάλειπτης πολιτισμικής «συνέχειας» – «κληρονομιάς», λες και οι κάτοικοι μιας οποιασδήποτε γεωγραφικής περιοχής ανά τους αιώνες, ενέτασσαν ανέκαθεν τους εαυτούς τους εντός μιας ίδιας και μόνο, θρησκευτικής, πολιτισμικής, εθνοτικής ή εθνικής συλλογικότητας.

Ή λες και ο τρόπος με τον οποίο οι κάτοικοι μιας οποιασδήποτε γεωγραφικής περιοχής «ορίζουν την ταυτότητά τους ως μέλη ενός έθνους (αλλά και της οποιασδήποτε συλλογικότητας) έχει παραμείνει αναλλοίωτος μέσα στους αιώνες» (Γιώργος Αγγελόπουλος).vii Όπως μάλιστα το θέτει ο Edward Said, «οποιαδήποτε προσπάθεια να στριμώξει κανείς πολιτισμούς και λαούς μέσα σε χωριστές και διακριτές ράτσες ή ουσίες αποκαλύπτει (…) τις διαστρεβλώσεις και τις παραποιήσεις που αυτό συνεπάγεται (…)».viii Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι περίεργο που πολλοί π.χ.

επισημαίνουν πως στην κοινωνία του ελληνικού κράτους, «επικρατεί η αντίληψη ότι η ελληνικότητα “κληρονομείται” χωρίς να είναι δυνατό να αποκτηθεί» (Πετράκου Ηλέκτρα).ix Άλλωστε, το ίδιο ακριβώς μπορεί αναλόγως να επισημαίνεται και για τη «γερμανικότητα» ή για την κάθε λογής «εθνικότητα», όχι μόνο από εθνικιστές ή ακροδεξιούς ανά τον κόσμο, αλλά και από ποικίλα, κοινωνικώς αποδεκτά, εθνικά και κρατικά αφηγήματα περί «καθαρότητας» διεθνώς.x Συγκεφαλαιώνοντας, εκτιμώ ότι όσο περισσότερο διερευνούμε το «γιατί ανεβαίνει η όποια διαφορετική ακροδεξιά», τόσο στην κριτική μας διάθεση θα τίθενται, εκτός των άλλων, οι ορατές και «αδιόρατες» ρίζες των ίδιων των κοινωνιών μας.

Θα τίθενται δηλαδή ζητήματα όπως: η κοινωνική επιταγή της υπαγωγής σε ηγεσία, οι υλικές και μη συνθήκες, οι κοινωνικές ταυτότητες και οι διάφορες οικονομικές, πολιτικές, έμφυλες και λοιπές ιεραρχίες κ.ά.

Στη βάση των παραπάνω προβληματισμών, θα κλείσω προτείνοντας να αναρωτηθούμε περισσότερο (και) πάνω σε θέματα όπως: Ποιες είναι οι σχέσεις του φασισμού / ναζισμού με το νεωτερικό κράτος, τον εθνικισμό και τον καπιταλισμό; Και ποιες οι σχέσεις όλων αυτών μεταξύ τους; Επίσης ποιες είναι οι «αλληλεπιδράσεις» των παραπάνω με ποικίλα «αντινεωτερικά προτάγματα»; Γιατί ακροδεξιές συμμορίες του σήμερα και του παρελθόντος σε πλήθος διαφορετικών κρατών συχνά διασυνδέθηκαν και διασυνδέονται με κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους ή και με κρατικές μυστικές υπηρεσίες; Άραγε μόνο στην Ελλάδα μια έρευνα για το «παρακράτος» ή για το «βαθύ κράτος» και την Ακροδεξιά, χρειάζεται να στρέψει το βλέμμα της στην Αστυνομία, τη Δικαιοσύνη, το Στρατό ή την Εκκλησία; xi

1 Για τους πυροβολισμούς στη Ματσεράτα βλέπε ενδεικτικά το άρθρο του Θεόδωρου Ανδρεάδη Συγγελλάκη στην «Εφημερίδα των Συντακτών»: «Ρατσιστικό αμόκ και πολιτικές προεκτάσεις», https://www.efsyn.gr/arthro/ratsistiko-amok-kai-politikes-proektaseis

2 Βλέπε ενδεικτικά το Κόμμα της Προόδου στη Νορβηγία (άραγε ποιος ξεχνά τον Άντερς Μπρέιβικ;), το ελβετικό Λαϊκό Κόμμα (SVP), τους Σουηδούς Δημοκράτες (SD), το Κόμμα των Φινλανδών (γνωστό και ως «Αληθινοί Φινλανδοί»), το Jobbik στην Ουγγαρία, το Βρετανικό Εθνικό Κόμμα (BNP) στη Μεγάλη Βρετανία, το Κόμμα της Ελευθερίας (PVV) στην Ολλανδία, τον Μπερλουσκόνι και τους ακροδεξιούς συμμάχους του: Λέγκα του Βορρά και Αδέλφια της Ιταλίας, το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λε Πεν στη Γαλλία, το κόμμα «Νόμος και Δικαιοσύνη» στην Πολωνία, τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα κ.ά. Φυσικά τα παραπάνω κόμματα έχουν ποικίλες διαφορές και ομοιότητες μεταξύ τους και η από κοινού ενδεικτική παράθεσή τους εδώ – δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να επισκιάσει ορισμένες εξαιρετικά κρίσιμες και σημαντικές διαφοροποιήσεις τους. Πέραν αυτών μάλιστα, ακόμη και εντός των ίδιων των προαναφερόμενων χωρών, μπορεί να γίνει λόγος και για άλλα κόμματα με «ακροδεξιά χαρακτηριστικά». Για να μην αναφερθούμε και σε κόμματα άλλων χωρών ή και σε μη κομματικές ακροδεξιές «οργανώσεις» διεθνώς κτλ. Άλλωστε τη μισαλλοδοξία και τις αδελφές «αρετές» της, δεν τις συναντάμε μονάχα γέρνοντας το βλέμμα μας προς την ακροδεξιά πλευρά. Η «ακροδεξιά ρητορική» αλλά και οι πολιτικές – πρακτικές με «ακροδεξιά χαρακτηριστικά», διαχέονται συχνά σε μεγάλο βαθμό εντός του εκάστοτε κοινωνικού συνόλου: από τις πατριωτικές ανησυχίες ορισμένων «αγανακτισμένων πολιτών» – στα εμπόδια που θέτουν σε πρόσφυγες και μετανάστες διάφορες «σοσιαλδημοκρατικές», «συντηρητικές» ή «προοδευτικές» κυβερνήσεις, μέχρι τις «ετερόδοξες» πολιτικές συνεργασίες και κυβερνητικές συμμαχίες (βλέπε και ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ή το παλαιότερο σχήμα: ΝΔ/ΠΑΣΟΚ/ΛΑ.Ο.Σ. – μην ψάχνεις μόνο μακριά σου). Σημαντική είναι δε, σε όλες τις περιπτώσεις, μια προσεκτική και, κατά το δυνατόν, μη δογματική, κριτική (και αυτο-κριτική) προσέγγιση.

3 Κάθε «κρίση» είναι πολυδιάστατη – πολυεπίπεδη. Σε αυτό το πλαίσιο όμως, απαραίτητος κρίνεται και ο λόγος για την καπιταλιστική διάσταση όσων τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζονται διεθνώς ως «οικονομική κρίση».Αυτή η διάσταση τεκμηριώνεται επαρκώς από πολύ διαφορετικές πηγές, μέσω (και) των συνακόλουθων «ταξικών όψεων» της κρίσης: Την ίδια ώρα που η λιτότητα και η δημοσιονομική πειθαρχεία αντιμετωπίζονται ως δόγμα, οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι.Μεταξύ άλλων, βλέπε ενδεικτικά τα «επίσημα» στοιχεία που παραθέτει το Bloomberg για τους 500 πλουσιότερους ανθρώπους: έως τις 27/12/2016 υπολογίζεται ότι διέθεταν περιουσία 4,4 τρισ.δολάρια, ενώ μέχρι τις 26/12/2017 φαίνεται πως διέθεταν περιουσία 5,3 τρισ.δολάρια (πηγές: http://www.fortunegreece.com/article/i-plousii-eginan-plousioteri-kata-1-tris-dolaria-to-2017/ και https://www.bloomberg.com/billionaires/).Αυτά όμως δεν απασχολούν εμπράκτως τους φορείς της ακροδεξιάς. Αντιθέτως, η ιστορία (αλλά και το παρόν) της ακροδεξιάς είναι γεμάτη από παραδείγματα υποστήριξης και εφαρμογής πολιτικών που είναι φιλικά διακείμενες προς ποικίλους ισχυρούς του χρήματος και εχθρικά διακείμενες προς περισσότερο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Μια πρόσφατη περίπτωση είναι και η συγκυβέρνηση Δεξιάς - Ακροδεξιάς στην Αυστρία «με την αγαστή σύμπραξή τους τόσο στην εφαρμογή της κοινής νεοφιλελεύθερης πολιτικής τους (…) όσο και στην επίτευξη της μηδενικής εισόδου μεταναστών στη χώρα». Πρόκειται για τη «νέα κυβερνητική συνεργασία του δεξιού Λαϊκού Κόμματος με το ακροδεξιό εθνικιστικό Κόμμα των Ελευθέρων, κατά το πρότυπο του προηγούμενου συνασπισμού τους την περίοδο 2000-2006 (…)» (Δημήτρης Δημητρακούδης: https://www.efsyn.gr/arthro/o-sempastian-koyrts-espeire-anemoys-kai-therizei-thyelles).

4 Jean-Yves Camus, «Η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά και οι μεταλλάξεις της». Στον ιστότοπο της προσκείμενης στον ΣΥΡΙΖΑ «Αυγής»: http://www.avgi.gr/article/2472146/i-europaiki-akrodexia-kai-oi-metallaxeis-tis (4-5-2014, επιμ.: Κορίνας Βασιλοπούλου)

5 Η υπαρκτή πολυμορφία και πολυσημία «ακροδεξιών χαρακτηριστικών» όπως τα παραπάνω, αλλά και η «διασπορά» τους σε διαφορετικές πολιτικές οργανώσεις και καθεστώτα, οδηγούν ορισμένους μελετητές σε ευρύτερες ή επί μέρους διαφωνίες, καθώς και σε διακρίσεις όπως: «Άκρα ή Ριζοσπαστική Δεξιά» (Far/Radical Right), «Ακραία ή Εξτρεμιστική Δεξιά» (Extreme Right ) ή ακόμη και σε αναφορές για «λαϊκιστική» νέα άκρα δεξιά κτλ. Έτσι λ.χ. το 2004 η Βασιλική Γεωργιάδου σημείωνε πως σύμφωνα με ορισμένους μελετητές μπορεί να γίνει λόγος για «τρία κύματα» άκρας δεξιάς μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Για έναν ενδεικτικό διάλογο γύρω από την εννοιολόγηση, την «οριοθέτηση» και τις θεωρητικές διακρίσεις και τις «ιστορικές περιοδολογήσεις» της «Ακροδεξιάς», βλέπε: Γεωργιάδου Βασιλική 2004. «Πρόλογος στην ελληνική έκδοση». Στο Συλλογικό, Η Ακροδεξιά. Ιδεολογία – Πολιτική – Κόμματα. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση (επιμ.: Hainsworth P. – της ελληνικής έκδοσης: Γεωργιάδου Β.). Σε αυτό το κείμενο χρησιμοποιώ τον συμβατικό και γενικευτικό όρο «ακροδεξιά» αναφερόμενος σε σχετικές «ακαδημαϊκές» κατηγοριοποιήσεις όπως οι παραπάνω, αλλά και με μια ευρύτερη διάθεση κριτικής και επιστημολογικής απόρριψης τέτοιων φαινομένων.

6 (3) Βλέπε: Traverso Enzo, 2013. Οι ρίζες της ναζιστικής βίας. Μια ευρωπαϊκή γενεαλογία. Αθήνα: Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου.

7 (4) Στο: Αγγελόπουλος Γιώργος, 1997. «Από τον Έλληνα ως πρόσωπο στο πρόσωπο ως Έλληνα: μια ανθρωπολογική ανάγνωση της διαδικασίας συγκρότησης εθνικών ταυτοτήτων στην αγροτική Μακεδονία του τέλους του 19ου – αρχές του 20ου αιώνα». Στο Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης , τεύχος 9, σελ. 42-64.

8 Βλ. Γέρος Παναγιώτης, 2008. «Επανεξετάζοντας τις έννοιες του ‘Ισλάμ’ και της Έυρώπης’: Θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα». Στο Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 127 Γ’, σελ. 45-72.

9 Στο: Πετράκου Ηλέκτρα, 2009. «Η κατασκευή της μετανάστευσης στην ελληνική κοινωνία». Στο Συλλογικό, Μετανάστες στην Ελλάδα. Εταιρεία Πολιτικού Προβληματισμού Νίκος Πουλαντζάς. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. (επιμ.: Μαρβάκης Α., Παρσάνογλου Δ., Παύλου Μ.).

10 Βλέπε π.χ. για την «ελληνικότητα» αλλά και για μερικές αφηγήσεις γύρω από τη «γερμανικότητα» στο γερμανικό κράτος, εδώ: Μπαλτσιώτης Λάμπρος, 2004. «Ιθαγένεια και πολιτογράφηση στην Ελλάδα της μετανάστευσης: (αντι)φάσεις μιας αδιέξοδης πολιτικής». Στο Συλλογικό, «Η Ελλάδα της Μετανάστευσης. Κοινωνική συμμετοχή, δικαιώματα και ιδιότητα του πολίτη», Αθήνα: Κριτική – ΚΕΜΟ. (επιμ.: Παύλου Μ., Χριστόπουλος Δ.)

11(5) Βλέπε: Συλλογικό, 2014. Το «βαθύ κράτος» στη σημερινή Ελλάδα και η Ακροδεξιά. Αστυνομία, Δικαιοσύνη, Στρατός, Εκκλησία. Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ – Εκδόσεις Νήσος: Αθήνα (Επιμ.: Χριστόπουλος Δ.)

* ΜΔΕ Κοινωνική - Πολιτισμική Ανθρωπολογία

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το νέο «υπουργείο» Μεταναστευτικής Πολιτικής
​Η βεβιασμένη ίδρυση υπουργείου το προηγούμενο Σάββατο, εν όψει ανασχηματισμού, επανέλαβε τα λάθη του παρελθόντος, με τον σχηματισμό οργανωτικών δομών, έχοντας κατά νου πρόσωπα και όχι την εξυπηρέτηση...
Το νέο «υπουργείο» Μεταναστευτικής Πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κάτι άλλο
Το μεταναστευτικό ζήτημα, το ξέρουμε, παίζει παντού στην Ευρώπη καθοριστικό ρόλο στην πολιτική ατζέντα. Τα πράγματα θα έπρεπε να είναι πιο απλά όταν η συζήτηση αφορά το προσφυγικό, όμως όχι.
Κάτι άλλο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να σταματήσει το νέο μαζικό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας
Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα γίνεται ξανά φανερό ότι όλες οι ανθρώπινες ζωές δεν έχουν την ίδια αξία. Το εθνικό, στρατηγικό σχέδιο αποτροπής της μετανάστευσης, που υλοποιεί η ακροδεξιά κυβέρνηση της Νέας...
Να σταματήσει το νέο μαζικό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ολα τα γουρούνια δεν είναι φασίστες
Φθονούν το φαγητό που τρώνε οι πρόσφυγες, ακόμα και το τσαντίρι τους. Διασπείρουν ασύστολα, εξόφθαλμα ψεύδη ότι θα τους παραχωρήσουν… οικόπεδα(!) και ότι θα πάρουν μεγάλη σύνταξη.
Ολα τα γουρούνια δεν είναι φασίστες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινή ευρωπαϊκή λύση στο μεταναστευτικό η προτεραιότητα των ευρωπαίων πολιτών
Παρά το γεγονός ότι οι Ευρωεκλογές συμπληρώνουν φέτος σαράντα χρόνια, η ψήφος σε αυτές παραμένει μία «χαλαρή ψήφος». Οι Ευρωεκλογές δεν κατάφεραν ποτέ να γίνουν εκλογές «πρώτης γραμμής», ωστόσο φέτος έχουν...
Κοινή ευρωπαϊκή λύση στο μεταναστευτικό η προτεραιότητα των ευρωπαίων πολιτών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λίγο πριν από την άφιξη της ακροδεξιάς διεθνούς
Το πολιτικό παιχνίδι για το μέλλον των θεσμών της Ε.Ε. μπαίνει σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση. Οι συνεχόμενες επιθέσεις του Ματέο Σαλβίνι προς τον Εμανουέλ Μακρόν, πολύ οργανωμένες για να είναι τυχαίες,...
Λίγο πριν από την άφιξη της ακροδεξιάς διεθνούς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας