Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πώς εξηγείται η παράνοια με το Μακεδονικό;

Πώς εξηγείται η παράνοια με το Μακεδονικό;

  • A-
  • A+

Ομολογώ ότι την έκταση της υστερικής αντίδρασης στην πρόθεση της κυβέρνησης να επιδιώξει μια συμβιβαστική λύση του Μακεδονικού δεν την περίμενα.

Φυσικά ήμουν σίγουρος ότι σκληρός πυρήνας των Ελληναράδων θα ανέβαινε στα κεραμίδια, αλλά οι χιλιάδες σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα, μολονότι λιγότεροι από το ’92 και πολλοί απ’ αυτούς με κίνητρο να αποδοκιμάσουν τους ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛΛ. για διαφορετικούς λόγους, θέτουν το εξής ερώτημα: Γιατί ό,τι έχει να κάνει με τη Μακεδονία και το όνομά της μας απορρυθμίζει ενεργοποιώντας μέσα μας αισθήματα πηγαία, έντονα και εντελώς παράλογα; Ποια μύγα μάς τσιμπάει;

Το να χαρακτηρίσει κανείς τους συλλαλήσαντες εθνικιστές, ακροδεξιούς, έρμαια του θυμικού τους και ανίκανους να σκεφτούν με τρόπο στοιχειωδώς ορθολογικό, όχι μόνο δεν αρκεί αλλά ενέχει και κινδύνους επειδή υπαινίσσεται ότι ο Ελληνας από τη «φύση» του είναι τέτοιος. Εδώ κολλάει η φράση που ακούγεται ολοένα και πιο συχνά από τότε που άρχισε η κρίση: «Αυτή είναι η Ελλάδα! Τι περιμένεις;».

Ο Ελληνας όμως δεν είναι από τη φύση του τέτοιος· τέτοιος προέκυψε από τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε η Ελλάδα ως εθνικό κράτος. Οπως και άλλοι λαοί που αξίωσαν να αναγνωριστεί η γλωσσική, θρησκευτική και πολιτιστική ιδιαιτερότητά τους, έτσι και οι Ρωμιοί διεκδίκησαν την ανεξαρτησία προτάσσοντας κυρίως την ιστορία τους.

Σύμφωνα με την κρατούσα δόξα εκείνη την εποχή στην αναπτυγμένη Δύση, οι Ρωμιοί ήταν οι περισσότερο ή λιγότερο διεφθαρμένοι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων. Γι' αυτό και οι Ελληνες διαφωτιστές –χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Κοραής– ουδέποτε προσπάθησαν να πείσουν τους ξένους ότι είμαστε οι κατιόντες τους εφόσον και ο Δυτικοί το πίστευαν, αλλά ότι θα μπορέσουμε, όταν ελευθερωθούμε, να γίνουμε αντάξιοί τους.

Ή με τον τρόπο του Σολωμού: «Ω, τριακόσιοι σηκωθείτε/ Και ξανάλθετε σε μας/Τα παιδιά σας θέλ’ ιδείτε./ Πόσο μοιάζουνε με σας». Για τον Κοραή, οι εχθροί του γένους ήταν οι ξένοι που ισχυρίζονταν ότι οι Νεοέλληνες δεν θα μπορέσουν ποτέ να βγουν από τον βόρβορο της αμάθειας για να σταθούν δίπλα στους ευκλεείς προπάτορές τους.

Στο χρονικό αυτό σημείο κάνει την εμφάνισή του ο Φαλμεράγερ, ο οποίος δεν ενδιαφέρεται για τις δυνατότητες των Ρωμιών να φωτισθούν, αλλά αμφισβητεί κάτι που ακόμα και οι ανθέλληνες (θα λέγαμε σήμερα) δέχονταν: ότι όντως είμαστε οι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων.

Από τότε μέχρι σήμερα, το κύριο μέλημα της νεοελληνικής ιδεολογίας είναι να αποστομώσει τον Τιρολέζο ιστορικό και να αντικρούσει την υπαρξιακή απειλή που αντιμετωπίζει η ελληνικότητά μας. Γιατί η «συνέχεια του Ελληνισμού», όπως και να την ορίσει κανείς –και υπάρχουν πολλοί τρόποι– έχει το εξής τεράστιο προσόν: μας δίνει το δικαίωμα να αποτελέσουμε μέρος ενός «Εμείς», διαχρονικά αναλλοίωτου, που περιλαμβάνει από τον Ομηρο, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μέχρι τον τελευταίο Νεοέλληνα.

Ετσι το γεγονός ότι στην Ελλάδα γεννήθηκε η δημοκρατία διολισθαίνει προς το ιδεολόγημα ότι Εμείς γεννήσαμε τη δημοκρατία. Ελληνας ο Κλεισθένης, Ελληνες κι εμείς. Η ιστορική μας μνήμη κάνει άλμα είκοσι πέντε αιώνων στο παρελθόν για να διεκδικήσει μια ιδρυτική αρχή, διαγράφοντας είκοσι πέντε αιώνες Ιστορίας εφόσον στο διάστημα αυτό δεν έγινε τίποτε που να αλλοιώσει ουσιαστικά το αρχικό.

Ετσι εξηγείται και η αμφιλεγόμενη ή μάλλον σχιζοφρενική στάση μας απέναντι στους ξένους. Από τη μια αγκομαχούμε να τους φτάσουμε, κι από την άλλη τούς υπενθυμίζουμε ότι εμείς τους δώσαμε τα φώτα για να ξεκινήσουν.

Νομίζω ότι αυτό εξηγεί και την ευαισθησία μας για τη Μακεδονία. Οι «Σκοπιανοί» υποτίθεται ότι θέλουν να κλέψουν έναν από τους κρίκους της ιστορικής μας συνέχειας και μάλιστα τον πιο ένδοξο. Εδώ όμως ελλοχεύει μια απολαυστική ειρωνεία που έχουμε διαγράψει από την επιλεκτική μνήμη μας: διότι μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα οι Μακεδόνες και ο Αλέξανδρος δεν ήταν οι πρόγονοί μας αλλά ο βάρβαρος εχθρός που κατέλυσε την αρχαία Ελλάδα. (Οσο για το «ελληνοχριστιανικό» Βυζάντιο, η εικόνα του ήταν ακόμα χειρότερη.)

Σήμερα όμως, όποιος διεκδικεί ένα κομμάτι της διαχρονικής ελληνικότητας που θεωρούμε αδιάσπαστα δική μας –αυτό δεν μας έμαθαν στο σχολείο;– υπονομεύει το μόνο πράγμα που μας κάνει να αισθανόμαστε υπερήφανοι, το μόνο που παραμένει δικό μας ό,τι και να συμβεί.

Μπορεί η συμβολή της νεότερης Ελλάδας στον σύγχρονο πολιτισμό να μην είναι ιδιαίτερα σημαντική, μπορεί να έχουμε τα χάλια μας, ιδίως τώρα με την κρίση, αλλά τελικά δεν τους χρωστάμε – μας χρωστάνε. Γιατί αν δεν υπήρχαν οι Ελληνες, οι Δυτικοί θα έτρωγαν βελανίδια, όπως έλεγε ο Κοραής.

  

ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι συμφορές του εθνικισμού
Υπάρχει ακόμη μακρύς δρόμος σε μεγάλο μέρος του κόσμου για τη συγκρότηση ώριμης πολιτικής κοινωνίας, αν σκεφτεί κανείς την αντίδρασή του μετά τη μεγάλη χρεοκοπία του 2010. Tο παρήγορο είναι ότι τελείωσε μια...
Οι συμφορές του εθνικισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελλάδα και Τουρκία: μπροστά στον «μεταεθνικό αστερισμό»
Η χώρα μας βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική στιγμή η οποία της παρέχει την πραγματολογική δυνατότητα να ενταχθεί στο καθεστώς του «μεταεθνικού αστερισμού» και να επεξεργαστεί το πρόγραμμά του.
Ελλάδα και Τουρκία: μπροστά στον «μεταεθνικό αστερισμό»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποια πατρίδα, ποια παρηγοριά;
Η Κυριακή αυτή ήταν περίεργη. Στην αρχή ξεκίνησε με έναν ήλιο όλο υποσχέσεις. Μα δεν άργησαν να βγουν μαύρα σύννεφα. Την ώρα εκείνη στην πλατεία έβγαιναν ζωγραφιστοί ήλιοι της Βεργίνας σε σημαίες που κρατούσαν...
Ποια πατρίδα, ποια παρηγοριά;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αδιέξοδη πολιτική 28 χρόνων για το Μακεδονικό
Παγιδευμένοι στο τελματωμένο αδιέξοδο που δημιουργήθηκε για το όνομα των Σκοπίων, χάσαμε τη μοναδική ευκαιρία που είχε παρουσιασθεί στην Ελλάδα, μετά την κατάρρευση των χωρών του υπαρκτού σοσιαλισμού, να...
Η αδιέξοδη πολιτική 28 χρόνων για το Μακεδονικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τραμπισμός στην Ελλάδα
​Εδώ και κάμποσους μήνες προσπαθώ να διατηρήσω μια ψύχραιμη αντιμετώπιση του πολιτικού κλίματος της χώρας, παρότι, ομολογώ, έφτασα στα όριά μου επανειλημμένως. Περνώντας, όμως, από τη Θεσσαλονίκη προ ημερών,...
Τραμπισμός στην Ελλάδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πατριωτισμός: συνύπαρξη, ειρήνη και συνεργασία
Ας φτιάξουμε μια ιστορία αλλιώς: μια μικρή χώρα που λέγεται Ελλάδα ανεξαρτητοποιείται ύστερα από μια μακρόχρονη περίοδο που ανήκει σε κάποιο άλλο κρατικό μόρφωμα. Ομως, η γειτόνισσα χώρα που είναι μεγαλύτερη...
Πατριωτισμός: συνύπαρξη, ειρήνη και συνεργασία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας