Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στου Παραδείσου τα λιμάνια θα με πας

Λειτουργεί το σύστημα; Ναι, λειτουργεί πάρα πολύ καλά υπέρ του 1% και εις βάρος του 99%

Dreamstime

Στου Παραδείσου τα λιμάνια θα με πας

  • A-
  • A+

Λειτουργεί το σύστημα; Είναι ερώτηση αξίας 8 τρισεκατομμυρίων ευρώ περίπου. Ενα μέρος τους βρίσκεται στα 13,4 εκατομμυρία εγγράφων που αποκαλύπτουν τις μυστικές υπεράκτιες ζωές ενός καθ’ όλα αξιοσέβαστου συστήματος εξουσίας που αποδέχεται το διακεκριμένο πλιάτσικο ως φυσιολογικό και νόμιμο μέρος της καθημερινής λειτουργίας του.

Τα αρχεία δείχνουν μετοχικούς δεσμούς Ρωσίας (του Ρώσου ολιγάρχη Γκενάντι Τιμτσένκο από τον στενό κύκλο του Ρώσου προέδρου και του Κιρίλ Σαμάλαφ, γαμπρού του Βλαντίμιρ Πούτιν) και Ουάσινγκτον (μέσω του δισεκατομμυριούχου Ουίλμπουρ Ρος, υπουργού Εμπορίου του προέδρου Τραμπ)· δείχνουν τον πλούτο του Καναδού πρωθυπουργού Τζάστιν Τριντό (στον προεκλογικό του αγώνα είχε ταχθεί κατά των φορολογικών παραδείσων)∙ τα υπεράκτια συμφέροντα της βασίλισσας της Αγγλίας και του πρίγκιπα Καρόλου (άρχισαν να πληρώνουν φόρους από το 1993)· την οικογένεια του Τούρκου πρωθυπουργού, Μπιναλί Γιλντιρίμ· δείχνουν πάνω από 120 πολιτικούς σε όλο τον κόσμο.

Τα έγγραφα φέρνουν στο φως κρυμμένους τζίρους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ και στρατηγικές φοροαποφυγής που ακολουθούν ολιγάρχες, θρησκευτικοί γκουρού, αστέρες της σόου μπιζ (ο πρωταθλητής της Φόρμουλα 1 Λιούις Χάμιλτον, ο Bono των U2, η Μαντόνα κ.ά.). Από τις πολυεθνικές, μεταξύ άλλων, ξεχωρίζουν οι Facebook, Apple, Uber, Nike, Walmart, Allianz, Siemens (πώς θα μπορούσε να λείπει μια Siemens;), McDonald’s και Yahoo!

Να ξαναδούμε το ερώτημα. Λειτουργεί το σύστημα; Ναι, λειτουργεί πάρα πολύ καλά υπέρ του 1% και εις βάρος του 99%.

Το καλοκαίρι του 2016 είχαμε τα Panama Papers. Ως προς το τυπικό σκέλος, διαφέρουν από τα Paradise Papers. Σύμφωνα με αναλύσεις –η γαλλική «Le Monde» και άλλα έγκυρα παγκόσμια ΜΜΕ–, τα Panama Papers είχαν να κάνουν με ξέπλυμα μαύρου χρήματος (βαρόνοι ναρκωτικών και «ύποπτοι» πολιτικοί τύπου Σαντάμ Χουσέιν, Μουαμάρ Καντάφι ή Μπασάρ αλ Ασαντ της Συρίας). Αντίθετα, τα Paradise Papers έχουν να κάνουν με νόμιμα σχήματα ειδικών πάνω σε φορολογικά. Ο τίτλος της γερμανικής «Der Tagesspiegel» τα λέει όλα: «Ενα απολύτως νόμιμο σκάνδαλο».

Ως προς το ουσιαστικό σκέλος, δηλαδή, τα εργαλεία και τις δυνατότητες της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής για την αναχαίτιση και την άμβλυνση υφεσιακών καταστάσεων (φτώχειας και ανεργίας), το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Η δράση του παραχαράκτη, το ξέπλυμα του μαύρου χρήματος, το μεσαιωνικό δικαίωμα της νομισματοκοπής, όπως και η ευχέρεια του Μουαμάρ Καντάφι να παραγγείλει το 2011 στη βρετανική De La Rue (ειδική εταιρεία που έχει την ειδική άδεια να τυπώνει χαρτονόμισμα) την εκτύπωση λιβυκών δηναρίων αξίας 1,5 δισ. δολ. για να καταστείλει την εναντίον του λαϊκή εξέγερση, έχουν όλα το ίδιο αποτέλεσμα. Πλήττουν το σύνολο των φορολογουμένων και φτωχοποιούν τους υπόλοιπους σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ποιο είναι το σημαντικό παγκόσμιο στοιχείο του σκανδάλου; Παρότι οι χώρες είναι διαφορετικές, οι οικονομίες τους είναι διαφορετικές, οι κουλτούρες διαφέρουν όσο και οι μεταξύ τους αποστάσεις, εκδηλώνεται ένα κοινό μοτίβο: η οικονομική αδικία που –εδώ νομιμοποιημένη– θεμελιώνει, ανατροφοδοτεί και διογκώνει τις κοινωνικές ανισότητες.

Το άλλο έχει να κάνει με την ετεροβαρή σχέση θεωρίας και πρακτικής της οικονομίας της αγοράς. Η παγκοσμιοποίηση και η αλληλοσύνδεση λαών, χωρών και οικονομιών στον κόσμο είναι μια διαδικασία που μπορεί να προαγάγει την ευημερία με την ίδια ευκολία που μπορεί να σπείρει την απελπισία και τη δυστυχία. Στη διαδικασία αυτή οι αγορές χρήματος έχουν τεράστια δύναμη, αλλά δεν έχουν ηθικό χαρακτήρα. Και οι δυνάμεις που ενίσχυσαν την προσοδοθηρία και την άνιση κοινωνία, μέσω των offshore, εξαίρονται ως ορθές, επιβραβεύονται και, απλώς, αυτοενισχύονται.

Το τελευταίο μοτίβο της κοινωνίας της ανισότητας έχει να κάνει με τη δημοκρατία. Αυτοί που διδάσκουν την «ενάρετη οικονομία», του μικρού κράτους και της αρρύθμιστης αγοράς δεν θέλουν να λογοδοτούν ούτε να ελέγχονται. Είναι αυτοί –κυρίως αυτοί– που συμμετέχουν στο πάρτι της μη φορολόγησης, της φοροκλοπής, της φοροαποφυγής, του γενικού αιτήματος για μείωση των φόρων υπέρ των πλουσίων και των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων.

Το 2010 η βασίλισσα Ελισάβετ είχε επικρίνει τους οικονομολόγους γιατί δεν είχαν προβλέψει την κρίση. Μα, δεν είχαν προβλέψει τίποτα, επειδή τα μακροοικονομικά υποδείγματα αφήνουν έξω τη διανομή του εισοδήματος ωσάν να αποτελεί μέρος της μικροοικονομικής αμοιβής των συντελεστών παραγωγής με βάση την οριακή παραγωγικότητα και του κόστους της επιχείρησης. Και δεν είχαν προβλέψει την κρίση, επειδή αφήνουν έξω τη συμπεριφορά της βασίλισσας.

Και, βέβαια, το μοτίβο αυτό έχει άρωμα Ελλάδας. Θυμηθείτε το τραγουδάκι «Στου Παραδείσου τα μπουζούκια θα με πας» του Μ. Χατζιδάκι στη «Στέλλα». Βέβαια, εδώ, η κουβέντα περιορίστηκε –κυρίως από την πλευρά της Ν.Δ. και του Κυριάκου Μητσοτάκη– στη νομιμότητα της υπόθεσης.

Δεν μπήκε καν στην ουσία του θέματος· στα πάρκινγκ χρήματος της σκιώδους παγκόσμιας οικονομίας και του 1% που μετέχει στο όνειρο. Προφανώς, όταν καταγγέλλει την υπερφορολόγηση, εννοεί ότι μερικοί εξαιρετικά πλούσιοι δεν θα φορολογηθούν καθόλου, μέσω των καθ’ όλα νόμιμων και διαφανών υπηρεσιών της κυρίας Μαρέβας.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η χρυσή βίζα των φορολογικών παραδείσων
Αυτό που βιώνουμε είναι μία μεθοδευμένη προσπάθεια αναδιανομής εισοδήματος και περιουσίας που βασίζεται στην αρχή του κόστους της τεχνογνωσίας της «φορολογικής διαχείρισης». Οσο πιο ακριβή γίνεται η παροχή...
Η χρυσή βίζα των φορολογικών παραδείσων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εδώ και τώρα να μπει φρένο στις συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού
Την ώρα που χιλιάδες μικρομεσαίοι προσπαθούν να φανούν συνεπείς στις αυξημένες φορολογικές και ασφαλιστικές απαιτήσεις, προκειμένου να κρατήσουν «ζωντανές» τις επιχειρήσεις τους, αρκετοί επιτήδειοι...
Εδώ και τώρα να μπει φρένο στις συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επίδραση της φορολογικής πολιτικής στις κοινωνικές ανισότητες
Η διαρκής απομείωση των φόρων επί του κεφαλαίου και η σταθεροποίηση (αν όχι αύξηση) των φόρων επί της εργασίας έφτασαν στο απόγειό τους με τη φορολογική αντιμεταρρύθμιση του 2018 από τον Donald Trump.
Η επίδραση της φορολογικής πολιτικής στις κοινωνικές ανισότητες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι 26 καφέδες και η Apple
Η απόφαση να αυξηθεί ο κατώτατος μισθός και να καταργηθεί ο υποκατώτατος ήταν επιβεβλημένη. Η μοναδική κριτική σε τέτοιου είδους αποφάσεις είναι αν αυτές είναι αρκετές για να βγάλουν από τη φτώχεια τα...
Οι 26 καφέδες και η Apple
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προληπτικός εκφοβισμός;
Τα Paradise Papers δεν ανήκουν στη συγκυρία της πολιτικής εξέλιξης, αλλά είναι δομικό ζήτημα του πολιτικού συστήματος. Και καμιά προσπάθεια...
Προληπτικός εκφοβισμός;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κόσμος των offshore κέντρων βρίσκεται σχεδόν παντού
Τα εξωτικά μέρη όπου φιλοξενούνται οι περίφημες offshore (εξωχώριες/υπεράκτιες) εταιρείες, αποτελούν το απόλυτο μέσο φορολογικής απόδρασης για τις νεοφιλελεύθερες ελίτ των πλούσιων και ισχυρών παγκόσμια. Στην...
Ο κόσμος των offshore κέντρων βρίσκεται σχεδόν παντού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας