Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το αύριο της Ευρώπης «ξεκλειδώνει» με γερμανικό κλειδί
Michael Kappeler/dpa via AP

Το αύριο της Ευρώπης «ξεκλειδώνει» με γερμανικό κλειδί

  • A-
  • A+

Η Ευρώπη, όπως και οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία, φαντάζει όλο και περισσότερο ως μέρος ενός παλιού (δυτικού) κόσμου που υποχωρεί μπροστά σε παγκόσμιες αλλαγές και ανακατατάξεις που η ίδια η Δύση δρομολόγησε δεκαετίες πριν. Με μία εξαίρεση: τη Γερμανία.

Η Γερμανία μετά την τελευταία παγκόσμια κρίση ισχυροποιήθηκε στα διεθνή πράγματα, στο οικονομικό και πολιτικό πεδίο, εντός και εκτός Ε.Ε., αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο ρόλο. Είναι σε αυτή την πορεία που έλαμψε το άστρο της Μέρκελ, η οποία οδεύει στην τέταρτη θητεία της.

Ωστόσο, η διεθνής γερμανική ισχύς και εμβέλεια στηρίζεται στην εσωτερική εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης ηγεμονική της δύναμη που συνιστά ταυτόχρονα και την αδυναμία της, και μαζί την αδυναμία της Ευρώπης.

Διαφοροποιούμενη «ανατολικότερα» όχι μόνο από τις ΗΠΑ αλλά και από τις λοιπές μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις στην περίπτωση της Λιβύης και της Συρίας, κρατώντας αποστάσεις στην πρόσφατη κρίση περί το Κατάρ, αλλά συγκρουόμενη με Τουρκία, υπέρ της προσέγγισης Ριάντ-Τεχεράνης αλλά και υπ’ αριθμ. 1 σύμμαχος του Ισραήλ από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, ανάδοχος στην Ευρώπη της ανάσχεσης της ρωσικής ισχύος, αλλά παραμένοντας ο σημαντικότερος οικονομικός εταίρος της Ρωσίας και καταλαμβάνοντας μεγαλύτερο μερίδιο στις ρωσο-ευρωπαϊκές σχέσεις, η Γερμανία αύξησε την εκτός Ε.Ε. διεθνή της ισχύ σε μια περίοδο που το έλλειμμα εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε. ως συνόλου εκδηλώνεται με μεγαλύτερη ένταση.

Αν και η καλύτερη συνεργασία με τη Γαλλία, ιδιαίτερα μετά το Brexit, δείχνει να είναι ο συντομότερος δρόμος για τη παραπέρα ενδυνάμωση της Γερμανίας, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί αυτή με την παράλληλη ενοποίηση και ισχυροποίηση της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε. παρά την αντίθετη φιλολογία. Τόσο πιο δύσκολο όσο μεγαλώνουν οι εσωτερικές αντιθέσεις μιας υπό γερμανική αρχιτεκτονική Ε.Ε.

Τέλος, ενδεχόμενη ένταση της ηγεσίας Τραμπ στην κατεύθυνση αμφισβήτησης της παγκοσμιοποίησης θα εντείνει και αυτή τις τάσεις διαφοροποίησης στο εσωτερικό της Ε.Ε.

Τα παραπάνω σκιαγραφούν τους εξωτερικούς περιορισμούς στις εκτός Γερμανίας ευρωπαϊκές επιθυμίες για ενίσχυση των ευρωπαϊκών δομών και της πολιτικής ενοποίησης, από τη νέα γερμανική κυβέρνηση που θα προκύψει.

Αλλωστε δεν είναι ισχυρές οι διαφορές των αντιμαχόμενων δυνάμεων στη Γερμανία σχετικά με την εξωτερική πολιτική, με την εξαίρεση του ρωσικού ζητήματος – αν η Μόσχα ψήφιζε για την Μπούντεσταγκ, μάλλον δεν θα προτιμούσε τη Μέρκελ.

Στον αντίποδα της αβεβαιότητας και της εγκυμοσύνης ανατροπών που προμήνυαν ή έβγαλαν οι κάλπες σε άλλες αναμετρήσεις σημαντικών χωρών της Δύσης, οι «ανιαρές» εκλογές για την Μπούντεσταγκ δεν περιλαμβάνουν αντίστοιχα σενάρια. Η ποικιλία των ενδεχόμενων μετεκλογικών συνασπισμών (Τζαμάικα, Κένυα, φωτεινός σηματοδότης, κόκκινο-κόκκινο-πράσινο, από τα κομματικά χρώματα των συνδυασμών), όπου σχεδόν όλοι συνδυάζονται με όλους ανά τρεις, με εξαίρεση το αριστερό Die Linke που δεν συνεργάζεται με τη Μέρκελ και το ακροδεξιό AfD που κανείς δεν επιθυμεί να συνεργαστεί μαζί του, επιβεβαιώνει τη συγκριτικά περιορισμένη ανάπτυξη του ευρωσκεπτικισμού και απομονωτισμού στη Γερμανία. Αποτέλεσμα σαφώς της γερμανικής ισχυροποίησης μέσω της ευρωπαϊκής ενοποίησης, σε αντίθεση με πολλούς άλλους εταίρους. Τυχόν επιβεβαίωση της δημοσκοπικής έκρηξης του AfD δεν αρκεί να ανατρέψει αυτή την ιδιαιτερότητα της γερμανικής κοινωνίας.

Στα μεγάλα εξωτερικά ζητήματα που θα διαχειριστεί η νέα κυβέρνηση του Βερολίνου, περισσότερο από το Brexit βαραίνει η αντιμετώπιση της αμφισβήτησης πολυμερών εμπορικών κανόνων και των πολιτικών των ανοιχτών αγορών, κίνδυνος μπροστά στον οποίο Γερμανία και Κίνα είναι οι πλέον ευαίσθητες χώρες, όπως επίσης βαραίνει η διεκδίκηση ρόλου για την Ευρώπη και τη Γερμανία ανάμεσα στην Ανατολή και τις μεταβαλλόμενες πολιτικά ΗΠΑ. Ωστόσο, η προσοχή των υπόλοιπων Ευρωπαίων στρέφεται στις αποφάσεις που θα λάβει η νέα γερμανική κυβέρνηση για το μέλλον της Ε.Ε.

Το απίθανο δημοσκοπικά ενδεχόμενο ενός συνασπισμού SPD-Die Linke-Πρασίνων θα ήταν το πιο ευνοϊκό σενάριο μιας γερμανικής κυβέρνησης πλησιέστερα στις επιθυμίες ανάσχεσης των τάσεων απομονωτισμού και της εκλογικά επιβεβαιωμένης και αναμενόμενης απομάκρυνσης των λαών της Ευρώπης από το ευρωπαϊκό σχέδιο, μέσα από μια νέα αρχιτεκτονική περιορισμού των οικονομικών ανισορροπιών που γεννούν οι μέχρι σήμερα πολιτικές Βρυξελλών και Βερολίνου, με πιο ατράνταχτο στοιχείο τα πλεονάσματα του τελευταίου.

Στον αντίποδα βρίσκεται το σενάριο αναβάθμισης των Ελεύθερων Δημοκρατών του FDP, πέραν της δεδομένης εισόδου του AfD στο Κοινοβούλιο.

Τα ενδιάμεσα σενάρια, με κοινό παρονομαστή τη διαφαινόμενη επανεκλογή Μέρκελ, θα αντιμετωπίσουν την ανάγκη σημαντικών αλλαγών στην Ε.Ε., με σταθμό τη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης και τις θεσμικές μεταβολές στην ευρωζώνη με την εμβάθυνση της ΟΝΕ, όπως και για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, σχετικά με τη χρηματοδότηση στην αγροτική πολιτική, κοινωνική συνοχή, έρευνα και τεχνολογία και υποστήριξη της αμυντικής βιομηχανίας. Η εκλογή Μακρόν και η επιθυμία αναζωογόνησης του γαλλογερμανικού άξονα σε μια κατεύθυνση για «περισσότερη» Ευρώπη αυξάνει αλλά δεν θα καθορίσει τις νέες επιλογές του Βερολίνου.

Η απόφαση διαχείρισης των σημαντικών πλεονασμάτων έναντι των εταίρων της Γερμανίας εντός κι εκτός Ε.Ε. είναι η σημαντικότερη που πρέπει να λάβει η νέα γερμανική κυβέρνηση, είτε με εξισορρόπηση συναλλαγματικών ισοτιμιών με οικονομίες εκτός ευρώ είτε με μεταβιβαστικές πληρωμές με σκοπό τις επενδύσεις στο εσωτερικό της ΕΕ.

Η Γερμανία κρατά στα χέρια της τα κλειδιά που ξεκλειδώνουν τις λύσεις ή θα επιτείνουν τα αδιέξοδα της Ε.Ε.

*Μέλος της Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί χαίρεται ο Σαλβίνι και χαμογελάει, Μακρόν;
Η πτώση του Μακρόν και η αποχώρηση της Μέρκελ, η ανυπαρξία άλλων ηγετικών μορφών στο «άλλο στρατόπεδο» στην Ευρώπη, αφήνει την «τρόικα» Σαλβίνι, Ορμπαν και Κουρτς και τη μισαλλόδοξη ρητορεία τους σε...
Γιατί χαίρεται ο Σαλβίνι και χαμογελάει, Μακρόν;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια σοσιαλδημοκρατική τραγωδία
Θα μπορούσε να είναι μια συναρπαστική προεκλογική εκστρατεία. Μια αντιπαράθεση σχετικά με την πολιτική πορεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας, μια ψηφοφορία για μια πραγματική στροφή. Και κάπως έτσι φάνηκε στις...
Μια σοσιαλδημοκρατική τραγωδία
ΕΥΡΩΠΗ
Ο Σουλτς προβάρει ευρωπαϊκό προφίλ στο Παρίσι
«Μια νέα πολιτική αρχή στην Ευρώπη» από κοινού με τον Εμανουέλ Μακρόν θέλει να εγκαινιάσει ο επικεφαλής των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών (SPD) Μάρτιν Σουλτς. Ο υποψήφιος για την καγκελαρία στις εκλογές του...
Ο Σουλτς προβάρει ευρωπαϊκό προφίλ στο Παρίσι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το γαλλικό πολιτικό πείραμα
Περισσότερο από ποτέ άλλοτε, τα φαινόμενα απατούν. Δύο μεγάλες και διασταυρούμενες εξελίξεις μπορούν πάντως να συνδράμουν την ερμηνεία των όσων συμβαίνουν στη Γαλλία. Η παλαιά αντίφαση ανάμεσα στο κεφάλαιο και...
Το γαλλικό πολιτικό πείραμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ισλαμοφοβία: ο νέος δυτικός ρατσισμός
Οι ρίζες της ισλαμοφοβίας βρίσκονται στη μνήμη του μακρού αποικιακού παρελθόντος της Ευρώπης και, στη Γαλλία, του Πολέμου της Αλγερίας. Η αποικιοκρατία διαμόρφωσε μια πολιτική ανθρωπολογία βασισμένη στη...
Ισλαμοφοβία: ο νέος δυτικός ρατσισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το κεντροαριστερό στρατόπεδο στην κρίση
ΝΑΙ, ΗΤΑΝ ΚΑΚΗ η νύχτα της Κυριακής. Ναι, αυτές οι εκλογές σηματοδοτούν ένα σημείο καμπής. Οι πρώτες σκέψεις αφορούν την κατάρρευση των λεγόμενων «λαϊκών κομμάτων»: Η Ενωση CDU/CSU και το SPD έχουν χάσει πάνω...
Το κεντροαριστερό στρατόπεδο στην κρίση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας