Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η πολιτική υποκουλτούρα του νεοφιλελευθερισμού και η απόφαση 11/2017 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου
EUROKINISSI / ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Η πολιτική υποκουλτούρα του νεοφιλελευθερισμού και η απόφαση 11/2017 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου

  • A-
  • A+

ΣTHN ΑΠΟΦΑΣΗ 11/2017 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον έλεγχο συνταγματικότητας των διατάξεων της ΠΥΣ 6/2012, με τις οποίες καταργήθηκαν οι ρήτρες μονιμότητας και οι παρόμοιες προστατευτικές για τους εργαζομένους, ουσιαστικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα, ρήτρες παρατίθεται, μεταξύ άλλων, και η εξής σκέψη:

«[…] Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω και δεδομένου ότι η ανωτέρω υπ’ αριθμό 6/2012 ΠΥΣ στόχευε στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας των ιδιωτικών επιχειρήσεων (για τον λόγο αυτό άλλωστε θεσμοθετήθηκε και η μείωση αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα) και στην αποδέσμευσή τους από κανονιστικούς όρους που καθιερώνουν ρήτρες μονιμότητας, οι οποίες εγκλωβίζουν τις εργασιακές σχέσεις σε συγκεκριμένο νομοθετικό καθεστώς εξαιρετικά δυσμενέστερο από το προβλεπόμενο από τις κείμενες εργατικές διατάξεις, στερώντας από τις επιχειρήσεις τη δυνατότητα λήψης μέτρων εξυγίανσης μέσω της μείωσης του εργασιακού κόστους».

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΥΙΟΘΕΤΕΙ με την απόφασή του και ειδικότερα με την παρατιθέμενη σκέψη του το καταστροφικό νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα που επέβαλαν με τη βία οι δανειστές στη χώρα, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ακραία λιτότητα και εσωτερική υποτίμηση διά της μείωσης των μισθών. Η απόφαση της Ολομέλειας:

α) Είτε εκφράζει είτε δεν εκφράζει το πολιτικο-ιδεολογικό credo των μελών του δικαστηρίου (της πλειονότητας αυτών), αποτελεί

β) δείγμα μιας στερεότυπης απεμπόλησης ανεξαρτησίας από τη Δικαιοσύνη υπέρ της εκτελεστικής εξουσίας, στην οποία προβαίνουν, κατά κανόνα, τα δικαστήρια, αποδεχόμενα άκριτα, σαν να ήταν θέσφατα, τις αιτιολογικές εκθέσεις της εκτελεστικής εξουσίας που συνοδεύουν τα νομοσχέδια που κατατίθενται στη Βουλή. Για την ακρίβεια πρόκειται για την αποδοχή από τα δικαστήρια της χώρας, μεταξύ άλλων, της δικαιολόγησης των περιορισμών που επιβάλλονται στα συνταγματικά δικαιώματα της χώρας, της δικαιολόγησης που ενσωματώνει η εκτελεστική εξουσία στις αιτιολογικές της εκθέσεις. Τεκμηριώνεται ακόμη μία φορά ένα έλλειμμα εσωτερικής ανεξαρτησίας των δικαστών. Η ταύτιση της Δικαιοσύνης με τις αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας συρρικνώνει ή και εξαφανίζει, κάποτε, τα περιθώρια του δικαστικού ελέγχου. Ο δικαστικός έλεγχος επικαθορίζεται από τις εκάστοτε αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας. Πρόκειται για μια επάλληλη εξάρτηση της δικαστικής από την εκτελεστική λειτουργία του κράτους, εξάρτηση την οποία «χτίζουν» ή στην οποία συνεργούν οι ίδιοι οι δικαστές. Μόνο που εδώ συντρέχει και μια ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση: Στη διαφορά που απασχόλησε την ΟλΑΠ 11/2017 δεν επρόκειτο, στην πραγματικότητα, για την αιτιολογική έκθεση της εκτελεστικής εξουσίας αλλά για τη σαθρή δικαιολόγηση των φονικών νομοθετικών μέτρων που υπαγόρευσαν οι δανειστές μέσω των μνημονίων τους.

γ) Η ΟλΑΠ 11/2017 αποδέχεται, αν όχι αμέσως, εμμέσως πλην σαφώς ότι το Εργατικό Δίκαιο, τόσο το γενικό όσο και, ιδίως, το ειδικό των κανονισμών εργασίας που βελτιώνει τη γενική εργατοδικαιική προστασία, αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη της οικονομίας και την εξυγίανση των επιχειρήσεων.

δ) Στην απόφαση της ΟλΑΠ 11/2017 ενσωματώνεται παράλληλα και μια παραδοχή που αντιστρέφει/αναποδογυρίζει την πάγια αντίληψη της νομολογίας των δικαστηρίων μας για τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα του Συντάγματος και, γενικά, της έννομης τάξης, και που στην κλασική σύγκρουση μεταξύ ανθρώπου και καθαρώς υλικών-περιουσιακών συμφερόντων δίνει προτεραιότητα στον άνθρωπο. Η σκέψη του δικαστηρίου που παραθέτουμε στην αρχή της παρούσας μελέτης και που αφορά την ανάπτυξη και την εξυγίανση των ελληνικών επιχειρήσεων είναι το λειτουργικό ισοδύναμο του «τα κέρδη πάνω από τους ανθρώπους», αφού η κατάργηση των ρητρών μονιμότητας και των παρόμοιων ρητρών με την ΠΥΣ 6/2012 αφορά και τις υγιείς, καθώς και τις κερδοφόρες επιχειρήσεις. Πρόκειται για την πλήρη αντιστροφή/αναποδογύρισμα του ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα του Συντάγματος, της αρχής που επικύρωσε η ιστορική απόφαση της ΟλΑΠ 40/1998 και που αποτελεί έκτοτε οδηγό για τα δικαστήρια της χώρας και που είναι το ισοδύναμο του «οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη». Οι παραδοχές επομένως της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου ισοδυναμούν με αμφισβήτηση των θεμελίων του Εργατικού Δικαίου, του ανθρωποκεντρικού του χαρακτήρα και της καταστατικής προστατευτικής αρχής του. Ομως κανένα κρατικό όργανο δεν νομιμοποιείται να «διαθέτει» τις θεμελιώδεις αρχές, γιατί, όπως απέδειξε η ανάλυση που προηγήθηκε, τόσο ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας, του οποίου σχολικό παράδειγμα εφαρμογής αποτελεί το Εργατικό Δίκαιο, όσο και η προστατευτική αρχή έχουν εδραία θεμελίωση στο Σύνταγμα. Οι θεμελιώδεις αρχές, που στηρίζονται στα δικαιώματα του ανθρώπου τα οποία προστατεύει το Σύνταγμα, υποχρεώνουν όλα τα όργανα του κράτους, επομένως και τα δικαστήρια (άρθρο 25 παρ. 1 εδ. β΄ Σ).

ΣΤΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑ υπάρχει μεγάλο απόθεμα δικαιοσύνης που επιβάλλεται να γίνεται πράξη (Ζαν Ζιγκλέρ), απόθεμα που αποθησαύρισαν οι κοινωνίες με σκληρούς, συχνά αιματηρούς, αγώνες. Τα δικαστήρια, οι δικαστές θα το αξιοποιήσουν; Οι πολίτες θα το αξιώσουν; Θεωρούν οι δικαστές ότι το κυρίαρχο μοντέλο καπιταλισμού μπορεί να λειτουργήσει χωρίς προστασία και αποτελεσματική λειτουργία της συλλογικής αυτονομίας και της διαιτησίας, χωρίς προστασία της αγοραστικής δύναμης των εισοδημάτων και τόνωση της εσωτερικής ζήτησης και, πάνω από όλα, χωρίς διασφάλιση των υλικών όρων αξιοπρεπούς διαβίωσης των πολιτών; Αραγε πόσοι δικαστές ασπάζονται την πολιτική υποκουλτούρα του νεοφιλελευθερισμού που τώρα πια κυριαρχεί με τη βία; Και τέλος, για τους δικαστές οι άνθρωποι είναι πάνω από τα κέρδη ή όχι;

* Ομότιμος καθηγητής Εργατικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ

 

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Ηριάννα δεν δικαιούται αναστολή ποινής, όπως δεκάδες καταδικασμένοι για κακουργήματα του ποινικού δικαίου
Η γνωστή για την ευαισθησία της στους νέους ανθρώπους εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αλλά και ολόκληρος ο κόσμος της Δικαιοσύνης, που μοιάζει με κάποιες αποφάσεις να έχει χάσει από τα μάτια όχι απλώς την έννοια...
Η Ηριάννα δεν δικαιούται αναστολή ποινής, όπως δεκάδες καταδικασμένοι για κακουργήματα του ποινικού δικαίου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι είναι ο οικονομικός ιμπεριαλισμός;*
Τίποτα δεν αλλάζει για τα μέτρα λιτότητας. Η λιτότητα παραμένει. Η ανεργία στην Ελλάδα παραμένει σε επίπεδα ύφεσης. Η απασχόληση βρίσκεται 17,5% κάτω από τα επίπεδα προ ύφεσης. Οι μισθοί λιμνάζουν. Οι...
Τι είναι ο οικονομικός ιμπεριαλισμός;*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ελεύθεροι βραχυπρόθεσμα, Πολιορκημένοι μακροπρόθεσμα
Eχει δημιουργηθεί η προσδοκία στον Eλληνα πολίτη ότι η 21η Αυγούστου θα σημάνει το τέλος της λιτότητας και την έναρξη μια νέας περιόδου οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας .Δεν ξέρω αν πρέπει να...
Ελεύθεροι βραχυπρόθεσμα, Πολιορκημένοι μακροπρόθεσμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Υψώνουν φωνή και ανάστημα στο όνομα της αλήθειας
Ενόσω συνεχίζεται η συντονισμένη προσπάθεια να τρωθεί η εικόνα της Ηριάννας, που τελικά οδηγήθηκε πίσω στη φυλακή «χάρη» στην εξάντληση κάθε ορίου αυστηρότητας για την ίδια και τον συγκατηγορούμενό της, με...
Υψώνουν φωνή και ανάστημα στο όνομα της αλήθειας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μια απάντηση που ζητήθηκε
Στο φύλλο της 3.7.2017 της «Εφημερίδας των Συντακτών» δημοσιεύθηκε άρθρο του ιατρού νευρολόγου κ. Κ. Λαδάκη για το θέμα της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων σε περίπτωση διαζυγίου των γονέων. Το αμφιλεγόμενο...
Μια απάντηση που ζητήθηκε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «ελληνικό ζήτημα» ως υπαρξιακό πρόβλημα
Επειδή εξ αρχής το «ελληνικό ζήτημα» δεν ορίστηκε σε φιλοσοφική-πολιτική βάση, αλλά αντιμετωπίστηκε ως τεχνοκρατικό πρόβλημα, σήμερα (το έτος 2017) το ζήτημα αυτό μετατρέπεται σε «γόρδιο δεσμό», το οποίο δεν...
Το «ελληνικό ζήτημα» ως υπαρξιακό πρόβλημα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας