Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο συγγραφέας στο επίκεντρο

Ο συγγραφέας στο επίκεντρο

  • A-
  • A+

Γνωρίζω τον συγγραφέα Ρ. εδώ και πολλά χρόνια. Κάθε τόσο βλεπόμαστε και μιλάμε για βιβλία και λογοτεχνία, σαν να κάναμε μια κατάθεση ψυχής, ανταλλάσσοντας εντυπώσεις για το ένα ή το άλλο βιβλίο, περισσότερο αν ο άλλος είναι στην ίδια γραμμή και αν το feeling της λογοτεχνίας είναι πάντα το ίδιο, παρά για να εκφράσουμε μια κριτική άποψη.

Τελευταία φορά που βρεθήκαμε υποστήριζε ότι κάθε πρώτο βιβλίο ενός συγγραφέα είναι, κατά κάποιον τρόπο, η ανάληψη μιας ευθύνης, γιατί όλα τα υπόλοιπα βιβλία που θα γράψει θα εξαρτώνται απ’ αυτό το πρώτο, ή για να αναπτύξει τις προθέσεις του ή για να τις αντικρούσει ή έστω για να τις αποποιηθεί.

Μετά μιλήσαμε για κείνη τη στιγμή κατά την οποία ένας συγγραφέας αποφασίζει, ακριβώς για πρώτη φορά, να αφηγηθεί μια ιστορία. Φυσικά όταν, τρόπος του λέγειν, επιλέγει το υλικό, την πλοκή, τη γλώσσα του πρώτου βιβλίου, ποιος είναι εκείνος που κάνει την επιλογή και από ποιους παράγοντες εξαρτάται;

Θα σήμαινε, όπως λέει ο φίλος μου ο Ρ., ότι αυτή η επιλογή δεν είναι τυχαία αλλά εξαρτάται από τις εμπειρίες της ζωής, που μας προσέφεραν διάφορες ιδέες που θέλουμε να διηγηθούμε.

Ομως, του απάντησα, μερικές φορές η επιλογή δεν εξαρτάται από τη ζωή αλλά από την κουλτούρα, από εκείνα τα πράγματα που αποκόμισε από άλλα βιβλία. Μάλιστα, υποστήριξα με θέρμη, κάθε βιβλίο προέρχεται από ένα άλλο, και όλα τα βιβλία που έχουν γραφεί αποτελούν μέσα στον χρόνο μια μακρά αλυσίδα στην οποία το ένα είναι δεμένο με το άλλο και συνομιλεί με το άλλο.

Τελικά, η βιογραφία ενός συγγραφέα είναι ή δεν είναι σημαντική για να καταλάβουμε από πού προέρχεται η έμπνευσή του;

Σύμφωνα με μερικούς (Σεντ-Μπεβ) η βιογραφία είναι πολύ σημαντική∙ για άλλους (Προυστ) το εγώ που γράφει είναι διαφορετικό από το εγώ που ζει. Κι ίσως αυτό ήθελε να πει ο Ρεμπό όταν έγραψε: Je est un autre. Ισως μιλούσε για το εγώ που γράφει.

Αλλά, έλεγε ο Ρ., αν το εγώ που γράφει είναι διαφορετικό από το προσωπικό εγώ, υπάρχει κι ένα άλλο εγώ, κι αυτό διαφορετικό από τα άλλα δύο, το εγώ που αφηγείται. Οπως φαίνεται, ο φίλος μου ο Ρ. είναι ειδικός στις λεπτές διαφοροποιήσεις.

Τα πράγματα μαζί του μπερδεύονται γιατί βρίσκει ευχαρίστηση στο να παίζει, όπως ένας γάτος, μ’ ένα κουβάρι μαλλί, και για την επόμενη ευχαρίστηση, κοινή σε πολλούς λογοτέχνες, να επιδοθεί σ’ εκείνο το παιχνίδι υπομονής αναγκαίο για να απελευθερωθεί από τον ζυγό του γραψίματος.

*ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ατμόπλοιον Αγγέλικα
Το αίτημα για ελευθερία και αξιοπρέπεια, που οδηγεί στην αυτονομία του ανθρώπινου προσώπου, ακόμα και στις πιο καταπιεστικές συνθήκες της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας, διατυπώνεται εύστοχα στο...
Ατμόπλοιον Αγγέλικα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι αόρατοι συγγραφείς
Για έναν συγγραφέα είναι πολύ σημαντική η θέση που καταλαμβάνει στα ράφια ενός βιβλιοπωλείου. Αν έχει αυτή τη θέση υπάρχει, αν δεν την έχει δεν υπάρχει. Εσύ, για παράδειγμα, δεν υπάρχεις. Σπάνια τυχαίνει ν’...
Οι αόρατοι συγγραφείς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γραφή και ανάγνωση
Το διάβασμα ως πάθος, επιθυμία αναζήτησης και ανακάλυψης, ως ευχαρίστηση να βρεις και να πειραματιστείς καινούργιες αισθήσεις και εντυπώσεις είναι, όχι λιγότερο από την ίδια τη ζωή, το γνωστικό ντεπόζιτο και...
Γραφή και ανάγνωση
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Παίγνιο μες στη Ρώμη»...
Τι είδους συζητήσεις θα μπορούσαν να προκληθούν με το βιβλίο των M. Hardt και Α. Negri: Empire; Ηδη, εδώ και μια δεκαετία, είχα θέσει μια σειρά ζητήματα για τον «αποκεντρωμένο και απεδαφικοποιημένο μηχανισμό»...
«Παίγνιο μες στη Ρώμη»...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μοναξιά του συγγραφέα
Για να γράφεις, πρέπει να κάνεις τα πάντα μόνος σου. Καταγράφοντας, πρώτα απ’ όλα, τα απαραίτητα: την εμπειρία, τη γνώση, τις ιδέες, το λεξιλόγιο και λίγη κουλτούρα, τη φαντασία, τον χρόνο κι ακόμη το...
Η μοναξιά του συγγραφέα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τη «Μικρά Ασία» του Βλάση Αγτζίδη
Ο Αγτζίδης δίνει έντιμα και με επιτυχία αυτόν τον αέναο αγώνα κάθε σοβαρού ιστορικού. Πράγμα ιδιαίτερα δύσκολο στην περίπτωσή του, γιατί το υλικό του ματώνει και η λέξη τραύμα είναι εντελώς κυριολεκτική με μια...
Για τη «Μικρά Ασία» του Βλάση Αγτζίδη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας