• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 23.6°C / 27.9°C
    3 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.9°C / 25.6°C
    4 BF
    52%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.0°C / 27.1°C
    2 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    83%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.0°C / 23.5°C
    2 BF
    55%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.4°C / 18.7°C
    2 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    2 BF
    62%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 26.1°C
    3 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 23.9°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 26.4°C
    3 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.6°C / 26.7°C
    2 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    3 BF
    83%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 23.4°C
    2 BF
    78%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 22.3°C / 26.6°C
    2 BF
    58%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.0°C
    4 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 27.7°C
    0 BF
    53%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    0 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 25.7°C
    2 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    1 BF
    61%

Οι «δημοσκόποι» ως «δημογέροντες»;

  • A-
  • A+

Δίνουν και παίρνουν οι «δημοσκοπήσεις», συχνά πανεπιστημιακής κοπής, συνήθως ανά μήνα, που καταλαμβάνουν τους θεσμούς «δημοσιότητας» με τα «αποτελέσματά» τους φέρνοντας τις κοινοβουλευτικές εκλογές πολύ πριν την ώρα τους.

Χωρίς καμία διάθεση υπερβολής, θα μπορούσε να υποστηριχτεί ότι τα γκάλοπ καλλιεργούν την αίσθηση της πρωινής συμμετοχής στα «κοινά» καθώς επίσης τη βεβαιότητα, με τα βραδινά κυρίως τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων που «αναλύουν» και «σχολιάζουν» τα εκάστοτε ερευνητικά αποτελέσματα, ότι ανεβάζουν και κατεβάζουν πρωθυπουργούς όσοι και όσες συμμετέχουν «τυχαία» ως μέλη του οικείου «δείγματος».

Συνήθως λέγεται θυμόσοφα, ύστερα από τόση τριβή, ότι κάθε δημοσκόπηση αποτελεί αποτύπωση της χρονικής «στιγμής» κατά την οποία αυτή διενεργήθηκε. Τούτη ακριβώς η ρέουσα «στιγμή» ή ο «σφυγμός» εμφανίζεται να προκαλεί τα λιγότερα προβλήματα σε όσους εμπλέκονται στη δημοσκόπηση.

Η ίδια η εταιρεία που τη φέρει σε πέρας διατηρεί την αξιοπιστία της και επομένως παραμένει διαρκώς αξιοποιήσιμη. Οσοι «θίγονται» από το δημοσκοπικό αποτέλεσμα, ιδίως όσοι έχουν παραγγείλει την έρευνα, προβάλλουν τη δυνατότητα άρσης αυτής της «στιγμής», ενώ αντίστοιχα όσοι «επωφελούνται» προσπαθούν να κεφαλαιοποιήσουν αυτό το προβάδισμα, αλλάζοντας κάποτε ρόλους αλλά χρησιμοποιώντας τα ίδια ανακλαστικά ως προς την αντιμετώπιση του «ρευστού» αποτελέσματος. Οσο για τους ερωτηθέντες ή για τα δυνητικά μέλη του όποιου «δείγματος», διεκδικούν για τον εαυτό τους τη θέση του γεννήτορα αυτής της «στιγμής».

Μάλιστα, όσες περισσότερες «μεταβλητές» συνθέτουν την «ταυτότητα της έρευνας» τόσο μπορεί η κάθε πλευρά και ιδίως όσες απαρτίζουν τα δύο μεγάλα κυβερνητικά κόμματα της χώρας σε κάτι να ελπίζουν.

Ετσι, άλλη διαθέτει τον «καταλληλότερο πρωθυπουργό» και άλλη εξασφαλίζει την «παράσταση νίκης» ή την εκτίμηση της «καλύτερης κυβέρνησης», κάποτε μάλιστα και με «ισοπαλία» στην «παράσταση νίκης».

Ισως η εικονοποιία του «βαρόμετρου» να προσφέρει την ευχέρεια συσχετισμού, ως προς ορισμένες πτυχές των δημοσκοπήσεων, με την κατά παράδοση νεφελοσκοπία. Μόνο που, όπως έχει υποδειχθεί, κάποιες απ' αυτές τις ταξινομήσεις μπορεί να προκύπτουν όπως όταν κατατάσσουμε τα «σύννεφα σύμφωνα με το σχήμα τους».

Ηταν ο ίδιος ο φιλόσοφος που επέμεινε: «Δεν μπορείς να χτίσεις σύννεφα». Μόνο που οι σημερινοί θεσμοί δημοσιότητας, όπως είναι και η δημοσκόπηση, προξενούν την αίσθηση της συμμετοχής στα «κοινά». Για παράδειγμα, μέσα από τη συνεχή προπόνηση ώσπου να επιτευχθεί το τελικό αποτέλεσμα των κοινοβουλευτικών εκλογών.

Γιατί πρόκειται για τηλεοπτικό δημοψήφισμα ή για τηλεμαραθώνιο, τον οποίο συνδράμουν τα κυριακάτικα φύλλα των εφημερίδων. Ο,τι δηλαδή μπορεί να επαναλαμβάνεται -αν αθροίσουμε πολιτικούς, υπουργούς, υπουργήσιμους, κόμματα και κυβερνήσεις- κάθε εβδομάδα ή τουλάχιστον κάθε μήνα, ώσπου να φτάσουμε στην αναζήτηση του «κατάλληλου» χρόνου διεξαγωγής των εκλογών, οπότε οι δημοσκοπήσεις μπορεί να γίνονται και κάθε μέρα.

Η «πολιτική αριθμητική» αναδύθηκε εδώ και αιώνες στην Αγγλία, ενώ οι δημοσκοπήσεις εδώ και δεκαετίες στις Ενωμένες Πολιτείες. Ο «δήμος» τίθεται στο μικροσκόπιο έτσι που να στοιχειοθετούνται αλλεπάλληλες «ακτινογραφίες» της «κοινής γνώμης». Μόνο που και οι τρεις βασικοί όροι αυτής της πρότασης δεν είναι τόσο αυτονόητοι.

Ο «δήμος» κάτω από ποιες προϋποθέσεις παραμένει ο φορέας της πολιτικής νομιμότητας ενός κράτους-έθνους και συνάμα η πηγή νομιμοποίησης της εξουσίας του, περιλαμβανομένου και του μονοπωλίου της έννομης τάξης;

Η «κοινή γνώμη» τι είδους αφαίρεση συνιστά, έτσι που κάποτε να σημαίνει ότι η ευήθεια ντύθηκε τα κυριακάτικα; Μήπως, τέλος, η ακρίβεια της ακτινογραφίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο χειρισμού της «κοινής γνώμης»; Ισως κι εδώ να επαληθεύεται αυτός που σημείωσε: «πες μου πώς ψάχνεις για να σου πω τι ψάχνεις».

Συνήθως οι δημοσκόποι αυτών των προδιαγραφών αποτελούν τους διαμεσολαβητές, μέσω της ονομαζόμενης «τηλεξουσίας», των μηχανισμών χειραγώγησης που χρησιμοποιεί η σημερινή κρατική (όχι αναγκαία κυβερνητική) εξουσία. Και εκείνο που διαρκώς διαφεύγει την προσοχή, «πομπού» και κατ' επέκταση «δέκτη», είναι η πραγματική πολιτική.

Δηλαδή, η αδιαμεσολάβητη αντιμετώπιση υπαρκτών προβλημάτων της πολιτικής μας ζωής, μονιμότερων και νεοφανών. Με ευπρόσδεκτο όμως ζητούμενο τη χειραφετητική συλλογιστική και πρακτική. Ο,τι δηλαδή μπορεί να αντιμετωπίσει κατάφατσα τους θεσμούς χειραγώγησης και να εξουδετερώσει την ετερονομία τους.

Γιατί θα στρέφεται εναντίον της εξαθλίωσης των εργαζομένων, θα προστατεύει τη μισθωτή εργασία, θα αποτρέπει τη μετατροπή των αξιών χρήσης σε εμπορεύσιμα καταναλωτικά αγαθά, θα συμβάλλει στην αποσόβηση της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος, θα αποκρούει την ανισότητα των φύλων και θα εγγυάται την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

* ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας του Παν/μίου Ιωαννίνων

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαβάζοντας τις δημοσκοπήσεις
Οι δημοσκοπήσεις είναι μια προσομοίωση των εκλογών. Με τη διαφορά ότι στις εκλογές το ερώτημα είναι ένα, ενώ οι δημοσκοπήσεις, εκτός από την πρόθεση ψήφου, καταγράφουν επίσης τις απόψεις των ψηφοφόρων πάνω σε...
Διαβάζοντας τις δημοσκοπήσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσμικά αυθαίρετα
Στην Ελλάδα πλέον δύο όμιλοι εφοπλιστικών και άλλων επιχειρηματικών συμφερόντων ελέγχουν το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ κάθε μορφής και –φευ– την κυκλοφορία των εφημερίδων, κουρελιάζοντας κυριολεκτικά το άρθρο 14...
Θεσμικά αυθαίρετα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επικοινωνιακά διλήμματα
Είμαστε πλέον πολιτικά και επικοινωνιακά στη γραμμή της δεκαετίας του 2000. Την εν λόγω δεκαετία επικράτησε ένα πολιτικομιντιακό σύστημα εξουσίας, το οποίο είχε δύο πόλους: τον δικομματισμό και ορισμένα...
Επικοινωνιακά διλήμματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι δημοσκοπήσεις και η Ιστορία-τιμωρός
Τα συνέδρια των κομμάτων τέλειωσαν, οι δημοσκοπήσεις, όμως, μένουν. Σχεδόν καθημερινά εμφανίζονται γραφήματα στην τηλεόραση που απεικονίζουν τις απαντήσεις του κοινού στις ερωτήσεις των δημοσκόπων. Την...
Οι δημοσκοπήσεις και η Ιστορία-τιμωρός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξι διαπιστώσεις για τον κομματικό ανταγωνισμό σήμερα
Η έρευνα του ΕΝΑ, σε συνεργασία με την Prorata, για τη χαρτογράφηση ιδεολογικού κλίματος, τάσεων και στάσεων στην ελληνική κοινωνία, συντελέστηκε και δημοσιεύεται σε μια διευρυμένη οιονεί προεκλογική περίοδο.
Εξι διαπιστώσεις για τον κομματικό ανταγωνισμό σήμερα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ένα μεγάλο δημοψήφισμα κοινωνικής αναδημιουργίας
Kάποια στιγμή θα πρέπει να παλέψουμε για ένα διαρκή σοσιαλιστικό μετασχηματισμό που θα περιφρουρούν με το πιο μεγάλο σθένος και οι πολιτικοί φορείς και η κοινωνική-λαϊκή πλειοψηφία.
Ένα μεγάλο δημοψήφισμα κοινωνικής αναδημιουργίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας