• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 17.9°C
    1 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.3°C / 15.3°C
    1 BF
    85%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.0°C / 17.7°C
    2 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Ομίχλη
    9°C 8.9°C / 9.7°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 11.3°C
    2 BF
    93%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.7°C / 14.6°C
    0 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.4°C / 7.9°C
    0 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.6°C / 17.4°C
    1 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.3°C
    5 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.9°C / 15.9°C
    2 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.4°C
    5 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.0°C / 16.7°C
    0 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    0 BF
    82%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.5°C / 9.9°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    1 BF
    84%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.8°C / 21.0°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.4°C / 18.1°C
    2 BF
    75%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 10.3°C / 14.9°C
    1 BF
    81%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.2°C / 15.3°C
    1 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    0 BF
    87%
AP Photo/Kamran Jebreili, File

Η στρατηγική αμηχανία της υπερδύναμης

  • A-
  • A+

Η περιορισμένη μετατόπιση στήριξης από το Ριάντ προς την Τεχεράνη που δρομολογήθηκε επί Ομπάμα ακυρώθηκε με την ανάδειξη Τραμπ.

Ενα από τα λιγοστά σημεία αποσαφήνισης εν μέσω της αβεβαιότητας που εκπέμπει διεθνώς η νέα αμερικανική διοίκηση.

Η επιλογή αυτή δεν εντάσσεται σε μια μακροπρόθεσμη συνεκτική στρατηγική περισσότερο από άλλες επιλογές της τελευταίας δεκαπενταετίας που έχουν ήδη ξεπεραστεί από τα πράγματα.

Δύο παραδείγματα ήταν η έμπνευση ανάδειξης της Τουρκίας σε «πρότυπο δημοκρατίας στον μουσουλμανικό κόσμο» και η πρόσκαιρη ερωτοτροπία με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, που αίφνης μετά την «αραβική άνοιξη» το 2011 έγινε εξουσία στην Αίγυπτο του Μόρσι και στην Τυνησία, πήρε μαζί την -έτσι κι αλλιώς- «αδελφή» Χαμάς και απέκτησε φιλοδοξίες σε Λιβύη και Συρία, διαθέτοντας την ισχυρή στήριξη Τουρκίας και Κατάρ.

Η υιοθέτηση του διεθνούς «πρότζεκτ» των Αδελφών Μουσουλμάνων από την Ντόχα είχε όλα τα χαρακτηριστικά της ανάληψης του μάνατζμεντ σε μια επιχειρηματική εξαγορά διεθνούς εμπορικής αλυσίδας, με δεδομένο πως δεν υφίσταται ιδεολογική συνάφεια της Αδελφότητας με το Κατάρ όπως και με τις λοιπές χώρες του Κόλπου.

Η εξίσου αιφνίδια κατάρρευση του «πρότζεκτ» το 2014 σε Αίγυπτο, Τυνησία και αργότερα στην Ιορδανία ακολούθησε τη λήψη μέτρων από το Ριάντ και την επιθετική ανασυγκρότηση της επιρροής του στην ευρύτερη περιοχή εναντίον της καταριανής (και ιρανικής) επιρροής, με εμφανή αποτελέσματα σε Ιράκ, Συρία, Λίβανο και αλλού, μεταξύ των οποίων και η εμφάνιση του ISIS.

Η ανασυγκρότηση περιελάμβανε την εκβιασμένη παλατιανή αλλαγή φρουράς στην Ντόχα το 2013.

Το τότε επεισόδιο με το Κατάρ (με τη σιωπηρή έγκριση Ομπάμα, παρά την προηγούμενη ερωτοτροπία με το «πρότζεκτ» της Αδελφότητας) είχε ως κύριο στόχο τις υπέρμετρες φιλοδοξίες περιφερειακής ισχύος που αποδίδονταν στον εμίρη, ενώ το τωρινό επεισόδιο με την απομόνωση του Κατάρ σχετίζεται κυρίως με τη μη ευθυγράμμιση του τελευταίου έναντι του Ιράν, μετά και τη στροφή της νέας αμερικανικής διοίκησης, απαίτηση που δύσκολα θα γίνει αποδεκτή εξαιτίας της ιδιαίτερης ιστορικής, γεωγραφικής και ενεργειακής θέσης του Κατάρ (μοιράζεται τα κοιτάσματα αερίου με το Ιράν).

Λαμβάνοντας στα σοβαρά υπ’ όψιν τη ρητορική για χτύπημα της υποστήριξης της τρομοκρατίας ως αιτία για την πρόσφατη απομόνωση του Κατάρ, το τελευταίο που θα περίμενε κανείς στη νέα λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων που εκδόθηκε από Ριάντ και Αμπού Ντάμπι είναι ότι οι μισές από τις 12 οργανώσεις σχετίζονται με την «αραβική άνοιξη» στο Μπαχρέιν, άνοιξη κοσμικού-δημοκρατικού και όχι ισλαμιστικού χαρακτήρα, αλλά κατά πλειοψηφία σιιτικής κοινωνικής σύνθεσης και κατά τεκμήριο ιρανικής επιρροής.

Η ακρότητα της καταστολής που έλαβε χώρα από το 2011 στο Μπαχρέιν κάνει άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις να ωχριούν, αλλά οι σχετικές ειδήσεις από τότε κάπου χάνουν τον δρόμο τους προς τα δυτικά μέσα ενημέρωσης.

Εξαίρεση αποτέλεσε το Αλ Τζαζίρα που μαζί με άλλα εργαλεία ήπιας ισχύος και μαζί διόλου ήπιες χρηματοδοτήσεις από το βαθύπλουτο Κατάρ προκαλούσαν και προκαλούν εκνευρισμό κατά σειρά σε Ριάντ, Κάιρο και Αμπού Ντάμπι.

Το πρώτο επεισόδιο με το Κατάρ το 2013 επισήμαινε το λάθος της Ντόχα να περάσει λόγω κεκτημένης ταχύτητας από μια επιτυχημένη πολιτική ανάδειξης και αυτοπροστασίας (έναντι γειτονικών του «φίλων») στην υπέρμετρη φιλοδοξία ενός περιφερειακού παίκτη που στήνει και ανατρέπει κυβερνήσεις στην περιοχή.

Με το τωρινό, δεύτερο επεισόδιο απειλείται πλέον ο ίδιος ο πυρήνας μιας πολιτικής αυτοπροστασίας που προσέδωσε στο Κατάρ την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του στα διεθνή πράγματα.

Από το πλήθος των συνδεόμενων με αυτή την αξιοσημείωτη τροχιά του Κατάρ, αξίζει να επισημανθούν ορισμένα.

Η περίπτωση της Χαμάς, που το 2011 παρήγγειλε στους δικούς της Παλαιστίνιους πρόσφυγες στη Συρία να συνταχθούν με εκείνες τις δυνάμεις ανατροπής του Ασαντ που ελέγχονταν από το Κατάρ ή την Τουρκία, απομακρυνόμενη προσωρινά από τη Χεσμπολάχ και το Ιράν.

Οι επιθυμίες του τελευταίου για μετατροπή της «αραβικής άνοιξης» σε «ισλαμική άνοιξη», πλαίσιο μέσα στο οποίο είδε θετικά τον Μόρσι στην Αίγυπτο και απογοητεύτηκε από την πτώση του, ενώ από το Ισραήλ προειδοποιούσαν για «ισλαμικό χειμώνα».

Η γενναιόδωρη οικονομική στήριξη στον παντός καιρού σύμμαχο Ερντογάν από την Ντόχα που συνεχίζεται, αλλά και οι παχυλές καταριανές επενδύσεις σε ασφαλείς ευρωπαϊκές οικονομίες.

Το ίδιο το Κατάρ, από χώρα που διατηρούσε παλιότερα συγκριτικά καλές σχέσεις με όλες σχεδόν τις χώρες της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου του ιρανο-συριακού άξονα και του Ισραήλ, αντιμετωπίζει πλέον έναν πολύ δυσμενέστερο συσχετισμό, που το ωθεί αντικειμενικά να στραφεί -πλέον του Ερντογάν- περισσότερο προς την Ανατολή.

Ανατολή δεν είναι μόνο το Ιράν, αλλά και ο υπ’ αριθμόν 1 εμπορικός εταίρος, η Κίνα, όπως και η Ρωσία, όπου πρόσφατα η Qatar Investment Authority αγόρασε το 20% του κολοσσού της, Ρόσνιεφτ.

Δεν έχει καταγραφεί ιστορικά περίπτωση ηγεμονικής δύναμης που διαχειρίστηκε με σοφία την παρακμή της.

Οσο πιο μεγάλο το μέγεθος, ισχυρότερα τα μέσα και πιο εξελιγμένα τα επιτελεία, τόσο πιο απίθανη η ενσωμάτωση μιας αναπόδραστης υποβάθμισης στη χάραξη στρατηγικής.

Από αυτό το οξύμωρο προκύπτει η σημερινή στρατηγική αμηχανία της υπερδύναμης. Και η πιθανότητα, η απόπειρα ανακοπής της υποβάθμισης να επιτύχει την επιτάχυνση παρά την ανακοπή της.

Δίπλα στην αστάθεια των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας, έχει προ πολλού προστεθεί η ευρύτερη αστάθεια των σχέσεων ΗΠΑ-Μέσης Ανατολής.

Το στοιχείο της σύγκρουσης στις διεθνείς σχέσεις θα συνεχίσει να βαίνει αυξανόμενο.

*Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκηνικό του 2015
Το σκηνικό της διαπραγμάτευσης μεταξύ Ιράν και της ομάδας Πέντε συν Ένας (τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ συν τη Γερμανία) θύμισε η προχθεσινή μέρα.
Σκηνικό του 2015
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκηνικό συνολικής ανατροπής
Σε αντίθεση με την περίοδο 2013-15, που τη νέα τότε πολιτική Ομπάμα απέναντι στο Ιράν την πολέμησαν με όλα τα δυνατά μέσα η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της στην Αραβική Χερσόνησο, σήμερα το Ριάντ...
Σκηνικό συνολικής ανατροπής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μεθόδευση μιας ανατροπής
Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε τον τερματισμό της στήριξης της επέμβασης της Σαουδικής Αραβίας στον εμφύλιο πόλεμο στην Υεμένη.
Η μεθόδευση μιας ανατροπής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο μονόδρομος του συμβιβασμού
Παραίτηση από την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου έναντι αναγνώρισης από την Ουάσινγκτον του ρόλου της Τεχεράνης στην ευρύτερη Μέση Ανατολή φαίνεται να είναι η μόνη επιλογή των ΗΠΑ.
Ο μονόδρομος του συμβιβασμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βέτο στο Ιράν και στην Τουρκία
Η επικείμενη αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο θα ανοίξει με την κυβέρνηση Μπάιντεν να αναζητά σχεδόν ταυτόχρονα εξομάλυνση στις σχέσεις των ΗΠΑ τόσο με το Ιράν όσο και με την Τουρκία.
Βέτο στο Ιράν και στην Τουρκία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μετά την Aramco
Η επίθεση των φιλοϊρανών ανταρτών Χούτι της Υεμένης στις εγκαταστάσεις της Aramco στη Σαουδική Αραβία, στα μέσα του Σεπτεμβρίου, κατέδειξε τη στρατηγική αμηχανία των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν.
Μετά την Aramco

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας