Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εσονται οι έσχατοι πρώτοι και οι πρώτοι έσχατοι
Andrew Matthews/PA via AP

Εσονται οι έσχατοι πρώτοι και οι πρώτοι έσχατοι

  • A-
  • A+

Εκτός από την ιστορική σημασία του για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια Αριστερά, το αποτέλεσμα των βρετανικών εκλογών της 8ης Ιουνίου είναι από τα πλέον δυσερμήνευτα. Ηδη, πολύ μελάνι έχει χυθεί για να κατανοήσουμε πώς το Εργατικό Κόμμα, που υστερούσε κατά 21 μονάδες στις δημοσκοπήσεις τον Απρίλιο, μείωσε τη διαφορά σε 2 μονάδες, στερώντας έτσι την κοινοβουλευτική πλειοψηφία από τους Συντηρητικούς.

Ο δεύτερος γρίφος αφορά το ερώτημα του ποιος τελικά είναι ο νικητής και ποιος ο ηττημένος. Αν και οι Συντηρητικοί αναδείχτηκαν πρώτο κόμμα, όλοι τούς αντιμετωπίζουν ως τον μεγάλο χαμένο των εκλογών, ενώ οι Εργατικοί, που ήρθαν δεύτεροι, θεωρούνται νικητές. Τέλος, δεν είναι πλέον βέβαιο αν η Βρετανία θα αποχωρήσει πραγματικά από την Ε.Ε. ή αν οδεύουμε προς ένα εικονικό Brexit.

Αφήνοντας κατά μέρος την ιστορική συζήτηση για τα αίτια της εντυπωσιακής εκστρατείας του Κόρμπιν, αυτό που πρέπει εξαρχής να αποσαφηνιστεί είναι ότι η ήττα της κ. Μέι δεν ήταν μόνο ηθική/συμβολική. Με άλλα λόγια, δεν έχουμε απλώς μια πρωθυπουργό που απώλεσε την αξιοπιστία της επειδή προκήρυξε εκλογές για να ενισχύσει την πλειοψηφία της και κατέληξε να χάνει και εκείνην που είχε.

Κατά έναν σπάνιο τρόπο για την πολιτική, παρόλο που κέρδισε τυπικά τις εκλογές, η κ. Μέι υπέστη κυριολεκτική ήττα. Αυτό σημαίνει ότι σύντομα δεν θα είναι πια πρωθυπουργός. Οπως επισήμανε ο πρώην υπουργός Οικονομικών του κόμματός της, Τζορτζ Οσμπορν, «η Τερέζα Μέι είναι μια νεκρή που περπατά», ενώ ο πρώην υπουργός της Θάτσερ, Μάικλ Πορτίλο, την βλέπει να παραιτείται ώς το συνέδριο του κόμματος τον Οκτώβριο.

Κλειδί για την κατανόηση αυτής της παράδοξης κατάστασης είναι το αναστοχαστικό στοιχείο στην πολιτική. Οπως όταν πέφτει μία μετοχή στο χρηματιστήριο, η πτώση της επιταχύνεται επειδή γίνεται αντιληπτή από τους υπόλοιπους μετόχους, έτσι και ένα κόμμα που χάνει δύναμη, μόλις αυτό καταγραφεί στις κάλπες, η πτώση του εντείνεται περισσότερο.

Σήμερα η κ. Μέι υπόκειται μεγάλη μετεκλογική φθορά ακριβώς λόγω της συνειδητοποίησης του εκλογικού αποτελέσματος από τους ψηφοφόρους (και, παράλληλα, της γκάφας που οδήγησε σε αυτό). Ηδη μια μέτρηση «καταλληλότητας για πρωθυπουργός» δείχνει ότι από τις 7 ώς τις 11 Ιουνίου ο κ. Κόρμπιν κέρδισε 11 ολόκληρες μονάδες.

Ταυτόχρονα, επειδή ο συνασπισμός της κ. Μέι είναι εύθραυστος, το κόμμα της βρίσκεται υπό μόνιμη απειλή νέας εκλογικής ήττας, πυροδοτώντας έτσι εσωκομματικές διεργασίες ανατροπής της. Αν η ίδια παραμένει γαντζωμένη στην εξουσία, αυτό οφείλεται στην απουσία ισχυρού εσωκομματικού υποψηφίου ικανού να ανακόψει τη φθορά των Τόρις.

Ομως η αυξανόμενη αίσθηση ότι η κ. Μέι είναι μια οπορτουνίστρια πολιτικός, με μειωμένη κρίση και ελλιπή κοινωνική ευαισθησία, όπως κατέδειξε η στάση της στην πολύνεκρη πυρκαγιά του Γκρένφελ, μάλλον θα επισπεύσει την παραίτησή της.

Ταυτόχρονα, όμως, το αποτέλεσμα της 8ης Ιουνίου έθεσε την ταφόπετρα στην πολιτική του «σκληρού Brexit», που η κ. Μέι υιοθέτησε μετά το δημοψήφισμα του 2016, όταν εξελέγη πρωθυπουργός.

Η σημερινή Βουλή δεν έχει πλέον πλειοψηφία υπέρ μιας τέτοιας λύσης, ενώ οι πιθανός κυβερνητικός εταίρος των Συντηρητικών, το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα Βόρειας Ιρλανδίας, απορρίπτει το «σκληρό Brexit» και το κλείσιμο των συνόρων με την Ιρλανδική Δημοκρατία. Αυτό σημαίνει ότι η Βρετανία μάλλον θα πρέπει να δεχτεί μια συμφωνία παραμονής στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Αγορά.

Ολα αυτά, βεβαίως, δεν υπονοούν ότι ο κ. Κόρμπιν είναι πρωθυπουργός εν αναμονή. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις στο εσωτερικό των Συντηρητικών και την ικανότητα του/της διαδόχου τής κ. Μέι να ανακόψει τη φθορά του κόμματος μέσω μιας επιδέξιας διαπραγμάτευσης με την Ε.Ε. Ομως, μια τέτοια εξέλιξη μοιάζει δύσκολη, με αποτέλεσμα μια μελλοντική κυβέρνηση Κόρμπιν να φαίνεται στον ορίζοντα ως η πιθανότερη προοπτική.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το εκλογικό αποτέλεσμα της 8ης Ιουνίου είναι από τα σημαντικότερα στην ιστορία του σοσιαλιστικού κινήματος. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν είναι ο πιο ριζοσπαστικός αρχηγός αξιωματικής αντιπολίτευσης που είχε ποτέ η Βρετανία και ο πρώτος αριστερός πολιτικός στη σύγχρονη εποχή που έλαβε το δυνητικά πλειοψηφικό ποσοστό του 40% σε οποιαδήποτε μεγάλη καπιταλιστική χώρα.

Η ηλικία του και η απήχησή του στους νέους τον καθιστούν ένα είδος Βρετανού Μπέρνι Σάντερς, αλλά με μεγαλύτερο πολιτικό εκτόπισμα. Τώρα, μετά την ήττα της Ακροδεξιάς στη Γαλλία, η επιτυχία του Κόρμπιν δείχνει πως στη σημερινή παγκόσμια κρίση η Αριστερά μαθαίνει να αντιστέκεται καλύτερα· κι αυτό διαφοροποιεί σημαντικά την εποχή μας από τη δεκαετία του 1930.

* επίκουρος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Κόβεντρι

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μεγάλη Τρίτη για το Ηνωμένο Βασίλειο
Στις 15 Ιανουαρίου, η βρετανική Βουλή θα πάρει μια απόφαση που θα μείνει στη μνήμη των ερχόμενων γενεών ως το πρώτο βήμα ενός ιστορικού θριάμβου ή μιας χωρίς προηγούμενο καταστροφής. Είναι η μέρα που η Βουλή...
Η μεγάλη Τρίτη για το Ηνωμένο Βασίλειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί η Τερέζα Μέι κάνει εκλογές
Η Βρετανίδα πρωθυπουργός βλέπει τους Εργατικούς διαιρεμένους και αποδυναμωμένους ύστερα από το στρατηγικό λάθος της υποστήριξης της παραμονής στην αμαρτωλή Ε.Ε. και θέλει να αρπάξει την ευκαιρία να καταστεί...
Γιατί η Τερέζα Μέι κάνει εκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το στραπατσάρισμα της Τερέζα Μέι κι εμείς
Την επομένη των βρετανικών εκλογών, οι προσκείμενες στην κυβέρνηση εφημερίδες, ακόμα και οι ακροδεξιές φυλλάδες που με τον συνήθη εκλεπτυσμένο λόγο τους προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι η Τερέζα Μέι είναι το...
Το στραπατσάρισμα της Τερέζα Μέι κι εμείς
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Βρετανικές εκλογές εκ πρώτης όψεως
Φοβάμαι ότι υπάρχει δραματική συγγένεια ανάμεσα στο βρετανικό δημοψήφισμα για το Brexit και το δικό μας (με το «ναι και όχι», όπως παλιά παραγγέλνανε τους καφέδες…): και τα δύο δημοψηφίσματα τα κέρδισαν αυτοί...
Βρετανικές εκλογές εκ πρώτης όψεως
ΕΥΡΩΠΗ
Πρώτη, αλλά... καταϊδρωμένη
​«Πρόσεχε τι εύχεσαι...». Η σοφή αυτή ρήση ταιριάζει στη Βρετανίδα πρωθυπουργό Τερέζα Μέι εάν τo πρώτο exit poll μετά το κλείσιμο της κάλπης στις 10 η ώρα το βράδυ Βρετανίας, μεσάνυχτα δικά μας, μεταφραστεί σε...
Πρώτη, αλλά... καταϊδρωμένη
ΕΥΡΩΠΗ
Τρομολαγνεία, η τελευταία λύση
«Εγώ υποστηρίζω ότι η αστυνομία πρέπει να μπορεί να πυροβολεί για να σκοτώνει τρομοκράτες. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν, όχι». Στη συνέντευξή της στο BBC παραμονή των εκλογών, η Τερέζα Μέι επιχείρησε με ένα τρομολαγνικό...
Τρομολαγνεία, η τελευταία λύση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας