• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 12.8°C / 18.4°C
    0 BF
    87%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.9°C / 15.3°C
    0 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 14.0°C / 18.3°C
    2 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 13.5°C
    1 BF
    94%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.2°C / 12.8°C
    1 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.7°C / 7.9°C
    0 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 17.9°C
    0 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.8°C / 18.0°C
    3 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 7.9°C / 11.9°C
    1 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.1°C / 18.8°C
    1 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.6°C / 16.8°C
    2 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    2 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 9.5°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.5°C / 13.3°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 10.8°C / 16.8°C
    2 BF
    71%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.0°C / 18.6°C
    1 BF
    82%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.3°C / 13.3°C
    1 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.7°C / 15.4°C
    1 BF
    81%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    90%

Αντισυνταγματικά ραδιοτηλεοπτικά τοπία

  • A-
  • A+

«Να μένεις νηφάλιος και να θυμάσαι να μην πιστεύεις», καλούσε ο Επίχαρμος. Ειδικά, μάλιστα, για τους νομικούς, λέγεται σήμερα ότι καλλιεργούν την επιστήμη της αμφισβήτησης και της διαφωνίας. Χωρίς βεβαιότητες λοιπόν του τύπου «προφανώς εσφαλμένη (ή ορθή) κρίση» ή «πρόδηλη αντισυνταγματικότητα», είναι καιρός να σχολιάσουμε τις κρίσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) περί αντισυνταγματικότητας της γνωστής («Νόμος Παππά») ρύθμισης για τις τηλεοπτικές άδειες.

Ο πολιτικός φανατισμός ήδη εμφανίζει τις κρίσεις αντισυνταγματικότητας σαν κάτι πρωτόγνωρο, αγνοώντας τη νομολογία του ΣτΕ. Ομως εδώ το θέμα δεν είναι καθόλου να δηλώσουμε «κι εκείνοι τα ίδια έκαναν». Ψύχραιμα, ίσως λόγω χρονικής απόστασης, αλλά και πιο ριζοσπαστικά, θα αναρωτηθούμε μήπως το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της χώρας μας έσφαλε.

Οπως είναι γνωστό, εδώ και χρόνια ο κρατικός έλεγχος της λειτουργίας των ραδιοτηλεοπτικών μέσων ήταν ανύπαρκτος, με δυσμενείς συνέπειες στην πολυφωνία και την πληροφόρηση. Η ανυπαρξία ελέγχου οφείλεται (και) στο γεγονός ότι δεν είχε συγκροτηθεί το αρμόδιο γι’ αυτόν τον έλεγχο όργανο, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης.

Το ΣτΕ είχε ήδη επισημάνει με απόφασή του ότι η αυθαίρετη λειτουργία των καναλιών ήταν αντισυνταγματική(1). Ωστόσο, η συγκρότηση του ΕΣΡ με τον προβλεπόμενο από το Σύνταγμα τρόπο είχε φανεί αδύνατη, λόγω έλλειψης της προβλεπόμενης αυξημένης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας των τεσσάρων πέμπτων.

Δίλημμα, λοιπόν. Ή θα συνεχιζόταν η προηγούμενη (αντισυνταγματική) αυθαιρεσία στις συχνότητες ή θα βρισκόταν ένας εναλλακτικός θεσμικός τρόπος για τη χορήγηση αδειών, μη προβλεπόμενος από το Σύνταγμα. Η Βουλή αποφάσισε υπέρ της δεύτερης εκδοχής, αναθέτοντας τη σχετική αδειοδότηση στον υπουργό. Το ΣτΕ πάλι έκρινε κατά πλειοψηφία αυτή την ανάθεση αντισυνταγματική. Κατά το σκεπτικό του, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση μια «εκ πλαγίου παράβαση του Συντάγματος να θεραπευθεί με μια άλλη, ευθεία πλέον, παραβίασή του»(2).

Κατά τη γνώμη μου, η κρίση του ΣτΕ ήταν λάθος. Η Βουλή, με πιστή εφαρμογή της διαδικασίας, θα μπορούσε να μη συγκροτήσει ούτε μετά την απόφαση του ΣτΕ το ΕΣΡ. Ανεξάρτητα από την πολιτική ευθύνη για τη στάση αυτή, η εντωμεταξύ αυθαιρεσία των ραδιοσυχνοτήτων θα διαιώνιζε το αντισυνταγματικό καθεστώς.

Με δυο λόγια: η πρόσφατη απόφαση του δικαστηρίου δεν αποτελούσε άρνηση στάθμισης ενώπιον δύο κακών (αντισυνταγματικοτήτων). Ισα ίσα: Λογικά και πρακτικά οδηγούσε σε στάθμιση και σε επιλογή της μιας εκδοχής, της αυθαιρεσίας των συχνοτήτων, ως προτιμότερης για το ενδιάμεσο διάστημα αν η Βουλή δεν θα κατέληγε.

Το δικαστήριο υπονόησε ότι μια ευθεία παραβίαση του Συντάγματος είναι βαρύτερη από μια άλλη «εκ πλαγίου» (όπως η λειτουργία χωρίς άδεια). Πουθενά, όμως, δεν μπορεί να θεμελιωθεί τυπικά μια ιεράρχηση των λόγων και τρόπων παραβίασης. Οσο για την ουσία, ήταν βέβαιο ότι το δημόσιο συμφέρον για πολυφωνία και σωστή πληροφόρηση βαραίνει περισσότερο από την ανάγκη της τήρησης ενός συγκεκριμένου τρόπου αδειοδότησης ακόμη και σε περιστάσεις που τον καθιστούν ανέφικτο.

Η επιείκεια είναι μια κυριολεκτικώς αιώνια, ενύπαρκτη στον πυρήνα του δικαίου αρχή. Δεν αποτελεί δηλαδή κάμψη του δικαίου ή προνόμιο. Σύλληψη της αρχαιοελληνικής πόλης-δημοκρατίας, σήμερα αναγνωρίζεται συχνότερα σε αγγλοσαξονικές δικαιοταξίες (ως equity) παρά εδώ. Κατά την αριστοτελική διδασκαλία, ο νομοθέτης κάποτε, γενικεύοντας κατά τη θέσπιση των κανόνων, αγνοεί κάποιες ιδιόμορφες, απρόβλεπτες, σπάνιες κ.λπ. καταστάσεις (όπως εδώ ήταν η αδυναμία συγκρότησης του ΕΣΡ).

Τότε ο εφαρμοστής του δικαίου οφείλει να παρέμβει, μπαίνοντας ο ίδιος στη θέση του νομοθέτη και επιλέγοντας «κατ’ οικονομίαν» μια ανθρώπινη, εύλογη λύση. Το ίδιο ισχύει για τη Βουλή, όταν τίθεται αντιμέτωπη με ένα συνταγματικά απρόβλεπτο αδιέξοδο. Αλλιώς, ο «τύπος τρώει την ουσία», δηλαδή το δίκαιο.

Με την απόφαση του ΣτΕ πρακτικά παρατάθηκε η αυθαιρεσία των ραδιοτηλεοπτικών συχνοτήτων(3). Αυτό, με βάση τα παραπάνω επιχειρήματα, δεν φαίνεται ούτε δίκαιο ούτε επιεικές.

(1) Απόφαση Ολομέλειας ΣτΕ 3578/2010
(2) Απόφαση Ολομ. ΣτΕ 95/2017
(3) Βλ. Α. Καϊδατζή, Μια πολιτική ανάγνωση της απόφασης του ΣτΕ στην υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών, Δικαιώματα του ανθρώπου, 71/2017, σ.133 επ.

*ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, βουλευτής

www.nparaskevopoulos.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιτακτική συνταγματική αναγκαιότητα να δοθούν άδειες
Κανένας από τους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς που λειτουργούν σήμερα δεν έχει άδεια, και επομένως, όπως δεν έχει κουραστεί να επαναλαμβάνει το Συμβούλιο της Επικρατείας από το 2010, κανένας δεν λειτουργεί...
Επιτακτική συνταγματική αναγκαιότητα να δοθούν άδειες
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΜΜΕ, ολιγαρχία και επιβολή
Τι μπορεί να γίνει; Η επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος να εξειδικεύσει επί το αυστηρότερον το ισχύον άρθρο 14 παρ. 9; Αλλά αυτό αργεί. Νομοθετικές πρωτοβουλίες; Ισως, αλλά πρέπει να συνυπολογιστεί ο...
ΜΜΕ, ολιγαρχία και επιβολή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Συμβούλιο της Επικρατείας και οι άδειες
Κάποιοι θεωρούν βέβαιο ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας θα κρίνει αντισυνταγματικό τον νόμο για τις τηλεοπτικές άδειες. Οτι όσοι δεν λάβουν μία από τις τέσσερις άδειες θα προσφύγουν σ’ αυτό και θα δικαιωθούν,...
Το Συμβούλιο της Επικρατείας και οι άδειες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το πολιτικό διακύβευμα για τις τηλεοπτικές άδειες είναι μεγάλο
Η δημόσια συζήτηση είναι ακόμη παγιδευμένη στο θέμα του αριθμού του τηλεοπτικών αδειών για τα κανάλια ελεύθερης λήψης και πανελλαδικής εμβέλειας γιατί τα συγκεκριμένα κανάλια παραμένουν οι κύριοι διαμορφωτές...
Το πολιτικό διακύβευμα για τις τηλεοπτικές άδειες είναι μεγάλο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «λίστα Πέτσα» (2)
Είμαι υποχρεωμένος να επισημάνω ότι για τις «μεθόδους Πέτσα–Νικολάου» εκκρεμούν μηνυτήριες αναφορές στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου. Μέχρι σήμερα αφωνία και εδώ, όπως στα ΜΜΕ. Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα...
Η «λίστα Πέτσα» (2)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «λίστα Πέτσα»
«Λίστα Πέτσα». Δύο λέξεις συνώνυμες πλέον στη συνείδηση κάθε πολίτη με το μονοκομματικό καθεστώς μονοφωνίας, αφωνίας και κακοφωνίας που έχει επιβληθεί στον ραδιοτηλεοπτικό χώρο, με αποτέλεσμα τη διάτρηση...
Η «λίστα Πέτσα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας