Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για τις αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας
ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ ΦΑΝΗ ΤΡΥΨΑΝΗ

Για τις αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας

  • A-
  • A+

Tα χρόνια που έχω στην εκπαίδευση με έχει εντυπωσιάσει η συνέχεια -ανεξάρτητα από τις κυβερνήσεις- της απαξίωσης των εκπαιδευτικών από το υπουργείο Παιδείας.

Στην καλύτερη περίπτωση θεωρούνται απλοί και όχι και ιδιαίτερα ικανοί διεκπεραιωτές των πολιτικών που αποφασίζονται, στη χειρότερη κατηγορούνται για όλα τα δεινά της εκπαίδευσης.

Συνήθως μαθαίνουν τελευταίοι, πολλές φορές στα μέσα της χρονιάς, τις αλλαγές που υποχρεώνονται να υλοποιήσουν.

Βλέποντας ότι η συζήτηση επικεντρώνεται στην απαράδεκτη και καταδικαστέα, κατά τη γνώμη μου, επίθεση μιας εφημερίδας σε συγκεκριμένα μέλη της επιτροπής για το μάθημα της Ιστορίας και στη συντηρητική και σε πολλά σημεία αντιεπιστημονική αλλά αναμενόμενη, κατά τη γνώμη μου, τοποθέτηση της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων (που εκπροσωπεί ένα μικρό τμήμα αυτών που διδάσκουν Ιστορία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) αποφάσισα να γράψω μερικές σκέψεις, γιατί θεωρώ πως χάνουμε την ουσία του προβλήματος. Θα περιοριστώ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Ξεκινώ με μια αναφορά στη γενική κατάσταση στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για αλλαγές στη διδασκαλία ενός μαθήματος, χωρίς να έχουμε μπροστά μας τη μεγάλη εικόνα στην εκπαίδευση.

Ενα σημαντικό κομμάτι των εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας έχασε ένα σημαντικό τμήμα των αποδοχών του, πάνω από το 1/3 τα τελευταία χρόνια, λόγω των περικοπών στους μισθούς.

Ταυτόχρονα το ωράριο των εκπαιδευτικών αυξήθηκε κατά δύο ώρες.

Για τη μεγάλη πλειονότητα το ωράριο είναι 20 ή 21 ώρες – αυτοί που εργάζονται λίγα χρόνια έχουν 23 ώρες, αλλά είναι ένα σχετικά μικρό κομμάτι, γιατί έχουν πολλά χρόνια να γίνουν νέοι διορισμοί.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ένας εκπαιδευτικός μπαίνει κάθε μέρα τουλάχιστον 4 ώρες στην τάξη, ενώ αρκετοί για να συμπληρώσουν το ωράριό τους διδάσκουν σε δύο ή και σε τρία σχολεία με αποτέλεσμα αναπόφευκτα να «πέφτει» η ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου.

Το μάθημα της Ιστορίας είναι πρώτη ανάθεση κυρίως των αποφοίτων της Φιλοσοφικής, ανεξάρτητα αν έχουν τελειώσει το Ιστορικό-Αρχαιολογικό, το Φιλολογικό ή το ΦΠΨ.

Δεν συζητώ για το κατά πόσο είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του μαθήματος -οι οποίες αυξάνονται με τις νέες προτάσεις- αυτοί που δεν έχουν ειδικότητα στην Ιστορία. (Το ίδιο ερώτημα μπαίνει και για τους αποφοίτους των Ιστορικών Τμημάτων που διδάσκουν τα υπόλοιπα «φιλολογικά» μαθήματα.)

Ακόμα και αν δεχτούμε ότι οι απόφοιτοι γενικά της Φιλοσοφικής είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν διδάσκουν ένα αντικείμενο, αλλά όλα τα «φιλολογικά» μαθήματα, γεγονός που κάνει πάρα πολύ δύσκολο να επικεντρώσουν σε ένα αντικείμενο και να είναι ενημερωμένοι για τις επιστημονικές και παιδαγωγικές εξελίξεις.

Στην πράξη βέβαια σε πάρα πολλά σχολεία το μάθημα της Ιστορίας δεν διδάσκεται από «φιλολόγους», αλλά δίνεται ως δεύτερη ανάθεση σε αποφοίτους άλλων σχολών, που διδάχτηκαν στις σχολές τους κάποια εξάμηνα Ιστορία, αλλά δεν είναι το βασικό γνωστικό τους αντικείμενο.

Οι αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας θα έπρεπε να παίρνουν σοβαρά υπόψη την κατάσταση που περιέγραψα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να απαντήσουμε στο ερώτημα «Πώς θέλουμε να διδάσκεται η Ιστορία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση;» είναι η απάντηση στα ερωτήματα «Ποιος διδάσκει την Ιστορία;», «Ποιος είναι σε θέση να διδάσκει την Ιστορία;» και «Ποιες είναι οι απαραίτητες συνθήκες που πρέπει να εξασφαλίσουμε σε αυτόν που διδάσκει για να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του μαθήματος;».

Αν δεν απαντήσουμε, πολύ φοβάμαι ότι, παρά τις καλές προθέσεις, οι αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας θα μείνουν στα χαρτιά.

Η άποψή μου είναι ότι με την υπάρχουσα κατάσταση πολλές από τις προτάσεις -με αρκετές δεν διαφωνώ- δεν είναι δυνατό να εφαρμοστούν.

Η επίκληση στο φιλότιμο των εκπαιδευτικών «που θα βάλουν πλάτη» για να περάσουν οι αλλαγές (αρκετοί εργάζονται φιλότιμα σε πολύ αντίξοες συνθήκες) ή η εύκολη κατηγορία (που διατυπώνεται ή θα διατυπωθεί) για τεμπέληδες, αμόρφωτους ή συντηρητικούς εκπαιδευτικούς (υπάρχουν και τέτοιοι) δεν μπορούν να αποτελούν άλλοθι για να μη βλέπουμε τις μεγάλες ευθύνες του κράτους για την κατάσταση στην εκπαίδευση.

ΥΓ1. Επειδή θα μου αντιτείνουν ίσως ότι θα γίνει επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, η προσωπική μου εμπειρία με έχει κάνει να είμαι πολύ επιφυλακτικός -για να το πω ευγενικά- όταν ακούω για επιμόρφωση.

Εχω όμως την απορία ποιοι εκπαιδευτικοί θα επιμορφωθούν: αυτοί που έχουν το μάθημα πρώτη ανάθεση ή αυτοί που στην πράξη το διδάσκουν έχοντάς το δεύτερη ανάθεση;

Αν επιμορφωθούν οι δεύτεροι, αναρωτιέμαι αρκεί μια επιμόρφωση για να μπορεί κάποιος να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις -και μάλιστα αυξημένες- ενός μαθήματος που δεν είναι το γνωστικό του αντικείμενο;

ΥΓ2. Στο πλαίσιο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης λειτουργούν τα πρότυπα και τα πειραματικά.

Μήπως θα ήταν πιο συνετό να δοκιμαστούν οι όποιες αλλαγές για ένα χρονικό διάστημα σε αυτά τα σχολεία (αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος της ύπαρξής τους) και, αφού γίνει μια αποτίμηση, να επεκταθούν, με τις τροποποιήσεις/προσθήκες/βελτιώσεις που θα προκύψουν μέσα από την εφαρμογή τους, και στα υπόλοιπα;

*διδάκτορας Ιστορίας, εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η σημαία ως έπαθλο βαθμολογικής αξιολόγησης
Μέχρι τώρα, σημαιοφόρος στο Δημοτικό σχολείο οριζόταν ο καλύτερος μαθητής/τρια. Αν δεχτούμε όμως ότι η σημαία συμβολίζει την αγάπη για την πατρίδα οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι καμία σχέση δεν μπορεί να έχει...
Η σημαία ως έπαθλο βαθμολογικής αξιολόγησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Να αλλάξει το Πρόγραμμα Σπουδών στην Ιστορία;
Βρίσκεται σε εξέλιξη ο διάλογος για το νέο Πρόγραμμα Σπουδών στο μάθημα της Ιστορίας και αφορμή για το κείμενο αυτό είναι η ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων (ΠΕΦ) επί του σχεδίου του Ινστιτούτου...
Να αλλάξει το Πρόγραμμα Σπουδών στην Ιστορία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σχολική αποτυχία και… Διαγωγή «Κοσμία»
Η μετατροπή του φαινομένου της σχολικής αποτυχίας σε μονοδιάστατο φαινόμενο μαθησιακής διαταραχής πετυχαίνει μόνο να δυσχεραίνει τον εντοπισμό των πραγματικών αιτιών της.
Σχολική αποτυχία και… Διαγωγή «Κοσμία»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τηλεκπαίδευση πέρα από την εικονική πραγματικότητα του ΥΠΑΙΘ
Πρόκειται για τα παιδιά του “τελευταίου θρανίου”. Εκείνους τους μαθητές που, έτσι κι αλλιώς, το αστικό σχολείο των πολλαπλών ταξικών φραγμών δεν τους προσφέρει χώρο και θέση.
Τηλεκπαίδευση πέρα από την εικονική πραγματικότητα του ΥΠΑΙΘ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η σπουδαιότητα του μαθήματος της Ιστορίας
«Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται. Είναι γραμμική και περιγράφει –σε όλες τις φάσεις της– μια σχέση “αιτίου - αιτιατού”. Οσο το “αίτιο” δεν αλλάζει τόσο το “αποτέλεσμα” θα παραμένει το ίδιο. Και εδώ έγκειται η...
Η σπουδαιότητα του μαθήματος της Ιστορίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνικός Πολιτισμός και Πρόγραμμα Σπουδών για το μάθημα της Ιστορίας (*)
Είναι αποκαρδιωτικό να διαπιστώνει κανείς πως αυτοί που θα περίμενε επιτέλους να στηρίξουν ένα προχώρημα της δημόσιας εκπαίδευσης, τελικά -από έπαρση και επιπολαιότητα- δηλώνουν πολέμιοι και συνήγοροι της...
Εθνικός Πολιτισμός και Πρόγραμμα Σπουδών για το μάθημα της Ιστορίας (*)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας