• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.9°C / 28.4°C
    2 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.3°C / 25.5°C
    1 BF
    61%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.6°C
    2 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    0 BF
    54%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    3 BF
    74%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.7°C / 21.5°C
    0 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.9°C / 19.2°C
    1 BF
    70%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 25.8°C
    1 BF
    44%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.6°C / 28.3°C
    1 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.5°C / 23.5°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.3°C / 20.3°C
    1 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.7°C / 19.7°C
    1 BF
    83%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    54%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.4°C / 23.4°C
    1 BF
    67%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.3°C / 25.1°C
    2 BF
    62%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 22.7°C
    2 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 28.6°C
    1 BF
    53%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    0 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 22.8°C
    2 BF
    91%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    1 BF
    77%

«Ενθουσιασμός φως εν τη ψυχή ποιεί προς το μέλλον». Ο ενθουσιασμός είναι το λυχνάρι, το φως που φωτίζει τον δρόμο.

ΕUROKINISSI / ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Ο ενθουσιασμός στην πολιτική

  • A-
  • A+

Είναι κοινός τόπος ότι η Αριστερά είχε προνομιακή σχέση με τα συναισθήματα. Ως σύστημα πολιτικής σκέψης και ανάλυσης, όμως, βρίσκεται στον άλλο πόλο. Η Αριστερά, σε όλες τις εκφάνσεις της, αντλεί τη δύναμή της από τον Διαφωτισμό και τη χρήση ενός απόλυτα ορθολογικού προτάγματος, που χρησιμοποιείται για την κατανόηση του κόσμου. Οι ιδεολογικές της αρχές προτάσσουν τις βασικές αρχές, ανάμεσα στις οποίες κυρίαρχη είναι η πίστη στα δικαιώματα του ατόμου, ανεξάρτητα από οποιουσδήποτε περιορισμούς που επιβάλλονται από διακρίσεις με βάση την εθνότητα, το χρώμα, τη θρησκεία, το φύλο. Είναι αυτές οι αρχές που έφεραν, συχνά, την Αριστερά σε σύγκρουση με βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις σε μεγάλο μέρος των πολιτών για το δικαίωμα στη διαφορά και την ισότητα σε μια ευνομούμενη κοινωνία. Η εναντίωσή της σε πολιτικές ταξινόμησης οικοδομήθηκε με επιχειρήματα ορθολογικά, που επιδίωκαν να αποκαλύψουν τα δομικά κενά της παραδοσιακής πολιτικής και κοινωνικής σκέψης. Η τελευταία αντλούσε υλικό από την παραδοσιακή τάξη πραγμάτων, η οποία χρησιμοποιούσε τα συναισθήματα (π.χ. φόβος) για την αντιμετώπιση της αποδόμησης των παραδοσιακών αντιλήψεων.

Ωστόσο, είναι τα συναισθήματα εκείνα που μετουσίωναν σε πράξη τα ορθολογικά επιχειρήματα. Οι ιδεολογικές αρχές κουβαλάνε συναισθήματα, καθώς επιδιώκουν έναν κόσμο, στον οποίο θα αποκτήσουν κοινωνική υπόσταση οι βασικές αρχές του Διαφωτισμού. Η κοινωνική δικαιοσύνη, τα ατομικά δικαιώματα, η υπεράσπιση των κοινωνικά αδύναμων, η προστασία του περιβάλλοντος, η εκπαίδευση και η υγεία ως δημόσια αγαθά είναι πολιτικοί στόχοι, στους οποίους απολήγει ο αναλυτικός λόγος.

Ομως, η υλοποίηση των πολιτικών στόχων προϋποθέτει την πολιτική δράση μέσα από τις συσσωματώσεις της Αριστεράς ή τα κοινωνικά κινήματα. Η συμμετοχή στην πολιτική δράση έχει αφετηρία τον ορθό λόγο, ο οποίος οιστρηλατείται από τα συναισθήματα ώστε ένα πολιτικό ον να προχωρήσει στην πολιτική ένταξή του. Η αισιοδοξία και η ελπίδα για έναν διαφορετικό κόσμο ενισχύουν την πολιτική δράση, που με τη σειρά της εμπλουτίζει τα συναισθήματα. Συνεπώς, η Αριστερά που περιορίζεται μόνο στον ορθό αναλυτικό λόγο είναι καταδικασμένη να λειτουργήσει ως μια πολιτική λέσχη. Τα συναισθήματα(προσδοκία) είναι αυτά που ορίζουν το πολιτικό πρόταγμα της πολιτικής ανατροπής.

Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα, πριν αλλά κυρίως μετά την προκήρυξη των εκλογών. Είναι διάχυτη η ανακούφιση αλλά και η προσδοκία. Στα ΜΜΕ οι δηλώσεις έχουν υψηλή θερμοκρασία. Αυτό είναι ορατό και από προσωπικές παρατηρήσεις. Πολλοί πολίτες, μετά τον αναστεναγμό της ανακούφισης για τον ορισμό των εκλογών, εκφράζουν τη βεβαιότητα για την επερχόμενη πολιτική ανατροπή. Τη νίκη της Αριστεράς. Το κυρίαρχο συναίσθημα είναι ο ενθουσιασμός, ένα πυρέσσον συναίσθημα που ενεργοποιεί τη λογική και θέτει σε εγρήγορση την αυτοπεποίθηση, τη στοχοπροσήλωση, τη διάθεση για αγώνα, την πίστη στην επίτευξη του στόχου. Ο ενθουσιασμός είναι ο πυρετός της λογικής (Βικτόρ Ουγκό). Πράγματι, ο ενθουσιασμός είναι η πυρίτιδα για την εκτόξευση της πολιτικής πράξης. Είναι απαραίτητο το συναίσθημα αυτό, ώστε να πυκνώσουν οι γραμμές των συμμετεχόντων και να αυξηθεί η μαχητικότητά τους. Τα πολιτικά προγράμματα κινδυνεύουν να παραμείνουν οραματισμοί και σχεδιασμοί επί χάρτου αν δεν φλογίσουν τις ψυχές των πολιτών. Αν δεν συγκινήσουν. Αν δεν σαγηνεύσουν το εκλογικό σώμα, στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ο Πλούταρχος το διατύπωσε εύστοχα. «Ενθουσιασμός φως εν τη ψυχή ποιεί προς το μέλλον». Ο ενθουσιασμός είναι το λυχνάρι, το φως που φωτίζει τον δρόμο.

Αναμφίβολα, ο ενθουσιασμός είναι αναγκαίος για την πολιτική μάχη που έρχεται. Τροχίζει τη θέληση και την αποφασιστικότητα. Βοηθάει να συναντηθούν οι ατομικότητες υπό τη σκέπη μιας πολιτικής συλλογικότητας. Μπορεί να τροχιοδρομήσει τα πολλά «εγώ» της εποχής μας στο πολιτικό «εμείς», που χρειάζεται η πολιτική ανατροπή.

Ωστόσο, παρότι «κανένα μεγάλο επίτευγμα δεν είναι δυνατό χωρίς πάθος» (Χέγκελ)-κι αυτό είναι απαραίτητο στην πολιτική μάχη στα τέλη του Ιανουαρίου- η πολιτική δράση μπορεί να εκφυλιστεί αν δεν έχει ως παρακολούθημα την επίγνωση των δυσκολιών που ορίζονται από την πολυπλοκότητα -και αντιφατικότητα- των πολιτικών δράσεων σε κοινοβουλευτικά πλαίσια. Ο ενθουσιασμός μπορεί να μετασχηματιστεί σε απογοήτευση αν γίνει πεποίθηση η αντίληψη ότι η πολιτική ανατροπή περιορίζεται στην κατάκτηση της κυβερνητικής πλειοψηφίας και στο σχηματισμό αριστερής κυβέρνησης. Αν το συλλογικό ΕΜΕΙΣ της Αριστεράς δεν επιστρέψει στις απαρχές του Διαφωτισμού, για να παντρέψει τον ενθουσιασμό με τον ορθό λόγο, μπορεί αυτός να αυτονομηθεί και τότε η απογοήτευση είναι πολύ κοντά. Κοντά, λοιπόν, στον ενθουσιασμό και η πολιτική… γνώση.

* καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πάρε θέση
Με ποιους είσαι; Πάρε θέση. Είναι το ερώτημα που επαναλαμβάνεται από το περασμένο καλοκαίρι και μετά. Πρόκειται για συναισθηματικό και πολιτικό σύμπτωμα που εκδηλώνεται σε περιόδους κρίσης που ξεσπάει σε...
Πάρε θέση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λαϊκότητα και δημοφιλία
Στις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου δοκιμάστηκαν σε συνθήκες κοινωνικής έντασης έννοιες που χρησιμοποιούνται τακτικά τα τελευταία χρόνια. Μία απ’ αυτές είναι η δημοφιλία, αφού οι δημοσκοπικές εταιρείες έχουν...
Λαϊκότητα και δημοφιλία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεγάλες στιγμές για την Αριστερά
Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ είναι πολύ μεγάλη αν λάβουμε υπόψη ότι αναγκάστηκε να κάνει έναν δυσμενή συμβιβασμό με τους Ευρωπαίους πολιτικούς αντιπάλους υπαναχωρώντας από υπεραισιόδοξες προεκλογικές δεσμεύσεις που δεν...
Μεγάλες στιγμές για την Αριστερά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πάνω από 1.100.000 ψηφοφόροι άλλαξαν κόμμα
Παρά τον εκφοβισμό του λαού, τόσο από την απελθούσα δικομματική κυβέρνηση όσο και από τους δανειστές-υποστηρικτές της, οι ψηφοφόροι προσήλθαν μαζικά στις κάλπες και ανέδειξαν για πρώτη φορά στην ιστορία του...
Πάνω από 1.100.000 ψηφοφόροι άλλαξαν κόμμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από την κατάσχεση στην κατάκτηση της δημοκρατίας
Η επίσπευση της προεδρικής εκλογής πυροδότησε μια συντονισμένη επίθεση κινδυνολογίας. Οι επίδοξοι «σωτήρες» της χώρας εμφανίζονται σαν εγγυητές και θεματοφύλακες της πολιτικής σταθερότητας.
Από την κατάσχεση στην κατάκτηση της δημοκρατίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ήρθε η ώρα να αλλάξουν οι συντελεστές επηρεασμού των εξελίξεων
Η μεγάλη και πρωτοφανής -για τα συνηθισμένα μέτρα του συγκεκριμένου κομματικού οργανισμού- συμμετοχή στις κυριακάτικες εκλογικές διεργασίες στον ΣΥΡΙΖΑ έχει θετικές προεκτάσεις, που απλώνονται σε δύο...
Ήρθε η ώρα να αλλάξουν οι συντελεστές επηρεασμού των εξελίξεων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας