Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κατάργηση του φόρου στο κρασί

Κατάργηση του φόρου στο κρασί

  • A-
  • A+

«Η κρίση συνίσταται ακριβώς στο ότι το παλιό πεθαίνει και το νέο δεν μπορεί να γεννηθεί∙ σε αυτή τη μεσοβασιλεία εμφανίζεται μια μεγάλη ποικιλία νοσηρών συμπτωμάτων». Από τότε που διατύπωνε ο Αντόνιο Γκράμσι τη διάσημη αυτή διάγνωση στα «Τετράδια της φυλακής» (το 1930) έχουν περάσει πολλές δεκαετίες – σχεδόν ένας αιώνας.

Δεδομένου ότι έκτοτε το «παλιό», δηλαδή ο καπιταλισμός, εξακολουθεί να πεθαίνει, και το «νέο», ήτοι το σύστημα που (επιτυχώς) θα τον αντικαταστήσει, ακόμη δεν μπορεί να γεννηθεί, συμπεραίνουμε πως τούτη η «νοσηρή» κατάσταση συνοδεύει τον καπιταλισμό κατά τα δύο πέμπτα, περίπου, του μέχρι τούδε βίου του τουλάχιστον. Δεν θα ήταν άστοχο λοιπόν να υποθέσουμε πως ο καπιταλισμός μάλλον δεν ήταν και τόσο καλά στην υγεία του από τα γεννοφάσκια του.

Οχι ότι δεν έχει την ικανότητα ο καπιταλισμός να διατηρείται και κατά καιρούς να αναρρώνει με τονωτικές ενέσεις και αναζωογονητικές θεραπείες. Μια τέτοια θεραπεία, ιδιαίτερα αποτελεσματική, έλαβε χώρα ιδίως κατά τις πρώτες δεκαετίες μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στη Δυτική Ευρώπη, με την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και τον κεϊνσιανισμό.

Η εν λόγω θεραπεία όμως τον έκανε να φαίνεται λιγότερο... καπιταλισμός. Δεν επρόκειτο τόσο για θεραπεία επομένως όσο για πλαστική εγχείρηση («καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο» - μια αληθινά ριζική «θεραπεία» μάλλον θα τον εξαφάνιζε). Με το που επικράτησε ο νεοφιλελευθερισμός και έπεσαν τα φτιασίδια, άρχισαν και πάλι να εμφανίζονται τα «νοσηρά» συμπτώματα.

Σπεύδω να αποσαφηνίσω κάτι προφανές, για να μην κατηγορηθώ ότι τάσσομαι υπέρ ενός ρατσισμού της «ομαλότητας». Η χρήση των όρων «νοσηρός», «σύμπτωμα» κ.λπ. είναι μεταφορική (όπως και στο κείμενο του Γκράμσι άλλωστε). Είναι μια μεταφορά που εν προκειμένω σηματοδοτεί καταστάσεις δυσάρεστες, που προξενούν αμηχανία και στην Αριστερά (κυρίως, ίσως), διότι έχουν να κάνουν, μεταξύ άλλων, με επιλογές του κόσμου στον οποίο η ίδια απευθύνεται και που δεν είναι εύκολα ερμηνεύσιμες ή αντιμετωπίσιμες.

«Νοσηρό σύμπτωμα» πρώτο, λοιπόν. Η από όλες τις απόψεις αποκαρδιωτική κατάσταση που αντιμετώπιζε η Αριστερά (και όχι μόνο) στη Γαλλία τούτες τις μέρες, δηλαδή να έχει να επιλέξει έναν νεοφιλελεύθερο υποψήφιο για πρόεδρο, προκειμένου να καταψηφιστεί (και με αρκούντως μεγάλη διαφορά) η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν, είναι ηλίου φαεινότερον ότι δεν αποτελεί ιδιομορφία της γαλλικής πολιτικής σκηνής.

Αν και έχει όντως να κάνει με την ιδιαιτερότητα του γαλλικού προεδρικού συστήματος, είναι ταυτόχρονα απλώς ένδειξη του τραγικού για την Αριστερά (και όχι μόνο) γεγονότος ότι ο κυρίαρχος πολιτικός διπολισμός στη σύγχρονη Ευρώπη δεν είναι μεταξύ νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού και Αριστεράς, αλλά μεταξύ του νεοφιλελευθερισμού αφ’ ενός και των διαφορετικών εκφάνσεων της Ακροδεξιάς αφ’ ετέρου.

Αν μάλιστα διευρύνουμε το πλαίσιο αναφοράς, το εξίσου αν όχι πιο τραγικό κύριο δίπολο σε παγκόσμιο επίπεδο είναι εκείνο που συναθροίζει νεοφιλελευθερισμό και Ακροδεξιά από τη μια μπάντα και τις ποικιλόμορφες εκδοχές του ισλαμικού εξτρεμισμού από την άλλη.

«Νοσηρό σύμπτωμα» υπ’ αριθμόν δύο. Κρίση ξε-κρίση, πεθαίνοντας ξε-πεθαίνοντας, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός εξακολουθεί να ασκεί την ιδιόμορφη ιδεολογική ηγεμονία του, τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στην Ελλάδα. Πώς; Μα απλούστατα εξωραΐζοντας, με τους τρόπους που εκείνος ξέρει, την ίδια τη «νοσηρή» εικόνα του.

Ακόμα και κατά τη σημερινή εποχή της μεγάλης οικονομικής ανέχειας που βιώνουν οι λαϊκές μάζες και έχει συνέπεια τη συρρίκνωση της κατανάλωσης, ο καπιταλιστικός πολιτισμός εξακολουθεί να γοητεύει, οξύνοντας την καταναλωτική επιθυμία, επιτείνοντας τον ανταγωνιστικό ατομοκεντρισμό και καλλιεργώντας σκόπιμα μια επιθετική ηλιθιότητα διά μέσου των εντυπωσιακά ευτελών προϊόντων της κινηματογραφικής και τηλεοπτικής παραγωγής, των reality shows, και του κανιβαλισμού που αναπαράγεται στα «κοινωνικά μέσα» και που στην ουσία τείνει να υποκαθιστά τις οποιεσδήποτε πραγματικές διαπροσωπικές σχέσεις.

Τέλος, ένα τρίτο «νοσηρό σύμπτωμα» προκύπτει κυρίως στα «καθ’ ημάς». Και αφορά κυρίως την απογοήτευση του κόσμου από την κυβέρνηση της Αριστεράς που εφαρμόζει το τρίτο Μνημόνιο – άθελά της, έστω, αλλά αυτό δυστυχώς δεν μετράει εν προκειμένω.

Οσο και αν πρόκειται για μελετημένη, συστηματική και οργανωμένη προπαγανδιστική τακτική, σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη κιόλας, είναι όντως «νοσηρή» η κατάσταση να παρουσιάζεται η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση με φιλολαϊκό προσωπείο.

Και τούτο διότι, την ίδια ακριβώς στιγμή που τα στελέχη της (από κοινού με τους λογής λογής υποστηρικτές της) φιλοτεχνούν επικοινωνιακά το εν λόγω προσωπείο, μάλλον έχουν επίγνωση ότι ο κόσμος γνωρίζει τι έχει να περιμένει από δαύτους έτσι και ξαναβγούν κυβέρνηση. Εξ ου και η προτεινόμενη κατάργηση του φόρου στο κρασί...

* καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΑΠΟΨΕΙΣ
Iδεολογική μετάλλαξη της «κυβερνώσας Αριστεράς»;
Η σύνθεση της επιτροπής αντανακλά μια πρωτόγνωρη ρευστοποίηση των γνωστών κομματικών και πολιτικοϊδεολογικών διαχωριστικών γραμμών. Ο «συνωστισμός» όσο και το ταξικό και πολιτικό φορτίο των ιδεών τους...
Iδεολογική μετάλλαξη της «κυβερνώσας Αριστεράς»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κυβέρνηση Ν.Δ.: ο λύκος κι αν εγέρασε...
Από το φθινόπωρο θα παρθούν με σχέδιο και προσεκτικά βήματα οι ευρύτερες πολιτικές και κινηματικές πρωτοβουλίες, που είναι πλέον αναγκαίες όσο ποτέ, για την αναζωογόνηση των κοινωνικών και εργατικών αγώνων και...
Κυβέρνηση Ν.Δ.: ο λύκος κι αν εγέρασε...
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΣΥΡΙΖΑ: κίνδυνοι και προτεραιότητες
Πολλές φορές έχει λεχθεί και έχει γραφεί ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε για να μείνει… Πολλές διατυπώσεις, διαπιστώσεις και εικασίες γίνονται για το μέλλον του. Ενα είναι βέβαιο: ότι οι σχεδιασμοί των συστημικών δυνάμεων...
ΣΥΡΙΖΑ: κίνδυνοι και προτεραιότητες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεταρρυθμιστική τόλμη και τίποτε λιγότερο
Λίγες εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του τρίτου και τελευταίου προγράμματος, η χώρα καλείται να ορίσει νέες συντεταγμένες για τη μετά το μνημόνιο πορεία. Καλείται να χαράξει στρατηγικές σε ένα ευρύ πλέγμα...
Μεταρρυθμιστική τόλμη και τίποτε λιγότερο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εύκολο να το λες, δύσκολο να το κάνεις
Το τέλος των μνημονίων, η εκλογή νέου γραμματέα, ο κυβερνητικός ανασχηματισμός καθώς και οι τρεις εκλογικές αναμετρήσεις που έπονται διαγράφουν τα καθήκοντα της περιόδου που καλούνται να αντιμετωπίσουν το...
Εύκολο να το λες, δύσκολο να το κάνεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Λαμογιανός καπιταλισμός
Πασίγνωστη παραμένει η ρήση παλαιού στελέχους της Αριστεράς, το οποίο, στην πιο κρίσιμη για την Αριστερά ίσως φάση της προδικτατορικής εποχής, είχε δηλώσει: «Θα σας ταράξουμε στη νομιμότητα». Μετά τα μνημόνια...
Λαμογιανός καπιταλισμός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας