Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 16.7°C
    0 BF
    58%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 14.4°C
    1 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    12°C 7.2°C / 15.0°C
    2 BF
    88%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 6.7°C / 9.0°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    1 BF
    93%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.1°C / 13.3°C
    1 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    2 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.0°C / 15.0°C
    2 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.0°C / 18.3°C
    2 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    2 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    1 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    2 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    1 BF
    87%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 12.8°C
    2 BF
    87%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 8.3°C / 15.6°C
    0 BF
    58%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.7°C
    2 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.0°C / 15.6°C
    0 BF
    76%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 13.3°C
    1 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 13.3°C
    1 BF
    96%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    2 BF
    100%
Ο Ερντογάν δεν θα αλλάξει μετά το δημοψήφισμα
ΑP Photo

Ο Ερντογάν δεν θα αλλάξει μετά το δημοψήφισμα

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Το πραγματικό πρόβλημα της τουρκικής δημοκρατίας δεν είναι το αν θα είναι κοινοβουλευτική ή προεδρική αλλά το ότι δεν λειτουργεί και η κυβέρνηση ή κομμάτια του κράτους μπορούν να ασκούν “εξω-συνταγματικές” εξουσίες», σημειώνει εύστοχα ο Juan Cole, θυμίζοντας την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης του Ερντογάν μετά το πραξικόπημα, την πιθανή νοθεία ή τα διάφορα νομότυπα πραξικοπήματα μετά το 1980.

Το δημοψήφισμα δεν θα λύσει αυτό το πρόβλημα, γιατί η Τουρκία είναι μια κοινωνία χωρισμένη σε τρία ουσιαστικά κομμάτια. Το κοσμικό, μορφωμένο κεμαλικό κομμάτι των μεγάλων αστικών κέντρων, το ευσεβές, συντηρητικό κομμάτι της μεσαίας τάξης της Ανατολίας και των φτωχών περιθωριοποιημένων στρωμάτων των μεγαλουπόλεων και, τρίτον, το κουρδικό κομμάτι που βρίσκεται κάτω από άγρια πολιτική και κοινωνική καταστολή.

Το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου δεν δημιούργησε καμία γέφυρα μεταξύ των κομματιών αυτών, αντιθέτως γκρέμισε και όσες πιθανόν είχαν διασωθεί.

Είναι λάθος να θεωρούμε ότι ο Ερντογάν υπέστη εκλογική ήττα στις μεγάλες πόλεις (εκτός της Σμύρνης που ήταν πάντοτε κοσμική-κεμαλική).

Αν υπολογίσουμε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων της Ακροδεξιάς του Μπαχτσελί δεν ακολούθησε την ηγεσία της και ψήφισε «όχι», τότε είναι φανερό ότι ο Ερντογάν διατήρησε τα υψηλότατα εκλογικά ποσοστά του στις πόλεις αυτές.

Η αποτυχία του Ερντογάν ήταν στην ιδεολογική του πλατφόρμα. Δεν κατάφερε δηλαδή να συγκροτήσει μια πειστική ιδεολογία που θα υπερβαίνει τον κεμαλισμό και το πολιτικό Ισλάμ.

Ο «ισλαμοκεμαλισμός» του δεν έπεισε του ακραίους κεμαλικούς του Μπαχτσελί και δεν μπόρεσε να δημιουργήσει ευρύτερες συναινέσεις.

Οι χαμηλοί τόνοι του Ερντογάν μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων αποσκοπούν σε μια νέα αναζήτηση συμμάχων, ακόμη και μεταξύ του κουρδικού στοιχείου. Αυτή, όμως, η προσπάθεια θα είναι πολύ δύσκολη, αφού κανείς πια δεν έχει εμπιστοσύνη στους τακτικούς ελιγμούς του.

Η αντιπολίτευση βγαίνει πολιτικά ενδυναμωμένη από την εκλογική μάχη, παρά την καταστολή και τις άδικες και άνισες συνθήκες της εκλογικής εκστρατείας. Θα έχει ένα χρονικό περιθώριο προστασίας από την άγρια καταστολή και στρατηγικής ανασύνταξης. Παραμένει βέβαια εξαιρετικά διχασμένη.

Οι κεμαλιστές είναι αδύνατον να βρουν κοινή πολιτική πλατφόρμα με το φιλοκουρδικό HDP και κινήματα πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Ισως έφτασε στην Τουρκία η ώρα να αλλάξουν άρδην οι βάσεις συγκρότησης των πολιτικών κομμάτων πέρα από τον κεμαλισμό και τις παραδόσεις του στη βάση πολιτικών προγραμμάτων που θα αναφέρονται στις σημερινές κοινωνικές ανάγκες.

Αλλωστε, όπως δήλωσε ο Ερντογάν, το δημοψήφισμα αυτό κλείνει μια «συζήτηση» για τον χαρακτήρα του τουρκικού πολιτεύματος που κράτησε περίπου εκατό χρόνια, δηλαδή από τη δημιουργία της σύγχρονης Τουρκίας.

Ο Ερντογάν δεν θα αλλάξει μετά το δημοψήφισμα. Θα παραμείνει αυταρχικός, συγκεντρωτικός, τακτικιστής και απρόβλεπτος αλλά και με ένα ασύγκριτο χάρισμα πολιτικής επιβίωσης και ηγεμονίας.

Δεν θα υπάρξει κάποια αλλαγή στις βασικές πολιτικές της χώρας, στη Συρία ή στο Κυπριακό. Πιθανή και καλοδεχούμενη θα είναι μια μείωση της ρητορικής για τη Συνθήκη της Λωζάννης και το Αιγαίο, αφού η εκστρατεία του δημοψηφίσματος τελείωσε.

Η Τουρκία δεν θα γίνει περισσότερο μεσανατολική χώρα από ό,τι ήταν τα χρόνια των διαφόρων πραξικοπημάτων που κατάπιναν αμάσητα η Ουάσινγκτον και οι μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Ούτε θα εξωθηθεί εκτός ΝΑΤΟ, γιατί απλούστατα η δυτική συμμαχία δεν έχει, ούτε θα έχει, αντικαταστάτριά της σε μια περιοχή όπου βρίσκονται η Ρωσία, το Ιράν και το Ισραήλ.

Η σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ενωση θα παραμείνει προβληματική, αλλά καμία από τις δύο δεν έχει συμφέρον να τη διαλύσει. Ας μην ξεχνάμε, εδώ στην Ελλάδα, ότι η αντιμετώπιση του προσφυγικού θέματος κατέστη εφικτή με μια ευρωτουρκική συμφωνία και όχι με μια ελληνοτουρκική, ούτε βέβαια με μονομερείς ενέργειες.

Με δεδομένο ότι μια ήττα του Ερντογάν δημιουργούσε ένα ιδιαίτερα θολό τοπίο για την επόμενη μέρα, η νίκη, έστω οριακή, δημιουργεί συνθήκες σχετικής σταθερότητας.

Η πιο σοβαρή όμως δοκιμασία για τον Ερντογάν και τη στρατηγική του θα είναι η κατάσταση της τουρκικής οικονομίας, η οποία έχει πάρει την «κάτω βόλτα».

Αν δεν καταφέρει να προσελκύσει ξανά ξένους επενδυτές, κεφάλαια και χαρούμενους τουρίστες, τότε τα στρώματα των σχετικά μορφωμένων αλλά άνεργων και απελπισμένων νέων που διογκώνονται ραγδαία θα απειλήσουν το νέο καθεστώς του Ερντογάν πριν καν θεμελιωθεί.

*Αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών, www.cemmis.edu.gr

  

ΑΠΟΨΕΙΣ
Λυδία λίθος για το προσφυγικό η επίλυση της κρίσης στη Συρία
Πριν από τέσσερα χρόνια, το 2011, ξεκίνησε στη Συρία μια λαϊκή, ειρηνική επανάσταση για την αλλαγή στο πολιτικό σύστημα, την ελευθερία και τη δημοκρατία. Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν για 6 μήνες και θα...
Λυδία λίθος για το προσφυγικό η επίλυση της κρίσης στη Συρία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η Αγκυρα σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Η οριακή επικράτηση του «ναι» στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου στην Τουρκία, η μετά βίας και νοθείας, επομένως αμφισβητούμενη νίκη του προέδρου Ερντογάν καθιστούν το βήμα της Τουρκίας προς το μέλλον των...
Η Αγκυρα σε κρίσιμο σταυροδρόμι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τουρκία και Ευρώπη: ένας άλυτος γρίφος
Από τη νύχτα της αποτυχημένης απόπειρας πραξικοπήματος στις 15 Ιουλίου 2016, η Τουρκία έχει μπει σε μια τροχιά αποσταθεροποίησης, που την καθιστά απρόβλεπτο παράγοντα για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην...
Τουρκία και Ευρώπη: ένας άλυτος γρίφος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αδύνατη παράκαμψη του Μοντρέ
Η αποχώρηση από τη συνθήκη αποτελεί έναν γεωπολιτικό μικρομεγαλισμό χωρίς προηγούμενο που θα θέσει εκ νέου το ζήτημα του διεθνούς ελέγχου της ναυσιπλοΐας και στον Βόσπορο και στη Διώρυγα.
Η αδύνατη παράκαμψη του Μοντρέ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τι συμβαίνει στην Τουρκία σήμερα;
Για να απαντήσουμε στο ερώτημα του τίτλου θα εστιάσουμε σε τρία βασικά ζητήματα: τις εσωτερικές πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες, την κατάσταση της οικονομίας και τη διεθνή θέση της χώρας.
Τι συμβαίνει στην Τουρκία σήμερα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κι ούτε ένα τηλεφώνημα…
Η Ουάσινγκτον έχει ως προτεραιότητα να εξαναγκάσει τον Ερντογάν να εγκαταλείψει τη διπλωματία των ελιγμών ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία.
Κι ούτε ένα τηλεφώνημα…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας