Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η αβάσταχτη μελαγχολία της κλεψύδρας

Η αβάσταχτη μελαγχολία της κλεψύδρας

  • A-
  • A+

Οσο περιπλανιέσαι στον κόσμο, τόσο αντιλαμβάνεσαι κάποια ξεσπάσματα ηλικιωμένων. Ασυνείδητα, κάποιο νοσταλγικό αεράκι μελαγχολίας παρασύρει τις σκέψεις τους. Οταν οι νεότεροι φεύγουν μπροστά, εκείνοι παλινδρομούν προς τα πίσω. Η κάθε μέρα γι’ αυτούς, κατάδυση στον κόσμο των αναμνήσεων, που τους τροφοδοτεί πλουσιοπάροχα.

Οι ηλικιωμένοι έχουν πίσω δεξαμενή ενεργειών, επιτυχιών, λαθών, κατορθωμάτων, απογοητεύσεων. Αισθάνονται αποδιοπομπαίοι τράγοι απ’ την κοινωνία που οι ίδιοι δημιούργησαν. Πολλοί αναλώνονται να αφήσουν το στίγμα τους σ’ ένα μέλλον αδιαμόρφωτο, στο οποίο εναποθέτουν πολλά.

Οι αισθήσεις φαίνονται αγκυλωμένες, αποκλείουν την πιθανότητα συγκρούσεων και συγκινήσεων. Οσο προχωράει η ηλικία, οι κλειστές κάμαρες του σπιτιού τους αποτελούν τον κόσμο τους. Επιπλα, βιβλία, αγαπημένα αντικείμενα, πίνακες, όλα σηματοδοτούν παρελθούσες στιγμές. Γι’ αυτούς σημαίνουν πολλά, για τους νέους, παλινδρόμηση.

Η μειωμένη όραση δίνει τη θέση της στην ενδοσκόπηση, η μείωση της ακοής αποκλείει νέα ερεθίσματα, η αφή περίεργες διεγέρσεις.

Ολα μάς παραπέμπουν στο χαρακτικό «Μελαγχολία» (1514) του Αλμπρεχτ Ντίρερ. Πέντε αιώνες τώρα, δεν άλλαξε η ροή των πραγμάτων στον κόσμο μας!

Η φιγούρα του χαρακτικού θυμίζει άγγελο, το βλέμμα χαμένο, τα φτερά αδύναμα, κατεβασμένα. Σε αντίθεση, το περιβάλλον βρίσκεται σε προκλητικό οργασμό. Ο άνθρωπος, όμως, αδιαφορεί! Τριγύρω παντού πεταμένα εργαλεία, όργανα σχεδίου.

Μια κλεψύδρα πάνω στον τοίχο μετράει τον παντοδύναμο χρόνο που φεύγει χωρίς σταματημό, μια ζυγαριά τα συν και τα πλην μιας ζωής. Ενας σκύλος κοκαλιάρης και ανήμπορος, εικόνα χρόνιας εγκατάλειψης. Σήμερα, θα μπορούσαμε να τοποθετήσουμε στο κάδρο τηλέφωνα, ταμπλέτες, ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Οι ηλικιωμένοι, πιασμένοι απ’ τα κλαδιά της όχθης ενός ποταμού νεότητας, που κυλάει αποφασιστικά, παρακολουθούν τα γεγονότα, αλλά η πραγματική ζωή βρίσκεται πίσω! Παρελθόν, παρόν και μέλλον μπερδεύονται, τα συναισθήματα ξεχειλίζουν αδικαιολόγητα.

Η πείρα και όση σοφία κατέκτησαν δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη ρώμη και τη φαντασία των νέων, η περιθωριοποίηση και η προσφυγή στις αναμνήσεις, μονόδρομος. Βρίσκουν ότι κάθε καινούργιο περικλείει ένα παλιότερο και κάθε παλιότερο μπορεί να πάρει τη μορφή καινούργιου.

Και, γιατί όχι, η κακία και η καλοσύνη να αποτελούν διαφορετική όψη του ίδιου νομίσματος. Ενσωματώνοντας εικασίες και παραδοχές, πορεύονται προς τη σοφία η οποία τους οδηγεί σε βαθύτερα διαμερίσματα πραγματικότητας.

Γνωρίζουν, όμως, ότι αυτό που σήμερα πρεσβεύουν οι νέοι, εκείνοι το πίστεψαν δεκαετίες νωρίτερα! Κι ας λέει ο Γκέτε στον «Φάουστ»: «...Δεν είχα τίποτε, όμως είχα πλήθια:/χαρά στην πλάνη, την ορμή γι’ αλήθεια/Τη δίψα εκείνη ακράτη δώσ’ μου πίσω/την τρίσβαθη πικρή χαρά/να μπορώ να μισήσω, ν’ αγαπήσω/δώσ’ μου τη νιότη μου ξανά...»!

ΑΠΟΨΕΙΣ
Να επιστρέφεις…
Να επιστρέφεις στον γενέθλιο τόπο, στις πηγές με τα γάργαρα, στα απαρασάλευτα θεμέλια της ύπαρξης. Να επιστρέφεις στη γη των ηττημένων νικητών, στη γη που όργωσε το άροτρο και το ντουφέκι. Να φεύγεις μα να...
Να επιστρέφεις…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χειμωνιάτικη λιακάδα
Ευλογημένος ο χειμώνας με τα νερά και με τα κρύα του, ευλογημένες κι οι απρόσμενες και λαμπερές λιακάδες του. Να ξεπροβάλλει ο ήλιος ξέσκεπος απ’ το χάραμα της μέρας και να τραβά ανεμπόδιστος την ανηφοριά του...
Χειμωνιάτικη λιακάδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οργανικός διανοούμενος σήμερα
Τι σημαίνει σήμερα οργανικός διανοούμενος; Αν απαντήσουμε ότι οργανικός διανοούμενος σημαίνει πνευματικός καθοδηγητής μιας τάξης, παραγωγός μιας ιδεολογίας ή ενός συστήματος αξιών, τις οποίες ιστορικά η τάξη...
Οργανικός διανοούμενος σήμερα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο «συνηθισμένος» άνθρωπος
Ηξερε πολύ καλά τι επιθυμούσε από τη ζωή. Ηθελε απλά να είναι κάποιος που απολαμβάνει την παρέα και το κρασί με τους φίλους του, που παντρεύτηκε το κορίτσι που του άρεσε, που βλέπει ποδόσφαιρο τις Κυριακές και...
Ο «συνηθισμένος» άνθρωπος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα...
Πολλές φορές τα πράγματα, αν σταθεί κάποιος στο φαίνεσθαι, μοιάζουν λογικά και ήρεμα. Θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο ατύπως για «φαινότυπο της ροής». Όμως, δεν είναι λίγες οι φορές που κάτι -ενδεχομένως και...
Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα...
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γλώσσα έλλογης φωτιάς
Δικαιοσύνη-πρόσφυγας, Λαός μαρτυρίου. Βγάζουν οι λέξεις πτώματα, οι τελείες οιμωγές. Γλώσσα έλλογης φωτιάς λάμνει με το σπασμένο κουπί του Μέτρου και της Δικαιοσύνης. Η σοφία των πολιτών χωρίς βία κάνει...
Γλώσσα έλλογης φωτιάς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας