• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.4°C / 11.8°C
    2 BF
    65%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    8°C 6.3°C / 10.3°C
    3 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 12.6°C
    2 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    46%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.9°C / 4.1°C
    2 BF
    81%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 5.7°C / 9.3°C
    1 BF
    57%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 4.4°C / 5.6°C
    2 BF
    48%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    2 BF
    59%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.8°C / 13.2°C
    2 BF
    89%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.5°C / 10.9°C
    3 BF
    58%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.4°C / 11.8°C
    3 BF
    58%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.3°C / 8.7°C
    2 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    0 BF
    67%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.9°C / 9.9°C
    0 BF
    46%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 10.5°C
    1 BF
    72%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    4 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.6°C / 12.0°C
    2 BF
    64%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 3.3°C / 4.9°C
    2 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.4°C / 10.0°C
    1 BF
    63%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 5.9°C
    1 BF
    52%

Η προτροπή των πολιτών να αποταμιεύουν περισσότερο εκτιθέμενοι στον μεγαλύτερο κίνδυνο των αγορών από αυτόν του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης δεν σημαίνει ότι θα βελτιωθεί το επίπεδο διαβίωσής τους κατά την περίοδο της συνταξιοδότησής τους

EUROKINISSI

Αγορές και κοινωνική ασφάλιση

  • A-
  • A+

Μετά την έναρξη της υλοποίησης του πρόσφατου Ν.4387/2016 όλο και περισσότερο πληθαίνουν οι απόψεις ότι η εφαρμογή, ιδιαίτερα των ατομικών λογαριασμών και του συστήματος νοητής κεφαλαιοποίησης στην επικουρική ασφάλιση, δημιουργεί τις προϋποθέσεις επέκτασής του στο μέλλον και στην κύρια σύνταξη, με αποτέλεσμα να εισέρχεται κατά κυριολεξία το πνεύμα και η πρακτική των αγορών στην κοινωνική ασφάλιση.

Αντίστοιχες νεοφιλελεύθερες πρακτικές κατάλυσής της συνάντησε η κοινωνική ασφάλιση στην Αργεντινή, τη Χιλή, τη Βολιβία, το Μεξικό, το Περού, την Ουρουγουάη, την Κολομβία, το Καζακστάν, τη Λετονία κ.α., με το επιχείρημα ότι το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης δημιουργεί ελλείμματα τα οποία όχι μόνο απειλούν την οικονομική σταθερότητα, αλλά επιπλέον στερούν από πόρους την εκπαίδευση, την υγεία και τις υποδομές.

Ομως αξίζει να σημειωθεί ότι η μετάβαση από το διανεμητικό σύστημα καθορισμένων παροχών στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα ατομικών λογαριασμών δημιουργεί ένα σημαντικό κόστος, το οποίο ουσιαστικά διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ των γενεών.

Πράγματι η εμπειρία από τις χώρες που εφάρμοσαν τα συστήματα ατομικών λογαριασμών χαρακτηρίζεται από την αποτυχία της κατά Pareto ισορροπίας, με την έννοια ότι η μετάβαση από το διανεμητικό σύστημα καθορισμένων παροχών στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα ατομικών λογαριασμών προκαλεί έντονες ανισότητες.

Συγκεκριμένα η διερεύνηση της εφαρμογής στην Ελλάδα του κεφαλαιοποιητικού συστήματος με ατομικούς λογαριασμούς και στην κύρια σύνταξη θα επιφέρει δημοσιονομικό κόστος στους κρατικούς προϋπολογισμούς της τάξης των 150 δισ. ευρώ κατά την επόμενη 15ετία ή διαφορετικά θα πρέπει οι νέες γενιές των ασφαλισμένων να λάβουν παροχές οι οποίες θα αντιστοιχούν περίπου στο 60% των εισφορών που θα έχουν καταβάλει στον εργασιακό/ασφαλιστικό τους βίο.

Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια έρευνα το σύνολο της υποχρέωσης για τους σημερινούς συνταξιούχους και για τα δεδουλευμένα δικαιώματα των σημερινών εργαζομένων εκτιμάται στα 550-600 δισ. ευρώ.

Από την άποψη αυτή αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των ανάλογων παρεμβάσεων που έγιναν στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, με την έννοια της σημαντικής συρρίκνωσης του επιπέδου των συντάξεων σε βαθμό που αυτό μετεξελίχθηκε σε συνταξιοδοτικό βοήθημα.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο οι ασφαλισμένοι και οι συνταξιούχοι αποστρέφονται τον κίνδυνο μείωσης των συντάξεών τους προτιμώντας το συνταξιοδοτικό τους σύστημα να βασίζεται στη αλληλεγγύη των γενεών (διανεμητικό σύστημα), δεδομένου ότι αυτό παρέχει βεβαιότητα για το ύψος της σύνταξης (καθορισμένες παροχές) και για την απρόσκοπτη καταβολής της (εγγύηση από το κράτος).

Αντίθετα, στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα των ατομικών λογαριασμών ιδιωτικής διαχείρισης το ύψος της σύνταξης εξαρτάται από τις διακυμάνσεις των αγορών και την καταβολή της «εγγυάται» ένας κερδοσκοπικός οργανισμός.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα αυτό της αβεβαιότητας του ύψους της σύνταξης παρουσιάζεται και σε έρευνα του διεθνούς οργανισμού κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα με την οποία ο κίνδυνος που αντιμετωπίζει ένας ασφαλισμένος με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα των ατομικών λογαριασμών είναι ότι μπορεί να προκύψει μια απότομη μείωση του ατομικού συνταξιοδοτικού λογαριασμού εξαιτίας μιας οικονομικής κρίσης, όπως για παράδειγμα αυτής του 2008.

Σε μια τέτοια περίπτωση στη συγκεκριμένη έρευνα τονίζεται ότι ο ασφαλισμένος θα μπορούσε να απολέσει ακόμα και το σύνολο του ατομικού του συνταξιοδοτικού λογαριασμού με αποτέλεσμα να περιέλθει σε δεινή οικονομική κατάσταση λίγο πριν από τη συνταξιοδότησή του.

Επιπλέον στη ίδια έρευνα επισημαίνεται ότι η γήρανση του πληθυσμού από μόνη της δεν δημιουργεί ικανοποιητικούς οικονομικούς και χρηματοοικονομικούς λόγους, ώστε να υποστηρίζεται η αντικατάσταση του διανεμητικού συστήματος καθορισμένων παροχών από το κεφαλαιοποιητικό σύστημα των ατομικών λογαριασμών.

Από την άποψη αυτή αναδεικνύεται ότι οι παρεμβάσεις εξορθολογισμού στην κατεύθυνση της οικονομικής βιωσιμότητας και κοινωνικής αποτελεσματικότητας στα διανεμητικά συστήματα καθορισμένων παροχών έχουν αποδοτικότερα οικονομικά και κοινωνικά αποτελέσματα, αφού εξασφαλίζουν ικανοποιητικό επίπεδο αναπλήρωσης και καλύπτουν το σύνολο των εργαζομένων.

Η παρατήρηση αυτή σημαίνει ότι διορθώνοντας τις στρεβλώσεις και τις παθογένειες του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (ΣΚΑ) σε συνδυασμό με τον συνεχή έλεγχο των δημογραφικών μεταβλητών είναι δυνατόν να επιτευχθεί στο ΣΚΑ η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τη φτωχοποίηση των συνταξιούχων.

Με άλλα λόγια η προτροπή των πολιτών να αποταμιεύουν περισσότερο εκτιθέμενοι στον μεγαλύτερο κίνδυνο των αγορών (κεφαλαιοποιητικό σύστημα ατομικών λογαριασμών) από αυτόν του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης δεν σημαίνει ότι θα βελτιωθεί το επίπεδο διαβίωσής τους κατά την περίοδο της συνταξιοδότησής τους.

* ομότ. καθ. Παντείου Πανεπιστημίου - Βασιλείου

** υπ. διδάκτορας Παντείου Πανεπιστημίου

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γιατί το ΔΝΤ διογκώνει το έλλειμμα των συντάξεων;
Η μετάβαση ενός διανεμητικού συστήματος προκαθορισμένων παροχών τριμερούς χρηματοδότησης σε κεφαλαιοποιητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών διμερούς χρηματοδότησης (εργαζόμενοι, εργοδότες), που επιδιώκει το...
Γιατί το ΔΝΤ διογκώνει το έλλειμμα των συντάξεων;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνταξιοδοτικό μοντέλο και Χιλή
Μεταξύ των θαυμαστών του συγκαταλέγονταν από το ΔΝΤ μέχρι την Παγκόσμια Τράπεζα και από τους «εκσυγχρονιστές» σοσιαλδημοκράτες μέχρι τους νεοφιλελεύθερους.
Συνταξιοδοτικό μοντέλο και Χιλή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς «χάθηκαν» κάτω από τον «Ηλιο» 112.000 συνταξιούχοι
Η βίαιη αύξηση των ορίων ηλικίας, οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης, η αδήλωτη εργασία, η συρρίκνωση του ΑΕΠ και τα λουκέτα, απομακρύνουν τους ασφαλισμένους από τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Πώς «χάθηκαν» κάτω από τον «Ηλιο» 112.000 συνταξιούχοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αγιαστούρα και αλχημείες για αυξήσεις συντάξεων με τον νέο ασφαλιστικό νόμο
Πύκνωσαν οι εκπομπές, τα ένθετα και τα δημοσιεύματα που επευφημούν τον «νέο» ασφαλιστικό νόμο, που δίνει τάχα απλόχερα αυξήσεις, που κερδίζουν όλοι. Εχουν δημιουργήσει ένα παράλληλο σύμπαν προκειμένου να...
Αγιαστούρα και αλχημείες για αυξήσεις συντάξεων με τον νέο ασφαλιστικό νόμο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι «64» και το ασφαλιστικό σύστημα τριών πυλώνων
Από τη Ν.Δ. αλλά και από «ενεργούς πολίτες» προτείνεται, μεταξύ άλλων, η «...αναδιοργάνωση του ασφαλιστικού συστήματος στην καθολικά αποδεκτή δομή των τριών πυλώνων κοινωνικής ασφάλισης»
Οι «64» και το ασφαλιστικό σύστημα τριών πυλώνων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πρόσφυγες, μετανάστες και κοινωνική ασφάλιση
Η νόμιμη απασχόληση των μεταναστών στις χώρες υποδοχής συνδέεται αναπόφευκτα, μεταξύ των άλλων, με τα έσοδα και τις δαπάνες του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Τα ζητήματα που θίγονται αφορούν μία βραχυχρόνια...
Πρόσφυγες, μετανάστες και κοινωνική ασφάλιση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας