• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.0°C / 9.5°C
    1 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -1.2°C / 1.9°C
    3 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 10.7°C
    3 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 3.1°C
    2 BF
    80%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    2 BF
    86%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -1.8°C / 1.2°C
    2 BF
    77%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -5°C -4.6°C / -3.7°C
    4 BF
    54%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 4.6°C / 7.6°C
    0 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 12.5°C
    3 BF
    79%
  • Μυτιλήνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    4 BF
    86%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 14.1°C
    4 BF
    70%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    5 BF
    94%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    5 BF
    65%
  • Λάρισα
    Χιονοπτώσεις
    1°C 0.5°C / 0.5°C
    1 BF
    96%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 0.5°C / 5.1°C
    2 BF
    90%
  • Ρόδος
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 8.8°C / 12.8°C
    2 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 5.0°C / 9.8°C
    3 BF
    96%
  • Καβάλα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    2°C 1.5°C / 1.6°C
    1 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -1.1°C / 1.9°C
    2 BF
    56%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    -4°C -4.2°C / -4.2°C
    2 BF
    82%

Μουσεία χωρίς σύνορα

  • A-
  • A+

Χθες στο μουσείο πέρασα πολύ ωραία... Μας είπαν να γράψουμε ... στις γλώσσες μας... Το αγαπάω Αφτό το σχολίο. Θέλω να Ξανά πάω

(Από τα λόγια των παιδιών)

Δεκατέσσερα παιδιά, 6-12 ετών, από διάφορες χώρες (Γεωργία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Αλβανία, Συρία, Ινδία), που ζουν στην Ελλάδα, φιλοξενήθηκαν στο Μουσείο της Εκπαίδευσης (ΧENISEUM) του Πανεπιστημίου Κρήτης και της Περιφέρειας Κρήτης στο XENIA (έννοια που σηματοδοτεί τόσο τη φιλοξενία όσο και την ξενιτιά) και ανυπόκριτα όρθωσαν το μικρό τους ανάστημα στις ποικίλες κοινωνικές και πολιτισμικές εντάσεις του καιρού μας και κυρίως στις αντιλήψεις περί πολιτισμικής «αυθεντικότητας» (οι οποίες εν τέλει εξυπηρετούν τακτικές κοινωνικού αποκλεισμού) που ψιττακίζουν λαϊκιστές, νεο-εθνικιστές, νεο-ρατσιστές, ξενόφοβοι, τρομοκράτες, φονταμενταλιστές, ομοφοβικοί κ.λπ.

Μάλιστα η επίσκεψή τους, που συνέπεσε με τη διάσκεψη της UNESCO (3/12/2016) στο Αμπου Ντάμπι για την απειλούμενη πολιτιστική κληρονομιά στις εμπόλεμες ζώνες, μας προέτρεψε να ξανασκεφτούμε τον πραγματικό σκοπό λειτουργίας των μουσείων.

Σε θεωρητικό επίπεδο από τη μια το μουσείο είναι η επικύρωση και «εξύμνηση» της εθνικής ή τοπικής ταυτότητας και από την άλλη η ταυτόχρονη συμμετοχή του στη διεθνή πολιτιστική κληρονομιά. Η χρόνια όμως πολυπολιτισμική του ατροφία μέσα στο μονοπολιτισμικό εκθεσιολογικό του αφήγημα εξέθρεψε την ανάγκη ίδρυσης «εθνικών» μουσείων, όπου η κάθε ομάδα αναζήτησε να εκθέσει τη δική της ιστορία χωριστά, αφού δεν βρήκε τον εαυτό της στην κοινή κληρονομιά. Παράλληλα, σε πρακτικό επίπεδο, ο προβληματισμός μας ανέσυρε και άλλες πιο σύνθετες αιτίες: τη λανθασμένη αντίληψη ότι ένα παραδοσιακό μουσείο δεν αφορά αυτό το κοινό, την ανασφάλειά μας για το άγνωστο, την αποφυγή παροχής υπηρεσιών προς τις ομάδες αυτές.

Ιδιαίτερα σήμερα, στον θρυμματισμένο κόσμο που ζούμε, το νέο μουσείο (προ-)καλείται να διεγείρει πολιτισμικές διεπαφές και να αναδείξει μέσα από τις συλλογές του τρόπους συμβίωσης ανθρώπων με διαφορετικές ιδεολογίες, πολιτισμούς, αξίες και στιλ ζωής. Επαψε να είναι τέμενος συνάθροισης λογίων ή εξεζητημένων ανθρώπων. Η διεύρυνση του σκοπού του δεν είναι θέμα επιλογής, αλλά τρόπος δουλειάς. Αν το μπολιάσουμε με νέες εισροές πολιτισμών, θα είναι επωφελές για όλους.

Προς την κατεύθυνση αυτή και στο πλαίσιο ενός διεθνούς προβληματισμού ως προς τη συμμετοχή των μουσείων στον διαπολιτισμικό διάλογο, αναζητήσαμε τρόπους κατανόησης και επικοινωνίας που να μην περιορίζονται μόνο σε ορισμένα είδη κοινού αποκλείοντας άλλα. Ετσι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες μέσα από τις ιστορίες τους, την εμπειρία τους και την κουλτούρα τους αποτέλεσαν νέες ορίζουσες των κοινωνικών και βεβαίως των μουσειολογικών μας ερμηνειών. Οι ίδιοι και τα παιδιά τους δεν είναι μόνο καταναλωτές του τοπικού πολιτισμού, αλλά και παραγωγοί πολιτισμού. Η συνεργασία μαζί τους (μέσα από ένα μουσείο συμμετοχικό) θα συμβάλει στην άρση προκαταλήψεων και στην ενδυνάμωση της τοπικής κοινωνίας.

Ετσι ο παλιός μαυροπίνακας μεταμορφώθηκε σε διαπολιτιστικό «βήμα» πολιτισμικής έκφρασης, όπου το επιμύθιο ενός παλιού παραμυθιού, που τους αφηγήθηκε ο συνοδός δάσκαλος του Τμήματος Ενταξης, «βλέπω με τ’ αυτιά μου και ακούω με την καρδιά μου», έδωσε την ευκαιρία στα παιδιά να το μεταφέρουν με την κιμωλία στη γλώσσα τους. Ενιωσαν αποδοχή και αυτοεκτίμηση. Συνήθως, όταν σκεφτόμαστε το ζήτημα των γλωσσικών διαφορών, υιοθετούμε το γνωστό μοντέλο («οι ξένοι μαθαίνουν ελληνικά»), που θεωρούμε ότι είναι πολιτικά ουδέτερο και το μόνο εφικτό.

Ενα αγόρι από τη Συρία μόλις εντόπισε στην έδρα τη βέργα του δασκάλου άρχισε αυθόρμητα να μας αφηγείται τα βιώματά του στο σχολείο της πατρίδας του. Η βέργα το ενέταξε στην κοινή κληρονομιά της σχολικής τιμωρίας. Το αγόρι θυμόταν πως η δασκάλα τον χτυπούσε στο χέρι μέχρι και είκοσι πέντε φορές αν δεν ήξερε το μάθημα ή αν αργούσε στο σχολείο.

Τα παιδιά από τη Συρία έχουν βιώσει έναν απάνθρωπο πόλεμο που τα έχει στιγματίσει. Και ναι μεν μπορούν και διαβάζουν το βιβλίο της Ιστορίας για τους πολέμους των Ελλήνων, ωστόσο δεν κατανοούν ούτε λέξη. Αν όμως αφηγούνταν μαζί και τον πόλεμο που τα ίδια βίωσαν βίαια στην πατρίδα τους, θα γινόταν και δικό τους. Ακόμη και το πιο διστακτικό κορίτσι από τη Γεωργία θέλησε να σηκωθεί και να γράψει στον μαυροπίνακα τη λέξη «ελιά» στη γλώσσα του. Το βιβλίο και το σχολείο αν άγγιζαν τα παιδιά αυτά, θα αποτελούσαν ασφαλή μετρητή της διαπολιτιστικής μας ικανότητας.

Εν κατακλείδι, αν δεν καταφέρουμε να αλλάξουμε την κοινωνία με το σχολείο (το είδαμε στις ρατσιστικές προκλήσεις κατά της φοίτησης των προσφυγόπουλων στο Περιστέρι!), τουλάχιστον ας το δοκιμάσουμε μέσα από τον αναβαθμιζόμενο ρόλο των μουσείων. Τα μουσεία μπορούν να γίνουν ανθοκήπια εκμάθησης και εμπειρίας γλωσσών και πολιτισμών, με τρόπο παραστατικό και βιωματικό, πέρα από κυρίαρχα κανονιστικά πλαίσια. Χρειάζεται όμως να ενστερνιστούμε τη διαλεκτική πλευρά του κοινού πολιτιστικού τους αφηγήματος.

Τον Μουσταφά τον είπαμε Μιχάλη, δεν είναι όμως Μιχάλης.

*Καθηγητής, διευθυντής Μουσείου της Εκπαίδευσης XENISEUM, Πανεπιστημίου Κρήτης. www.thranio.org

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Περί μουσειακής πολιτικής
Η παραμονή της Λίνας Μενδώνη στην κυβέρνηση είναι δυνατό να εξηγηθεί από τον νέο ρόλο που της έχει ανατεθεί στην αλλαγή του αρχαιολογικού νόμου, όπου μπορεί να απορροφήσει με προσωπικό κόστος τους...
Περί μουσειακής πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πάντειο: 475 φοιτητές, 10 φορές ανοιχτό με δια ζώσης μαθήματα και ένα βροντερό ΟΧΙ στην Παν. Αστυνομία
Το άρθρο 16 του Συντάγματος, το Αυτοδιοίκητο κι η έννοια της δωρεάν Παιδείας, αμφισβητούνται ανοιχτά και μόνοι υπερασπιστές τους είμαστε εμείς. Το Πάντειο έκανε την αρχή.
Πάντειο: 475 φοιτητές, 10 φορές ανοιχτό με δια ζώσης μαθήματα και ένα βροντερό ΟΧΙ στην Παν. Αστυνομία
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Οταν σφίγγουν το χέρι…»
Οι αρχές της επίδοσης και της ανταγωνιστικότητας παραμένουν βασικοί του άξονες, αποκρύβοντας πίσω από το ιδεολόγημα «του ανοιχτού δρόμου για κάθε ικανό άτομο» το πλήθος των αφετηριακών, εξωσχολικών, ανισοτήτων
«Οταν σφίγγουν το χέρι…»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο διαρκής πόλεμος ενάντια στο Πανεπιστήμιο κρίνεται τώρα
Οι αλλαγές που συντελούνται σήμερα στο Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο, μέσα από τις μεταρρυθμίσεις που εισηγείται η Νέα Δημοκρατία, είναι δραματικές.
Ο διαρκής πόλεμος ενάντια στο Πανεπιστήμιο κρίνεται τώρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας